II OZ 773/06

Dnia 26 lipca 2006 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2006 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia skarżącego S. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2006 roku, sygn. akt 7/IV SA 3556/03 o odrzuceniu skargi kasacyjnej S. R. w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 września 2003 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 maja 2006 roku (sygn. akt 7/IV SA 3556/03) odrzucił skargę kasacyjną S. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2005 roku wydanego w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 września 2003 roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd I instancji zauważył, iż w dniu 14 marca 2005 roku adwokat R. S. złożył w imieniu skarżącego S. R. skargę kasacyjną od wyroku tegoż Sądu z dnia 28 stycznia 2005 roku. Po przekazaniu skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego została ona zwrócona w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Stosownie do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji wezwał pełnomocnika skarżącego – adwokata R. S. do usunięcia braków skargi kasacyjnej z dnia 14 marca 2005 roku przez podpisanie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika oraz złożenie właściwie sporządzonego pełnomocnictwa wraz z oświadczeniem, czy w dacie wnoszenia skargi kasacyjnej pełnomocnik upoważniony był do sporządzenia kasacji, czy też do reprezentacji strony. W dniu 18 kwietnia 2006 roku wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo adwokata R. S., który oświadczył, iż podpis na skardze kasacyjnej z dnia 14 marca 2005 roku złożył osobiście oraz że pełnomocnictwo skarżącego obejmowało upoważnienie do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po przywołaniu treści przepisów art. 178 i art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a. - stwierdził, że opłata z tytułu wniesienia skargi kasacyjnej jest opłatą stałą bowiem, stanowi zawsze taki sam ułamek określonej kwoty i stąd ma zawsze taką samą wysokość. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji uznał, że jeśli pełnomocnik skarżącego będący adwokatem, upoważniony był do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, to skarga kasacyjna z dnia 14 marca 2005 roku wniesiona przez adwokata bez jednoczesnego opłacenia wpisu podlega odrzuceniu na podstawie wymienionych wyżej przepisów. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego – adwokat R. S. zarzucił naruszenie art. 178 i art. 221 p.p.s.a. w związku z art. 180 zdanie ostatnie p.p.s.a. oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie "od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego". W uzasadnieniu środka odwoławczego podniesiono, iż sprawa ze skargi S. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wszczęta przed Sądem administracyjnym jeszcze w 2003 roku, a więc przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pełnomocnik skarżącego uzupełnił na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie braki skargi kasacyjnej, zwróconej przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 180 p.p.s.a. Z treści pełnomocnictwa i złożonego oświadczenia wynika, że pełnomocnik skarżącego upoważniony jest do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem strony wnoszącej zażalenie nie oznacza to, że upoważnienie obejmuje prowadzenie sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnik skarżącego odwołał się do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, które w § 13 ust. 4 pkt 1 przewidują czynność adwokacką polegającą na sporządzeniu i wniesieniu kasacji oraz udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym, a w pkt 2 tego przepisu czynność polegającą tylko na sporządzeniu i wniesieniu skargi. Pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego adwokatowi R. S. nie obejmowało upoważnienia do prowadzenia sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (udziału w rozprawie). To przesądza, zdaniem pełnomocnika skarżącego, o braku podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej. W zażaleniu podkreślono również, iż wprawdzie w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku brak jest przepisu przejściowego odnoszącego się do spraw wszczętych przed wejściem w życie tego aktu prawnego, to jednak postępując analogicznie do zasad przewidzianych w przepisach o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, do spraw tych winny mieć zastosowanie przepisy dotychczasowe i Sąd po złożeniu skargi kasacyjnej powinien wezwać do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Stosownie do art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W myśl zaś art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej - art. 221 p.p.s.a. Celem przepisu art. 221 p.p.s.a. jest uiszczenie bez wezwania opłaty stałej od pisma wnoszonego przez adwokata lub radcę prawnego. Artykuł 230 § 1 p.p.s.a. przewiduje