II OZ 83/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 października 2008r., sygn. akt II SA/Op 128/08 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. K. i S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lutego 2006r., nr [...] w przedmiocie odpadów postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 20 października 2008r. odmówił A. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w dniu 1 lipca 2008r. wydał wyrok w przedmiotowej sprawie. O posiedzeniu Sądu zawiadomiono strony, w tym A. K. na adres do doręczeń wskazany przez jej pełnomocnika tj. ul. [...],[...]. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 13 maja 2008r. o czym świadczy adnotacja poczty na potwierdzeniu odbioru przesyłki. W piśmie tym zawarto pouczenie między innymi o tym, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. W dniu 8 września 2008r. A. K. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku podnosząc, iż od kilku miesięcy jest poważnie chora w związku z przebytą ciążą ( z cechami zagrożenia), urodzeniem dziecka oraz chorobą nowonarodzonej córki. Powyższy stan miał charakter zagrożenia życia i zdrowia skarżącej, wobec tego nie była w stanie przedsięwziąć jakichkolwiek działań. Skarżąca do wniosku dołączyła kserokopie zwolnień i zaświadczeń lekarskich. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wniosku skarżącej i stwierdził, że nie przedstawiła ona takich argumentów i faktów, które świadczyłyby o obiektywnych i niezależnych od strony przeszkodach w prawidłowym i terminowym wniesieniu skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 1 lipca 2008r. Przedstawione kserokopie zwolnień lekarskich dotyczą okresu od 9 sierpnia 2007r do 30 maja 2008r., zatem nie obejmują terminu rozprawy (tj. 1 lipca 2008r.) i 30 dni po ogłoszeniu wyroku, czyli okresu, w którym skarżąca mogła złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd uznał także za niewystarczające twierdzenia strony, iż jej ogólny zły stan zdrowia (nie potwierdzony zwolnieniami lekarskimi, a utrzymujący się nadal) nie przesądza od razu o braku winy w uchybieniu terminu, gdyż jak twierdzi skarżąca pozostaje ona pod opieką rodziny i mogła w załatwieniu spraw sądowych skorzystać z pomocy bliskich. W zażaleniu na postanowienie z dnia 20 października 2008r. A. K. zarzuciła naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 7 i 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Podniosła, że nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność zagrożenia życia jej oraz dziecka. Za nieuprawnione skarżąca uznała takie stanowisko Sądu, który stwierdził, że przy załatwianiu spraw sądowych mogła skorzystać z pomocy rodziny. W jej ocenie opieka bliskich nad chorą nie może być utożsamiana z wykorzystywaniem rodziny do porad prawnych. Ponadto skarżąca zarzuciła nie podjęcie czynności zmierzających do szybkiego wyjaśnienia sprawy oraz wadliwe wyjaśnienie okoliczności mających istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje w części na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż A. K. w niniejszym postępowaniu jest reprezentowana przez r.pr. P. K. (pełnomocnictwo k. 28 akt sądowych). Zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 1 lipca 2008r. zostało przesłane do wymienionego pełnomocnika (k. 101). Zawierało ono faktycznie w pkt 3 pouczenie co do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przy czym to pismo procesowe zostało wyekspediowane na adres do doręczeń, tożsamy z adresem wskazywanym przez skarżącą w skardze z dnia 12 kwietnia 2006r. W aktach sprawy brak jest, wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, zawiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonej na 1 lipca 2008r. dla A. K.. Również zarządzenie z dnia 24 kwietnia 2008r. o wyznaczeniu rozprawy nie przewidywało zawiadomienia skarżącej osobiście. Wobec powyższego nie można przyjąć, że A. K. została osobiście zawiadomiona o terminie rozprawy, a w następstwie została pouczona co do terminu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nie przesądzając wyniku rozpoznania wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do dokonania wskazanej czynności procesowej, należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności powinien ustalić kiedy skarżąca powzięła wiadomość o wydanym wyroku, mieć na uwadze działania pełnomocnika ją reprezentującego, a następnie dopiero rozważać zasadność bądź niezasadność złożonego wniosku w świetle przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego należy uznać zarzut zażalenia dotyczący wadliwego wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na treść zaskarżonego postanowienia za zasadny. Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem wnoszącej zażalenie, iż Sąd pobieżnie przeprowadził postępowanie przez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o dowód z przesłuchania świadków. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z tego przepisu na stronie ciąży obowiązek wskazania argumentów, które poddane ocenie Sądu, będą wskazywały na takie przeszkody, których strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W trakcie rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu rola Sądu ogranicza się do oceny okoliczności wskazanych przez stronę. Sąd może żądać dodatkowych wyjaśnień, nie przeprowadza natomiast postępowania dowodowego ze świadków. Nie można wobec tego zarzucić Sądowi pierwszej instancji w tym zakresie uchybień. Jak wskazano powyżej zarzuty zażalenia okazały się częściowo uzasadnione i to zadecydowało, iż Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.