II OZ 817/13

Dnia 8 października 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lipca 2013 roku sygn. akt II SA/Kr 650/13 o odmowie przywrócenia W.M. terminu do wniesienia skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2012 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił W.M. (dalej jako "skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzja została doręczona skarżącej w dniu 21 września 2012 r. W dniu 23 kwietnia 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję z dnia 10 września 2013 r. W skardze zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, twierdząc, że nie otrzymała osobiście zaskarżonej decyzji i dlatego nie mogła złożyć skargi w terminie. Skarżąca podała, że od 2004 roku pozostaje w stałym leczeniu kardiologicznym po przebytej operacji zastawki, a od 5 grudnia 2005 r. jest osobą niepełnosprawną wymagającą opieki lub pomocy innej osoby. Dlatego też skarżąca pozostaje pod opieką swojej siostry M.P. Ponadto skarżąca podała, że w okresie od 8 do 14 września 2012 r. przebywała w Szpitalu Powiatowym w Wadowicach, a wszelkie pisma procesowe odbierała siostra skarżącej, która nie poinformowała skarżącej o otrzymanej decyzji. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji wskazał, że ani wiek ani stan zdrowia same w sobie nie wykluczają istnienia winy skarżącej w uchybieniu terminu. Istotnym jest, że od strony dbającej należycie o swoje interesy w toczącym się postępowaniu zasadnym jest wymaganie dołożenia wszelkich starań w celu dochowania terminu. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca sama wniosła odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji, a więc niewątpliwie była świadoma tego, że jest stroną postępowania administracyjnego i mogą być do niej kierowane pisma procesowe. Taką świadomość miała również siostra skarżącej, M.P., która też była stroną tego postępowania. Sąd I instancji zauważył przy tym, że doręczenie decyzji organu odwoławczego miało miejsce już po powrocie skarżącej ze szpitala. Sąd I instancji podkreślił ponadto, że doręczenie zaskarżonej decyzji było prawidłowe, ponieważ zostało dokonane do rąk siostry skarżącej, która jako dorosły domownik skarżącej podjęła się oddania przesyłki adresatowi. W ocenie Sądu I instancji, skarżąca była w stanie wnieść skargę w terminie, chociażby korzystając z pomocy siostry. Podkreślić trzeba, że skoro siostra regularnie pomaga skarżącej oraz jako strona była zaznajomiona z toczącym się postępowaniem administracyjnym, skorzystanie z takiej pomocy nie powinno nastręczać skarżącej dużych trudności, a tym bardziej nie można mówić w takim przypadku o "użyciu największego w danych warunkach wysiłku". Skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że po odebraniu zaskarżonej decyzji, które nastąpiło tydzień po powrocie skarżącej ze szpitala, miały miejsce takie okoliczności, które w sposób obiektywny uniemożliwiły skarżącej wniesienie skargi w terminie. Za taką okoliczność nie może być uznany brak poinformowania skarżącej przez siostrę o odebraniu decyzji, zwłaszcza, że siostra od dłuższego czasu sprawuje opiekę nad skarżącą i sama również byłą stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca zarzucając naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), poprzez uznanie, że stan zdrowia skarżącej nie stanowi niezawinionej przyczyny przywrócenia terminu do wniesienia skargi oraz uznanie, że skarżąca jak i jej siostra były świadome tego, że są stronami postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Celem ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Skarżąca nie przedstawiła okoliczności, które uprawdopodabniałyby brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Okolicznością taką nie jest przewlekła choroba skarżącej, która trwa od 2004 r. Skarżąca będąc świadomą swojej trudnej sytuacji zdrowotnej i jednocześnie uczestnicząc w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, powinna zapewnić skuteczny odbiór kierowanej do niej korespondencji, tak aby uniknąć ewentualnych negatywnych konsekwencji uchybienia terminu do dokonania czynności procesowych. Wbrew twierdzeniom skarżącej, była ona niewątpliwie świadoma udziału w postępowaniu administracyjnym, bowiem skierowana do niej została decyzja organu I instancji – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wadowicach z dnia [...] lutego 2012 r. W związku z tą decyzją skarżąca skierowała do organu I instancji pismo z dnia 14 marca 2012 r., które zostało potraktowane jako odwołanie. Jak wynika z analizy akt sprawy, większość korespondencji kierowanej do skarżącej odbiera jej siostra, która również jest stroną niniejszego postępowania. Skoro siostra skarżącej, jako jej dorosły domownik podjęła się oddania pisma skarżącej, to nie można skutecznie podnosić, że pisma tego nie doręczono skarżącej czy też, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Nie ulega również wątpliwości, że decyzja została skutecznie doręczona skarżącej, co trafnie podkreślił w treści zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji. Tym samym nie sposób uznać, że skarżąca uprawdopodobniła, że dołożyła należytej staranności by uniknąć negatywnych konsekwencji braku zachowania terminu do wniesienia skargi, a zatem zasadnie Sąd I instancji odmówił przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.