II OZ 783/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-09-18

Skład orzekający: Małgorzata Stahl

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustanowienie przez stronę profesjonalnego pełnomocnika z wyboru wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli sytuacja majątkowa strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Ustanowienie przez stronę profesjonalnego pełnomocnika z wyboru nie wyklucza automatycznie możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien ocenić sytuację majątkową i możliwości płatnicze wnioskodawcy w oparciu o kryteria określone w art. 246 § 1 PPSA, a nie jedynie na podstawie faktu ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych ponad 600 zł) i oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując na ustanowienie przez skarżącego profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie w części oddalającej wniosek o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie w punkcie II i przekazano w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 18 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 34/12 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie II i przekazać w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącego S. K. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, w punkcie I. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 600 złotych już uiszczoną tytułem wpisu od skargi i opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, w punkcie II. oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż S. K. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Źródłem ich utrzymania jest renta skarżącego w wysokości 841,79 zł zajęta przez komornika oraz emerytura jego żony, której wysokości – z uwagi na sprawy małżeńskie - wnioskodawca nie zna. Skarżący oświadczył również, że posiada dom o powierzchni 90 m2. Środki zaś na uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł oraz opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem w wysokości 100 zł uzyskał dzięki pożyczce. Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, stanowią podstawę do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w części już uiszczonej. Jednocześnie Sąd uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu. Jak bowiem wynika z akt sprawy, skarżący ustanowił już profesjonalnego pełnomocnika z wyboru w osobie adw. A. S. – C., która w dniu 14 maja 2012 r. złożyła w Sądzie pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie oraz zapoznała się z aktami sprawy. Z powyższego Sąd wywiódł, że skarżący jest w stanie ponieść koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Skarżący wniósł zażalenie na punkt II powyższego postanowienia oddalający wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Wskazał, że jego wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie z uwagi na "jego finanse i zdrowie". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3). Jak wynika z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Z powyższego wynika, że sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy ocenia sytuację majątkową i możliwości płatnicze wnioskodawcy. W niniejszej zaś sprawie Sąd I instancji rozpoznając wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu wziął jedynie pod uwagę okoliczność ustanowienia przez skarżącego profesjonalnego pełnomocnika wywodząc z tego faktu brak zasadności dla wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Powyższa argumentacja nie stanowi o prawidłowym rozpoznaniu powyższego wniosku, spełnienie bowiem przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy – jak wskazano powyżej - następuje w oparciu o kryteria określone w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło