II OZ 829/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-06
Skład orzekający: Bożena Walentynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający znaczące oszczędności i nieruchomości, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Posiadane przez niego oszczędności i majątek nieruchomy znacznie przewyższają wymagane koszty, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący P. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Referendarz sądowy i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówili przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącego pozwala mu na pokrycie kosztów postępowania i pełnomocnika. Skarżący złożył zażalenie, argumentując, że sąd nie zbadał jego miesięcznych wydatków i błędnie ocenił przesłanki do zwolnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 512/09 oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 512/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek P. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lutego 2009 r., w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wnioskiem z [...] maja 2009 r. P. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 19 maja 2009 r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
W wyniku rozpoznania sprzeciwu P. S. od powyższego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 czerwca 2009 r., na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a." odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, wynikające z jego oświadczeń, wskazuje jednoznacznie, że skarżący jest w stanie nie tylko ponieść niezbędne koszty wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ale także koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
W ocenie Sądu, przy dochodzie rodziny wynoszącym na osobę 2.100 zł miesięcznie, trudno przyjąć, że opłacenie przez skarżącego wpisu sądowego w kwocie 500 zł nie jest możliwe. Przy uwzględnieniu posiadanych przez skarżącego oszczędności w wysokości 40.000 zł, a także majątku w postaci domu o powierzchni 200 m2 oraz mieszkania o powierzchni 70 m2, można uznać, że skarżący jest w stanie pokryć również koszty związane z opłaceniem wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P. S. W jego uzasadnieniu wskazał, że Sąd pierwszej instancji w trakcie prowadzonego postępowania powinien zbadać jakie wydatki są ponoszone przez skarżącego w ciągu miesiąca, z tytułu opłat za prąd, gaz itd. Ponadto, stwierdził, iż Sąd mylnie uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Art. 246 § 1 p.p.s.a. wprost nakłada na stronę obowiązek wykazania, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania /przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym/ lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny /przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym/.
Skarżący P. S., nie wykazał okoliczności, które są niezbędne do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rodzina skarżącego ma stały dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości 6.300 zł oraz majątek nieruchomy, a także oszczędności w wysokości 40.000 zł, które swą wysokością znacznie przewyższają wartość wymaganych w postępowaniu kosztów sądowych, czy też kosztów ustanowienia pełnomocnika, gdyby skarżący się na to zdecydował.
Skarżący nie wykazał również, że ponosi koszty utrzymania (prądu, gazu itp.), w kwotach, których wysokość przekracza przeciętne ich rozmiary. W związku z powyższym nieuzasadnione byłoby przekonanie, że przy posiadanych dochodach, skarżący nie byłby w stanie ponieść kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło