II OZ 759/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 52/20 odrzucające zażalenie A. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 52/20 w sprawie ze skargi A. W. i M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 października 2019 r. znak ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 września 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 52/20 odrzucił zażalenie A. W. i M. W. (dalej "skarżące") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 52/20 w sprawie ze skargi A. W. i M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 października 2019 r. znak ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżące A. W. i M. W. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 października 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2021 r. Sąd odrzucił skargę skarżących. Pismem z dnia 28 lutego 2021 r. skarżące wniosły zażalenie na postanowienie z dnia 5 lutego 2021 r. oraz o zwolnienie z ponoszenia kosztów związanych z wniesieniem zażaleń. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt VII SPP/Wa 196/21 pozostawiono bez rozpoznania wniosek M. W. o przyznanie prawa pomocy z uwagi na nienadesłanie wniosku na urzędowym formularzu PPF w wyznaczonym terminie. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt VII SPP/Wa 197/22 odmówiono A. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które zostało utrzymane w mocy postanowieniem sądu z dnia 26 listopada 2021 r. W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 9 grudnia 2021 r. wezwano skarżące do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od zażalenia z dnia 28 lutego 2022 r., w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Pismem z dnia 27 grudnia 2021 r. skarżące wniosły o zwolnienie z ponoszenia kosztów sądowych. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt VII SPP/Wa 439/21 pozostawiono bez rozpoznania wniosek M. W. o przyznanie prawa pomocy z uwagi na nienadesłanie wniosku na urzędowym formularzu PPF w wyznaczonym terminie. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt VII SPP/Wa 440/21 odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt VII SPP/Wa 197/21 odmawiającego A. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem sądu z dnia 1 lipca 2022 r. W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 1 lipca 2022 r. wezwano skarżące do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 9 grudnia 2021 r., w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Odpis powyższego zarządzenia został uznany za doręczony A. W. (przez platformę ePUAP) w dniu 19 lipca 2022 r., natomiast odpis tego wezwania został uznany za skutecznie doręczony M. W. w trybie doręczenia zastępczego 22 lipca 2022 r. Zatem termin na wykonanie wezwania upłynął odpowiednio w dniu 2 i 5 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami tymi są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Wpis od zażalenia będący opłatą sądową, zgodnie z art. 219 p.p.s.a., należy uiścić przy złożeniu zażalenia do sądu. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek zażalenia, od którego nie zostanie uiszczony należny wpis. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego zażalenie, aby pod rygorem odrzucenia zażalenia, uiścił wpis w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Po sprawdzeniu w rejestrze opłat sądowych Sąd ustalił, że do dnia 19 sierpnia 2022 r. nie wpłynęła opłata tytułem wpisu sądowego od zażalenia. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu skarżące nie uiściły wpisu sądowego. To zaś uniemożliwiło nadanie sprawie prawidłowego biegu i obligowało Sąd do odrzucenia wniesionego zażalenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., odrzucił zażalenie. W zażaleniu na postanowienie Sądu z dnia 7 września 2022 r., skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia wskazując, że Sąd zlekceważył trudną sytuację materialną skarżących wynikającą z: (1) poważnego światowego kryzysu ekonomicznego związanego z epidemią Covid trwającą już 2,5 roku; (2). szalejącej inflacji; (3) ogromnych podwyżek związanych także z wojną na Ukrainie (co ma bezpośrednie przełożenie na brak dochodów); (4) zbliżającej się zimy i poważnych problemów - zwiększonych kosztów dotyczących m.in. ogrzewania; (5) rocznych deklaracji PIT, na podstawie których Sąd mógłby wyciągać wnioski o dochodach skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że w zażaleniu skarżące kwestionują nieprzyznanie im zwolnienia od kosztów sądowych. Kwestia ta była jednak przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i została rozstrzygnięta w postępowaniach prowadzonych w zakresie rozpoznania wniosków skarżących o przyznanie prawa pomocy. Zatem na aktualnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego podnoszona w zażaleniu argumentacja, dotycząca sytuacji finansowej skarżących nie mogła skutecznie podważyć zaskarżonego postanowienia. Nadto wyjaśnić należy, że zaskarżone postanowienie nie odnosiło się do legalności postępowania organów administracyjnych, a co za tym idzie, również i ta argumentacja nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Zaznaczyć zatem należy, że prawomocnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z 9 grudnia 2021 r. wezwano skarżące do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia pod rygorem jego odrzucenia (art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a.). Pismem z dnia 27 grudnia 2021 r. skarżące wniosły o zwolnienie z ponoszenia kosztów sądowych. Przedmiotowe wnioski zostały prawomocnie rozstrzygnięte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Prawidłowo zatem w dniu 1 lipca 2022 r. wezwano skarżące do wykonania zarządzenia z dnia 9 grudnia 2021 r., jeszcze raz wskazując, że nieuiszczenie wpisu sądowego spowoduje odrzucenie zażalenia. Z akt sądowych wynika, że wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia zostały doręczone we właściwym trybie, jednak w wyznaczonym terminie skarżące wpisu nie uiściły. W związku z powyższym, uznać należy, że brak właściwych działań skarżących, tj. nieuzupełnienie braków fiskalnych zażalenia uzasadniał jego odrzucenie, o czym prawidłowo orzekł Sąd Wojewódzki w zaskarżonym postanowieniu. Wskazać bowiem należy, że przepis art. 220 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a. zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Do uiszczenia opłaty obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie (art. 214 § 1 p.p.s.a.). Skoro skarżące nie uiściły przedmiotowego wpisu sądowego, Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2021 r. W zażaleniu w sposób nieuprawniony zarzucono, że działanie Sądu Wojewódzkiego jest sprzeczne z prawem, podczas gdy Sąd ten zastosował wobec skarżących wymogi i rygory proceduralne, które wynikają z ustawy i są równe dla wszystkich stron i uczestników postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, zgodnie z przepisami art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.