dwa rodzaje wpisów: wpis stosunkowy i wpis stały. W ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowano zasadę, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231). Stosownie zaś § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpis od skargi kasacyjnej oraz od skargi o wznowienie postępowania wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 złotych. Wyrażenie "opłata stała", użyte w art. 221 p.p.s.a., oznacza " wpis stały". Opłata w wysokości stałej w rozumieniu tego przepisu to opłata, której wysokość jest stała, taka sama, jednakowa. Takiemu kryterium odpowiada nie tylko opłata, która jest wyrażona kwotowo, lecz także taka, która, stanowiąc określony, zawsze taki sam ułamek określonej kwoty, ma zawsze taką samą wysokość ( "wysokość stałą"). ( por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2000 r., III CZP 34/00, OSNC 2001/1/4, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2003 r., III CZP 16/03, OSNCP 2004/3/33, nie publikowane postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2001 r., IV CZ 133/00, z dnia 11 lipca 2001 r., V CZ 93/01, z dnia 18 października 2001 r., IV CZ 133/01, z dnia 19 marca 2002 r., IV CZ 24/02 i z dnia 27 czerwca 2002 r., IV CZ 76/02). A zatem, gdy skarga kasacyjna podlega opłacie w wysokości ½ kwotowo określonego wpisu stałego od skargi w danej sprawie, to opłata ta zawsze będzie opłatą w takiej samej wysokości ("w wysokości stałej"). Zastrzeżenie dolnej granicy opłaty określa również wysokość stałą. Tym samym wpis od skargi kasacyjnej w tych sprawach, w których wpis od skargi został określony w wysokości stałej, jest opłatą w wysokości stałej. / por. H. Knysiak – Molczyk [ w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 608 i n./ Gdy więc adwokat lub radca prawny wniesie nieopłaconą skargę kasacyjną, podlegającą opłacie w wysokości ułamkowej części ( ½ ) wpisu stałego (opłacie w wysokości stałej), czynność taka podlegać będzie sankcji przewidzianej w art. 221 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie od skargi kasacyjnej nie uiszczono należnego wpisu stałego, tak przy wniesieniu skargi kasacyjnej jak i przed upływem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Wskazać należy, iż skarga w sprawie została złożona w 2003 roku, a więc przed wejściem w życie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku. Ustawodawca w art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) wprowadził zasadę, iż sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie, aby chronić strony przed skutkami podwyższenia kosztów sądowych z dniem 1 stycznia 2004 roku ustawodawca postanowił, że w sprawach tych, a więc w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone, stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w 2003 roku i z mocy art. 97 § 2 powołanej wyżej ustawy stronę nie obciążał obowiązek uzupełnienia wpisu od tejże skargi, mimo zmiany wysokości wpisów. Tym niemniej w dniu 28 stycznia 2005 roku tj. w dniu wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawa niniejsza została zakończona w pierwszej instancji. Z tego też względu należy uznać, iż za podstawę ustalenia wpisu od skargi kasacyjnej należy przyjąć należny według przepisów obowiązujących w chwili wnoszenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Wobec czego wpis od skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie - zgodnie z § 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku - wynosi 100 złotych. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż instytucja skargi kasacyjnej od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego jest instytucją nową, która nie występowała na gruncie obowiązujących do dnia 1 stycznia 2004 roku przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, że w sprawie zastosowanie będą miały przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Brak uiszczenia przez pełnomocnika skarżącego wpisu stałego od skargi kasacyjnej skutkowało po stronie Sądu pierwszej instancji obowiązkiem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wpływu na powyższe stanowisko nie może mieć podnoszona przez pełnomocnika strony okoliczność, iż pełnomocnik został ustanowiony do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, a nie do prowadzenia sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Od sporządzenia skargi kasacyjnej należy odróżnić jej wniesienie. Skarga kasacyjna sporządzona przez osobę uprawnioną – stosownie do art. 175 p.p.s.a. – może być wniesiona przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika. Nieuiszczenie wpisu stałego od skargi kasacyjnej wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego stanowi podstawę do jej odrzucenia. / por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2004 r., OSK 54/04 – niepubl., J. P.Tarno, - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 469 / Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie.