II OZ 737/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 13 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 293/19 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2019 r. , nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 293/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako P.p.s.a.), odrzucił skargę W. K. (dalej jako skarżący) na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2019 r. , nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł skargę na ww. decyzję z uchybieniem określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. terminu trzydziestu dni od dnia doręczenia mu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Sąd zauważył, że skarżący osobiście odebrał zaskarżoną decyzję w siedzibie Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 4 marca 2019 r., termin do wniesienia skargi upływał w dniu 3 kwietnia 2019 r. a skargę wniesiono dopiero w dniu 4 kwietnia 2019 r., co wynikało z pieczęci potwierdzającej jej przyjęcie w Punkcie Informacyjnym Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżący nie dochował terminu do wniesienia skargi co uniemożliwiało skuteczne wszczęcie postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy WSA w Łodzi do ponownego rozpoznania. Ponadto zwrócił się o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 53 § 1 P.p.s.a. oraz art. 83 § 3 P.p.s.a. poprzez błędne odrzucenie skargi z uwagi na rzekome uchybienie terminu do jej wniesienia w sytuacji, gdy przed upływem terminu do wniesienia skargi przesyłka pocztowa zawierająca skargę wraz z niezbędnymi dokumentami została nadana przesyłka kurierską w polskiej placówce pocztowej. Tym samym należało brać pod uwagę datę oddania przesyłki w placówce pocztowej, a nie datę widniejącą na pieczęci potwierdzającej przyjęcie skargi w Punkcie Informacyjnym Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazuje, że do uchybienia terminu do złożenia skargi nie doszło albowiem przesyłka (paczka) zawierająca skargę wraz z dokumentami została nadana w polskiej placówce pocztowej, a tym samym należało brać pod uwagę datę oddania przesyłki w placówce pocztowej, a nie datę widniejąca na pieczęci potwierdzającej przyjęcie skargi w Punkcie Informacyjnym Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżący stwierdził, że nie składał przedmiotowej skargi osobiście, gdyż wówczas pieczęć ta figurowałaby na odpisie skargi, nie zaś na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Podkreślił, że nie składał skargi osobiście w urzędzie w dniu 4 kwietnia 2019 r. lecz nadał ją przesyłką pocztową typu "Pocztex" w polskiej placówce pocztowej w dniu 2 kwietnia 2019 r., a więc przed upływem ustawowego terminu do wniesienia skargi, który upływał 3 kwietnia 2019 r. Okoliczność oddania przesyłki w polskiej placówce pocztowej potwierdza w sposób nie budzący wątpliwości potwierdzenie jej nadania w dniu 2 kwietnia 2019 r., które zostało dołączone do zażalenia. Data 4 kwietnia 2019 r. jest jedynie datą umieszczoną na zwrotnym poświadczeniu odbioru przez placówkę oddawczą i nie jest tożsama z datą nadania przesyłki. Druk "Poczteksu" jednoznacznie wskazuje datę nadania przesyłki w dniu 2 kwietnia 2019 r. Skarga została złożona w terminie, o czym przesądza treść art. 83 § 3 P.p.s.a. Wobec powyższego brak było podstaw do odrzucenia skargi przez Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W myśl art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Wobec tego skargę można złożyć po pierwsze osobiście w kancelarii (biurze podawczym) organu, po drugie przesłać pocztą na adres siedziby tego organu wskazany jako adres do korespondencji. Trzecim sposobem wniesienia skargi jest złożenie jej w sposób elektroniczny (art. 54 § 1a P.p.s.a.) wówczas skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Skargę należy złożyć w przewidzianym do tego terminie. Dla potrzeb zachowania terminu przy składaniu pism procesowych ustawodawca przewidział regulację w art. 83 § 3 P.p.s.a. Według tego przepisu oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Zatem o zachowaniu terminu będzie decydował dzień nadania przesyłki w jednym z wyżej wskazanych podmiotów świadczących usługi pocztowe. Potwierdzeniem nadania przesyłki jest zazwyczaj data stempla pocztowego na blankiecie nadania przesyłki oraz