II OZ 716/15

Dnia 24 lipca 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 266/15 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi A.D. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 266/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Gliwicach oddalił wniosek A.D. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej ŚWINB) w Katowicach z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 23 lutego 2015 r. A.D. wniósł, za pośrednictwem ŚWINB w Katowicach do WSA w Gliwicach, skargę na decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublińcu z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] i przekazującą do ponownego rozpoznania organowi I instancji sprawę dot. obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Jednocześnie ze skargą strona skarżąca złożyła wniosek z dnia 23 lutego 2015 r. o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżący w okresie od dnia 16 stycznia 2015 r. do dnia 17 lutego 2015 r. przebywał za granicą. Zaskarżona decyzja została odebrana w dniu 19 stycznia 2015 r. przez matkę skarżącego, która jest osobą starszą i schorowaną i która nie była w stanie samodzielnie ocenić jej treści. Skarżący oświadczył, że w tym czasie nie posiadał pełnomocnika do reprezentowania go jako osoby fizycznej, a jedynie pełnomocnika w sprawach związanych z działalnością gospodarczą. Z treścią zaskarżonej decyzji skarżący zapoznał się przypadkowo w organie I instancji w dniu 19 lutego 2015 r. Zarówno organ administracji jak i uczestnicy postępowania pomimo takiej możliwości nie ustosunkowali się do przedmiotowego wniosku. Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi. Skarżący jako przyczynę braku winy powołał swój wyjazd i pobyt za granicą oraz fakt odbioru korespondencji przez matkę, która z powodu swego stanu zdrowia i wieku nie poinformowała o tym fakcie skarżącego. Jak wynika z adnotacji umieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, zaskarżona decyzja została odebrana w dniu 19 stycznia 2015 r. przez M.D. na podstawie pełnomocnictwa nr [...]. Dowód doręczenia zaskarżonej decyzji wskazuje, że M.D., zgodnie z oświadczeniem skarżącego – jego matka, odbierając przesyłkę na podstawie udzielonego jej przez skarżącego pełnomocnictwa podjęła się oddania tej przesyłki adresatowi. W ocenie tegoż sądu niedochowanie należytej staranności przez osobę upoważnioną przez wnioskodawcę do odbioru poczty nie może stanowić okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do złożenia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A.D. zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) poprzez nieuzasadnioną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi do WSA na decyzję organu. Wskazując na powyższe wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie kwestii przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję organu, względnie: 2. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie kwestii przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję organu do ponownego rozpoznania przez WSA. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że osoba, która odebrała korespondencję nie miała jakiegokolwiek umocowania do jej odbioru, będąc jedynie osobą upoważnioną do odbierania korespondencji związanej z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 Ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 Ppsa, tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 Ppsa), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 Ppsa), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 Ppsa) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 Ppsa). Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia sytuacji niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Stwierdzić trzeba, że w okolicznościach sprawy skarżący nie wskazał na zaistnienie takich okoliczności, które pozwalałyby na zakwestionowanie stanowiska sądu I instancji, co do braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w zakresie przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności, jaką było wniesienie skargi. W myśl art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej K.p.a.), w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru zaskarżonej decyzji (zpo dołączone do decyzji ŚWINB z [...] sierpnia 2015 r. w aktach adm.) wynika wprost, że przesyłka adresowana do skarżącego została odebrana przez jego matkę w dniu 19 stycznia 2015 r., która podjęła się oddania przesyłki adresatowi. Wobec takich ustaleń uznać należało, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w sposób przewidziany w art. 43 K.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał się wymaganą w danej sytuacji starannością, przejawiającą się w podjęciu działań, mogących stanowić okoliczności wyłączające jego winę. Skarżący nie powinien biernie oczekiwać na informacje od matki na temat przychodzącej korespondencji, mógł z własnej inicjatywy zatelefonować i upewnić się, czy nie otrzymał ważnej dla niego przesyłki poleconej, szczególnie że miał wiedzę o toczącym się wobec niego postępowaniu odwoławczym przed ŚWINB. Mógł zatem spodziewać się podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie, a w konsekwencji doręczenia decyzji. Ponadto, w uzasadnieniu wniosku podniesiono, że "skarżący w tym czasie nie posiadał pełnomocnika do reprezentowania go jako osoby fizycznej, a jedynie pełnomocnika w sprawach związanych z działalnością gospodarczą". Wobec takiej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje powodu, dlaczego skarżący już na etapie doręczenia zaskarżonej decyzji nie ustanowił osoby odpowiedzialnej do odbioru nadesłanej korespondencji. Podniesione okoliczności świadczą o tym, że skarżący nie tylko nie wykazał się wymaganą w danych okolicznościach starannością w dbaniu o własne interesy, a wręcz dopuścił się niedbalstwa. Skarżący wyjeżdżając za granicę, wiedząc, że będzie przez dłuższy czas przebywać poza miejscem zamieszkania, winien podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw, zwłaszcza administracyjnych i sądowych. Jeżeli skarżący nie podjął takich czynności, to nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W sytuacji gdy skarżący zdecydował się na wyjazd zagraniczny i ewentualny odbiór korespondencji spoczywał na jego matce, wiedząc w jakim jest wieku i stanie zdrowia, to ponosi tego konsekwencje. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.