II OZ 825/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 7 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 120/06 o odrzuceniu wniosku M. R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 16 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie projektu zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie z wniosku M. R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 24 maja 2006 r. odrzucił wniosek M. R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu wniesiony został z uchybieniem 7-dniowego terminu liczonego od chwili ustania przyczyn uchybienia. Przyczyna uchybienia terminu, tj. powoływany przez skarżącego błąd co do zakresu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, ustała bowiem z dniem otrzymania przez skarżącego postanowienia z dnia 2 marca 2006 r., tj. w dniu 9 marca 2006 r. Wtedy bowiem skarżący mógł się zorientować, iż złożony wniosek nie obejmował zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd podkreślił również, iż ustanowiony z urzędu adwokat otrzymał pełnomocnictwo skarżącego z dniu 23 marca 2006 r. i od tego czasu miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i ustalenia braku wpisu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. R., reprezentowany przez adwokata, wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Pełnomocnik skarżącego podkreśliła, że M. R. jest osobą nie posiadającą wiedzy prawniczej. Po otrzymaniu postanowienia o przyznaniu adwokata z urzędu uznał on, iż jest to równoznaczne ze zwolnieniem od kosztów sądowych. Z błędu wyprowadzony został dopiero na rozprawie w dniu 9 maja 2006 r. i wtedy dopiero ustała przyczyna uchybienia terminu. Niezasadne są również argumenty Sądu I instancji, że ustanowiony z urzędu adwokat miał możliwość zapoznania się ze sprawą i ustalenia braków formalnych skargi. Sąd nie wskazał w jakiej dacie pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy, ponadto żaden przepis nie nakłada na pełnomocnika obowiązku w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w zakresie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) stanowi, że jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd postanowi przywrócenie terminu. Z powyższego przepisu, a także z samej istoty instytucji przywrócenia terminu, wynika, iż o jego przywróceniu można postanowić tylko wtedy, gdy istnieje ustawowy lub inny termin do dokonania danej czynności. Dla złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych taki termin nie został przewidziany. Zgodnie z art. 243 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony przez stronę w jakimkolwiek terminie przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Złożony przez M. R. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów jest więc bezprzedmiotowy, bowiem w każdej chwili do zakończenia postępowania może on taki wniosek złożyć. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.