na samej przesyłce. Natomiast co do zasady potwierdzeniem złożenia pisma osobiście w kancelarii/biurze podawczym organu jest pieczęć tego organu z datą, opatrzona podpisem osoby przyjmującej pismo ze wskazaniem załączników i ewentualnie sposobu wniesienia pisma. Sąd pierwszej instancji oceniając moment złożenia skargi do organu niesłusznie przyjął, że skarżący złożył skargę osobiście w dniu 4 kwietnia 2019 r. o czym miałaby świadczyć zamieszczona na skardze pieczęć Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Punkt Informacyjny. Na pieczęci organu brak jakiejkolwiek adnotacji o osobistym złożeniu skargi i załączonych do niej załącznikach (w tym przypadku bardzo licznych i obszernych - 31 załączników). W ocenie NSA Ilość załączników powinna zostać w jakikolwiek sposób odnotowana aby nie było wątpliwości, że skarga była kompletna. Pieczęć organu świadczy jedynie, że pismo 4 kwietnia 2019 r. wpłynęło do organu lecz nie daje to podstaw do twierdzenia, że zostało złożone tego dnia osobiście przez skarżącego. Powyższe ustalenia Sądu pierwszej instancji podważa załączona do zażalenia kopia nadania przez skarżącego kurierem przesyłki pocztowej (POCZTEX) zaadresowanej do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o numerze [...] zawierającej dokumenty i wadze całkowitej [...] kg. Przesyłkę tą nadano w Urzędzie Pocztowym w Łodzi (placówka nadawcza [...]) w dniu 2 kwietnia 2019 r. o godz. [...]. Zawartość przesyłki dokumenty) i jej waga wskazuje, że jest to właśnie skarga wraz z załącznikami skierowana do WSA w Łodzi za pośrednictwem Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. To czyni wiarygodnymi twierdzenia skarżącego, że skarga została nadana w polskiej placówce pocztowej a nie złożona przez niego osobiście w urzędzie, którego siedziba znajduje się w Warszawie. Z uwagi na fakt zamieszkania skarżącego w Łodzi racjonalnym jest oczekiwać, że skarga zostanie złożona za pośrednictwem poczty. Dodatkowym potwierdzeniem, że skarga została złożona za pośrednictwem poczty jest fakt, że w aktach sprawy przekazanych przez organ do sądu (segregator) znajduje się kserokopia potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej usługą POCZTEX przez skarżącego identyczna jak załączona do zażalenia oraz kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru. Pieczęć organu w miejscu potwierdzenia odbioru przesyłki oraz pieczęć pocztowej placówki oddawczej wskazuje datę 4 kwietnia 2019 r. Ponadto okoliczność nadania przesyłki zawierającej skargę w dniu 2 kwietnia 2019 r. za pośrednictwem placówki pocztowej potwierdza usługa śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, gdzie po wpisaniu nr przesyłki z potwierdzenia nadania przedstawionego przez skarżącego w zażaleniu (tożsame w aktach sprawy) znajduje się informacja, że przesyłkę nadano 2 kwietnia o godz. [...] w Urzędzie Pocztowym [...] a adresatowi doręczono ją w dniu 4 kwietnia 2019 r. o godz. [...]. Informacje te potwierdzają słuszność tezy, że data 4 kwietnia 2019 r. widniejąca na skardze, to data otrzymania skargi nadanej pocztą przez organ a nie data osobistego złożenia skargi przez skarżącego w siedzibie organu. Wobec powyższego należy uznać za wadliwe twierdzenie Sądu pierwszej instancji o niedochowaniu terminu do złożenia skargi w niniejszej sprawie. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarga została nadana w polskiej placówce pocztowej w dniu 2 kwietnia 2019 r. a zatem w myśl art. 83 § 3 P.p.s.a. tę datę należy przyjąć jako dzień wniesienia skargi. Tym samym skarżący składając skargę 2 kwietnia 2019 r. dochował określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. 30 dniowego terminu do jej złożenia, który upływał 3 kwietnia 2019 r. W tym stanie sprawy Sąd pierwszej instancji wadliwie uznał, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. bowiem termin do wniesienia skargi został zachowany. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Ustosunkowując się natomiast do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie bowiem z art. 209 P.ps.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a.. Natomiast w niniejszej sprawie rozpoznane zostało zażalenie na postanowienie, które nie mieści się w zakresie wskazanych wyżej przepisów, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego.