II OZ 739/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-09-06

Skład orzekający: Barbara Adamiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji administracyjnej, wydane na podstawie art. 61 § 3 PPSA, jest uzasadnione w sytuacji, gdy postępowanie sądowe dotyczące wpisu prawa własności zostało zawieszone do czasu wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej wniosek o wznowienie postępowania, a następnie taka decyzja została wydana i zaskarżona?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że decyzja stwierdzająca nieważność dokumentu nadania ziemi może stanowić podstawę do wykreślenia dotychczasowego właściciela i wpisu Skarbu Państwa jako nowego właściciela. Skoro postępowanie sądowe dotyczące wpisu prawa własności zostało zawieszone do czasu wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej wniosek o wznowienie postępowania, a następnie taka decyzja została wydana i zaskarżona, skarżący nie korzystają już z ochrony tymczasowej wynikającej z zawieszenia postępowania sądowego. W związku z tym, wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej było uzasadnione ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz decyzji organów niższych instancji, które utrzymywały w mocy decyzję stwierdzającą nieważność dokumentu nadania ziemi z 1947 r. Sąd uznał, że istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżących, ponieważ przed sądem powszechnym toczy się sprawa o wpis prawa własności nieruchomości, która może doprowadzić do wpisania prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Uczestnik postępowania, R. K. S., wniósł zażalenie na to postanowienie, argumentując, że skarżący nie wykazali konkretnych relacji między brakiem wstrzymania wykonania decyzji a zagrożeniami. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 6 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 660/11 wstrzymujące wykonanie zaskarżonych decyzji w sprawie ze skargi M. Z. i H. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 660/11, po rozpoznaniu wniosku skarżących M. Z. i H. Z., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] oraz decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2010 r. nr [...], decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w części, w której utrzymano w mocy punkt 1 decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] co do punktu nr 1 tej decyzji, w którym organ stwierdził nieważność dokumentu nadania ziemi z [...] stycznia 1947 r., mocą którego z parcelacji majątku G., Gm. K., nadano S. Z. m.in. działkę nr [...] o pow. [...] ha (obecnie nr [...]), na której znajduje się budynek mieszkalny czterorodzinny tzw. czworak i budynek inwentarski, w sprawie ze skargi M. Z. i H. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący podnosili, iż w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżących. Powyższe wynika wprost z okoliczności sprawy, a w szczególności z tego, że przed Sądem Rejonowym w Grodzisku Wielkopolskim V Wydział Ksiąg Wieczystych, zawisła sprawa z wniosku Skarbu Państwa – Starosty Grodziskiego – przy uczestnictwie skarżących oraz L. Z. o wpis prawa własności nieruchomości stanowiącej przedmiot decyzji. Jak podali skarżący, postępowanie to pozostaje obecnie zawieszone, jednakże jego skutki mogą mieć sporą doniosłość dla skarżących. Może bowiem dojść do wpisania w księdze wieczystej – w miejsce wpisu prawa własności nieruchomości przysługującego skarżącym – prawa własności na rzecz Skarbu Państwa – Starosty Grodziskiego. Tego typu skutek niewątpliwie może wyrządzić znaczną szkodę skarżącym oraz będzie posiadać przymiot trudnego do odwrócenia. Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżących zasługiwał na uwzględnienie. Sąd wskazał, że decyzja stwierdzająca nieważność dokumentu nadania ziemi z [...] stycznia 1947 r., mocą którego z parcelacji majątku G., Gm. K., nadano S. Z. m.in. działkę nr [...] o pow. [...] ha może stanowić podstawę dla sądu wieczystkoksięgowego do wykreślenia dotychczasowego właściciela i wpisu nowego właściciela, w tym przypadku Skarbu Państwa. Decyzja z dnia [...] kwietnia 2004 r. może zatem spowodować skutki przewidziane w art. 61 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tej sytuacji skutki, o których mowa w art. 61 §3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozciągają się również na decyzje wydane w postępowaniu wznowieniowym zakończonym zaskarżoną do Sądu decyzją. Bez znaczenia przy tym dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżących pozostaje fakt, że postępowanie przed sądem powszechnym o wpis prawa własności pozostaje obecnie zawieszone. Jak wynika z załączonej do skargi kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego w Grodzisku Wielkopolskim z dnia 6 października 2010 r. postępowanie to zostało zawieszone do czasu wydania przez organ administracji publicznej decyzji rozstrzygającej wniosek skarżących o wznowienie postępowania w sprawie [...]