II OZ 746/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2479/13 odmawiające zmiany postanowienia z dnia 20 grudnia 2013 r. którym przyznano T. D. prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł (pkt 1), ustanowiono adwokata (pkt 2) w sprawie ze skargi T. D. i H. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie przyznał T. D., prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych (pkt 1), ustanowienie adwokata (pkt 2), w pozostałym zakresie wniosek oddalił (pkt 3). Postanowieniem z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2479/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe ze skargi H. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia. Pismem z dnia 12 maja 2014 r. pełnomocnik T. D. wniósł skargę kasacyjną od w/w postanowienia Sądu z dnia 25 marca 2014 r. W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 maja 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący podał, że wraz z żoną utrzymują się z emerytur w łącznej kwocie: 3.151,00 złotych miesięcznie. Od września 2013 r. zamieszkuje z nimi 14 - letni wnuk, którego matka mieszka w Anglii. Skarżący podał, że posiadają dom jednorodzinny o pow. użytkowej 136 m 2 oraz nieruchomość rolną o pow. 28 arów. Dom jest niewykończony w szczególności łazienka, brak tynków z zewnątrz budynku, brak podłączenia do instalacji gazowej. Wskazał, że ponosi opłaty za opał w wysokości 4.000 złotych rocznie oraz opłatę za energię elektryczną w wysokości 134 złotych miesięcznie. Dodał, że na zakup lekarstw wydają z małżonką 400 złotych miesięcznie. Podkreślił, że brakuje im środków finansowych na wykupienie niektórych lekarstw. Nadto spłacają kredyt zaciągnięty w banku w kwocie 299 miesięcznie. Podniósł, że wraz z żoną są osobami starszymi i schorowanymi z grupami inwalidztwa. Zaznaczyli, że są zadłużeni w banku i u znajomych. Z wniosku wynika, że wnioskodawca wraz z żoną nie posiadają oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych, ani majątku, który mógłby stanowić dodatkowe źródło dochodów. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- dalej p.p.s.a. odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek skarżącego z dnia 5 maja 2014 r. należy potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 20 grudnia 2013 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna zmieniła się w istotny sposób w stosunku do wskazanej w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym. Zdaniem Sądu w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przedstawił nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z dnia 20 grudnia 2013 r. Aktualnie miesięczne dochody kształtują się na podobnym poziomie około 3100 zł. Stan posiadania strony pozostał bez zmian. Świadczy to także, że sytuacja materialna strony nie zmieniła się na niekorzyść. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiła zmiana sytuacji majątkowej strony, która przemawiałyby za zmianą prawomocnego postanowienia z dnia 20 grudnia 2013 r. Przykładowo można wskazać, że dopiero utrata stałego źródła dochodu, bądź pojawienie się nowych stałych i zarazem koniecznych i wydatków, mogłoby wpłynąć na zmianę sytuacji majątkowej strony w takim stopniu, że uzasadniłoby to zmianę postanowienia Sądu. Dlatego też w sprawie nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia z 20 grudnia 2013 r. T. D. pismem z dnia 9 lipca 2014 r. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2014 r. zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. wnosząc o zmianę postanowienia poprzez przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze należało zauważyć, że rozpoznawany przez Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy swoim przedmiotem odnosił się do sprawy już rozstrzygniętej przez ten Sąd w toku dotychczasowego postępowania, gdyż prawomocnym postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi oraz ustanowiono adwokata z urzędu, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji podniósł, że w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca nie przywołała okoliczności pozwalających stwierdzić, że jej sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny odnoszącej się do możliwości skarżącego w partycypowaniu w kosztach postępowania w zakresie obowiązku uiszczenia opłat sądowych. Z powyższych względów należało uznać, że w sprawie nie zachodzą warunki do zmiany postanowienia WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2013 r. na podstawie art. 165 p.p.s.a., gdyż skarżący nie powołał się na jakiekolwiek okoliczności, które miały miejsce po rozpoznaniu poprzedniego wniosku o prawo pomocy i które wskazywałby, że w świetle deklarowanych dochodów i wydatków, jego możliwości płatnicze zmieniły się na tyle, iż nie jest ono obecnie w stanie wygospodarować środków na poniesienie kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 100 zł (wpis od skargi kasacyjnej). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.