II OZ 769/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 268/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2021 r., nr OA.7721.25.7.2020 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku rekreacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 268/21, odrzucił skargę W. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2021 r., nr OA.7721.25.7.2020 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku rekreacyjnego. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W. S., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę na wyżej wskazaną decyzję PWINB w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2021 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku rekreacyjnego. Wobec faktu, że skarga obarczona była brakami formalnymi i fiskalnym, zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z dnia 26 lutego 2021 r. i 3 marca 2021 r. wezwano Skarżącego do ich uzupełnienia, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie Skarżący nadesłał brakujące odpisy skargi oraz złożył dokument pełnomocnictwa. Jednocześnie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. II SPP/Rz 82/21, referendarz sądowy WSA w Rzeszowie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 27 lipca 2021 r. W tej sytuacji Przewodniczący Wydziału II WSA w Rzeszowie zarządzeniem z dnia 28 lipca 2021 r. wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 3 marca 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wezwanie to zostało przesłane na podany w skardze adres Kancelarii Radcy Prawnego i doręczone przy zachowaniu rygorów określonych w p.p.s.a. w dniu 4 sierpnia 2021 r. Termin do uiszczenia wpisu mijał z dniem 11 sierpnia 2021 r. (środa). Pomimo tego wezwania i upływu wskazanego terminu wpis nie został uiszczony. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W zażaleniu nie podniesiono żadnych zarzutów. Nie powołano też argumentacji przemawiającej za trafnością zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Do zadań Sądu I instancji po wpłynięciu środka odwoławczego należy m.in. zbadanie czy został uiszczony przewidziany prawem wpis. W przypadku, gdy wpis nie został uiszczony, Sąd wzywa do usunięcia braku fiskalnego. Jeśli wskazane uchybienie nie zostanie w wyznaczonym terminie usunięte, Sąd I instancji postanawia na podstawie art. 194 § 1 pkt 7 i 8 p.p.s.a. o odrzuceniu środka odwoławczego. Na postanowienie to przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Żalący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu doręczonym w dniu 4 sierpnia 2021 r. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 28 lipca 2021 r. wzywającym W. S. do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 3 marca 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję PWINB z dnia 19 stycznia 2021 r. nr OA.7721.25.7.2020, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, w kwocie 500 zł. Jednocześnie został on prawidłowo pouczony o rygorze niezastosowania się do wezwania. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że Skarżący, w odpowiedzi na wezwanie z dnia 3 marca 2021 r., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w części, to jest o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Należy podkreślić, że Skarżący nie kwestionował wysokości wpisu określonego przez Sąd I instancji. Zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest przyznanie stronie prawa do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym prawomocnym postanowieniem o przyznaniu tego prawa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a które to w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Skarżący po zakończeniu postępowania w sprawie prawa pomocy, został prawidłowo wezwany do wykonania zarządzenia z dnia 3 marca 2021 r., to jest do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, jednak w terminie zakreślonym przez Sąd I instancji nie sprostał powyższemu. Nieuiszczenie wpisu jest szczególnym rodzajem braku formalnego skargi, który powstaje nie z datą jej wniesienia, lecz dopiero gdy Skarżący, pomimo wezwania, nie uiści wpisu we wskazanym przez sąd terminie. Z tego też powodu samodzielną podstawą do odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego jest art. 220 § 3 p.p.s.a., stanowiący lex specialis względem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., wobec czego skarga, od której pomimo prawidłowego wezwania w terminie nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu. Mając na powyższe uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.