II OZ 803/16

Dnia 24 sierpnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 291/15 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 5 kwietnia 2016 r., sygnatura akt IV SA/Po 291/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie I. K. na postanowienie tego Sądu z 23 lutego 2016 r., którym Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 15 grudnia 2015 r. odmawiające przyznania P. K. prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] lutego 2015 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i umorzenia postępowania odwoławczego. Odrzucając zażalenie Sąd pierwszej instancji wskazał po pierwsze, że w aktualnie obowiązującym, tj. po dniu 15 sierpnia 2015 r., stanie prawnym na postanowienie wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego zażalenie nie przysługuje, ponieważ sąd wydając postanowienie na skutek wniesionego sprzeciwu działa jako sąd drugiej instancji. Sąd zaznaczył, że na mocy art. 2 ustawy nowelizującej, dotyczy to tylko spraw wszczętych po dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej, czyli po 15 sierpnia 2015 r., "a taką jest bez wątpienia rozpoznawana sprawa, bowiem skarga wniesiona została w dniu 30 września 2015 r.", dlatego – w ocenie Sądu pierwszej instancji – należało stosować przepisy w brzmieniu znowelizowanym i odrzucić zażalenie. Po drugie, Sąd przyjął, że zażalenie złożył podmiot nieuprawniony, tj. strona, która nie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postępowanie zakończone postanowieniem z 23 lutego 2016 r. toczyło się bowiem z wniosku P. K. Z tego względu I. K. nie był legitymowany do wniesienia środka zaskarżenia od takiego postanowienia. Sąd dodał, że nawet fakt błędnego doręczenia postanowienia nie skutkuje uznaniem, iż osoba, której doręczono postanowienie, ma prawo złożyć środek zaskarżenia. I. K. na postanowienie wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Faktem jest, że Sąd pierwszej instancji postanowienie z 23 lutego 2016 r., którym utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 15 grudnia 2015 r. odmawiające przyznania P. K. prawa pomocy, błędnie przesłał zamiast wnioskodawcy – P. K., uczestnikowi postępowania – I. K., który na to postanowienie wniósł zażalenie. Zgodnie zaś z art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity – Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zażalenie na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Oznacza to, że zażalenie na postanowienie wydane w stosunku do P. K. mógł wnieść tylko P. K. W związku z tym, skoro I. K. nie był wnioskodawcą, to Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił jego zażalenie, uznając je za niedopuszczalne. Dodać przy tym należy, że w sprawie tej błędne doręczenie postanowienia z 23 lutego 2016 r. nie rodzi negatywnych konsekwencji ani dla wnioskodawcy – P. K., ani dla wnoszącego zażalenie – I. K., gdyż Sąd pierwszej instancji, po stwierdzeniu pomyłki w doręczeniu, ponownie przesłał stronom wydane w ich sprawach postanowienia z 23 lutego 2016 r. Ci zaś wnieśli na nie zażalenia, które są przedmiotem odrębnych postępowań. Z uwagi na powyższe, nieprawidłowe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji reguły prawa międzyczasowego wynikającej z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) poprzez stwierdzenie, że na postanowienie Sądu, wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, obecnie nie przysługuje zażalenie, w sytuacji, gdy w tej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 r. (a nie jak wskazał Sąd pierwszej instancji – 30 września 2015 r.), a więc zastosowanie miał przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, pozostaje bez wpływu na prawidłowość podjętego przez Sąd pierwszej instancji postanowienia z 5 kwietnia 2016 r. Zażalenie I. K. i tak bowiem, z uwagi na wniesienie przez podmiot nieuprawniony, podlegało odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.