II OZ 774/13

Dnia 24 września 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 lipca 2013 roku, sygn. akt III SA/Po 218/13 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi T.P. na uchwałę Rady Gminy Szydłowo z dnia [...] października 2012 roku nr [...] w przedmiocie nadania nazw ulicom postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. Pismem z dnia 3 stycznia 2012 r. T.P. (dalej jako "skarżący") wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Szydłowo z dnia 29 października 2012 roku nr XX/166/12 w przedmiocie nadania nazw ulicom. Zarządzeniem z dnia 22 lipca 2013 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 złotych, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie. Wskazał, że składał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który nie został należycie rozpoznany. Wyjaśnił ponadto, że działa dla dobra mieszkańców jego miejscowości. Wniósł o zmianę bądź uchylenie zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis stały, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, wynosi 100 zł. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi nie było postanowienie organu administracji wydane w jednym ze wskazanych wyżej postępowań, lecz uchwała rady gminy. Stąd też uznać należy, że Sąd I instancji błędnie wskazał podstawę prawną wezwania do uiszczenia wpisu, jednocześnie wskazując kwotę, która nie odpowiada kwocie wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 1. Z tej też przyczyny zaskarżone zarządzenie należało uchylić. Powyższe nie oznacza jednak, że na uwzględnienie zasługują zarzuty podniesione w zażaleniu. Zasadą jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu. Wyjątki od tej zasady w odniesieniu do określonych podmiotów zostały przewidziane w art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., Nr 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Kolejnym wyjątkiem od zasady obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy. Kwestia prawa pomocy została już rozstrzygnięta w postępowaniu przed Sądem I instancji, bowiem postanowieniem z dnia 24 maja 2013 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 lipca 2013 . oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. Jak wynika z zarządzenia z dnia 8 sierpnia 2013 r. Sąd I instancji potraktował zażalenie skarżącego na zarządzenie z dnia 22 lipca 2013 r. również jako ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy i wniosek ten będzie przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia. Bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia było ponadto twierdzenie skarżącego, że występuje on na rzecz interesów mieszkańców swojej miejscowości. Jak już wyżej wskazano, zasadą jest, że to strona wszczynająca postępowanie ponosi koszty z nim związane, niezależnie od motywów jakimi się kieruje. Stąd też to na skarżącym ciążyć będzie obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, o ile oczywiście wcześniej nie zostanie mu przyznane prawo pomocy w żądanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.