. Tymczasem organ wydał już decyzje (z dnia [...] września 2010 r. i z dnia [...] marca 2011 r.), które zostały zaskarżone do sądu administracyjnego. Sąd stwierdził, że postanowienie z dnia 6 października 2010 r. nie chroni zatem skarżących podczas trwania postępowania sądowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, bowiem jak już podniesiono wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności objętych skargą. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 §3 i §5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymał wykonanie wyżej wymienionych decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł uczestnik postępowania – R. K. S. - wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie postanowienia oddalającego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W ocenie uczestnika postępowania argumentacja wniosku musi w sposób przekonywający ukazać konkretne relacje pomiędzy brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń o których mowa w art. 61 §3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uczestnik postępowania wskazuje, że nawet gdyby dokonano wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, to nie ma żadnych przeszkód do wykonania późniejszego wyroku gdyby okazał się korzystny dla skarżących – działka nie straci na wartości i dokona się wpisu w księdze wieczystej nowego właściciela. W odpowiedzi na zażalenie skarżący wskazywali, że okoliczność prowadzonego postępowania przed sądem powszechnym o wpis prawa własności spornej nieruchomości, tj. nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Grodzisku Wielkopolskim prowadzi księgę wieczystą oznaczoną numerem [...], jest w myśl art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi okolicznością uzasadniającą wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonych decyzji. W ocenie skarżących nie można zgodzić się z twierdzeniami zawartymi w zażaleniu uczestnika postępowania, że skarżący nie przedstawili wyraźnej relacji pomiędzy brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji, a wystąpieniem przesłanek z art. 61 §3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wpisanie własności na rzecz Skarbu Państwa w księdze wieczystej nieruchomości będącej przedmiotem skarżonych decyzji bez wątpienia wypełnia dyspozycję w/w przepisu. Decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2004 r. stwierdzająca nieważność dokumentu nadania ziemi z dnia [...] stycznia 1947 r. może stanowić dla sądu wieczysto – księgowego podstawę do wykreślenia dotychczasowych właścicieli, tj. skarżących i wpisu nowego właściciela, jakim w tym przypadku jest Skarb Państwa – Starosta Grodziski. Koniecznym stało się zatem wstrzymanie wykonania powyższej decyzji, albowiem jej wykonanie może wyrządzić znaczną szkodę skarżącym oraz spowodować trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy". W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji w pełni prawidłowo wskazał, że decyzja stwierdzająca nieważność dokumentu nadania ziemi z dnia [...] stycznia 1947 r., mocą którego z parcelacji majątku G., Gm. K., nadano S. Z. m.in. działkę nr [...] o pow. [...] ha, może stanowić podstawę dla sądu wieczystkoksięgowego do wykreślenia dotychczasowego właściciela i wpisu nowego właściciela, w tym przypadku Skarbu Państwa. Jednocześnie zasadnie Sąd wyprowadził, że skoro postanowieniem Sądu Rejonowego w Grodzisku Wielkopolskim z dnia 6 października 2010 r. postępowanie o wpis prawa własności spornej nieruchomości zostało zawieszone do czasu wydania przez organ administracji publicznej decyzji rozstrzygającej wniosek skarżących o wznowienie postępowania w sprawie [...], to w sytuacji wydania przez organ decyzji rozstrzygającej taki wniosek, skarżący nie korzystają z ochrony tymczasowej swojego prawa, a tym samym w pełni zasadnie Sąd I instancji wstrzymał wykonanie decyzji o których mowa na wstępie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło