II OZ 85/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2016 r., IV SA/Wa 3403/15 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3403/15 (dalej postanowienie z 10 czerwca 2016 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA albo sąd I instancji), po rozpoznaniu wniosku Z. R., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Powyższe postanowienie zostało wydane na tle następującego stanu faktycznego: Wyrokiem z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3403/15, WSA oddalił skargę Z. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...]. W piśmie z dnia 15 kwietnia 2016 r. skarżący wniósł o przesłanie mu sentencji wyroku, podnosząc, że taką prośbę zawarł już w piśmie z dnia 15 lutego 2016 r. W piśmie z dnia 9 maja 2016 r. sąd I instancji przesłał skarżącemu odpis sentencji wyroku z dnia 4 marca 2016 r. W dniu 16 maja 2016 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 marca 2016 r. W uzasadnieniu wniosku podał, że do uchybienia terminu doszło z powodu błędnego pouczenia w pismach z sądu. Skarżący podkreślił, że w dniu 25 lutego 2016 r. wystosował do WSA w Warszawie pismo, w którym prosił o przesłanie treści wyroku w sytuacji, gdyby nie dotarł na rozprawę. W ocenie skarżącego, z pouczenia sądu nie wynikało, że nie może złożyć wniosku o doręczenie sentencji wyroku przed rozprawą. W pouczeniu wskazano bowiem, że bezskuteczne byłoby złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia przed jego ogłoszeniem. Skarżący podniósł, że w pouczeniu nie było mowy, że złożenie wniosku o doręczenie sentencji wyroku przed rozprawą jest bezskuteczne. W jego ocenie, WSA w Warszawie błędnym pouczeniem spowodował, że przekroczył termin na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniając wskazane na wstępie postanowienie WSA uznał, że przedstawione przez skarżącego okoliczności, nie stanowią wystarczającej przesłanki do uznania, że nie ponosi on winy w uchybieniu terminu. Skarżący w niniejszej sprawie uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wiąże z błędnym pouczeniem sądu. Termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie, w której skargę oddalono rozpoczyna bieg w momencie wydania przez Sąd wyroku. W niniejszej sprawie Sąd nie był obowiązany doręczyć z urzędu skarżącemu odpisu sentencji wyroku, zatem termin na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku rozpoczął bieg w dniu 4 marca 2016 r. i upłynął w dniu 11 marca 2016 r. Strona dochowująca odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw powinna ustalić, czy w dniu 4 marca 2016 r. zapadł w tej sprawie wyrok, a jeśli tak, to jakiej treści, a nie oczekiwać na odpowiedź sądu. Wskazać należy, że już w piśmie z dnia 10 listopada 2015 r., kierowanym do pełnomocnika skarżącego, Sąd podał numery telefonów, pod którymi udzielane są informacje o sprawach. Z pismem tym skarżący się zapoznał, bowiem w dniu 16 listopada 2015 r. udzielił na nie odpowiedzi. Nie było zatem uprawnione bierne oczekiwanie na wiadomość z sądu o treści wydanego wyroku. Zauważyć należy bowiem, że nawet w przypadku gdyby sąd wysłał skarżącemu treść sentencji wyroku mogłoby się okazać, że skarżący otrzymałby ją już po upływie terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Z tego względu, w ocenie sądu, to w interesie skarżącego leżało podjęcie czynności zmierzających do uzyskania informacji czy i ewentualnie jakiej treści wyrok został wydany na rozprawie w dniu 4 marca 2016 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie z 25 września 2016 r. skarżący podkreślił, że dochował wszelkiej staranności w pełni dostosowując się do pouczenia sądu. Zdaniem skarżącego, dopełnił on wszystkich wymagań wynikających z kierowanych do Niego przez sąd pouczeń, a w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd I instancji nie wyjaśnił, do którego z pouczeń skarżący zastosował się nieprawidłowo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawidłowe wszczęcie oraz kontynuowanie postępowania przed sądem administracyjnym uzależnione zostało od zachowania właściwej formy, czasu oraz miejsca dokonywania poszczególnych czynności procesowych. Zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), uzasadnienie wyroku sporządzane jest z urzędu w terminie czternastu dni od dnia jego ogłoszenia albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której dochodzi do oddalenia skargi. Wówczas, zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku sporządzane jest w terminie siedmiu dni od jego ogłoszenia albo od doręczenia odpisu sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Jeżeli uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na wniosek strony, wówczas z mocy art. 142 § 2 p.p.s.a. jest ono doręczane tylko tej stronie, która złożyła wniosek. W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarżący nie złożył w terminie, o którym stanowi art. 141 § 2 p.p.s.a., wniosku o sporządzenie oraz doręczenie odpisu wyroku ogłoszonego dnia 4 marca 2016 r. wraz z uzasadnieniem. Pismem z 15 kwietnia 2016 r. skarżący zwrócił się o przesłanie odpisu wyroku, powołując się na swoją prośbę wyrażoną po raz pierwszy w piśmie z 25 lutego 2016 r. Po otrzymaniu odpisu wyroku skarżący pismem z 16 maja 2016 r. zwrócił się do sądu I instancji o doręczenie jego uzasadnienia wskazując jednocześnie przyczyny uchybienia terminu do dokonania tej czynności procesowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji trafnie przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Zarówno w piśmie z 16 maja 2016 r., jak i w zażaleniu z 25 września 2016 r. skarżący przedstawił własny sposób interpretowania kierowanych do Niego pouczeń, który jest niezgodny z ich rzeczywistą treścią, a przede wszystkim z przepisami obowiązującego prawa. Przepisy prawa procesowego mają bezwzględnie obowiązujący charakter. Niedopuszczalne jest ich rozumienie na tej prostej zasadzie, zgodnie z którą to wszystko co wprost nie wynika z ich literalnej treści jest zawsze dozwolone i zgodne z prawem. W pouczeniu doręczonym skarżącemu wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy, został On pouczony wyraźnie o treści art. 141 § 2 p.p.s.a. W złożonym zażaleniu na postanowienie z 10 czerwca 2016 r. skarżący nie przedstawił takich okoliczności, które pomimo dołożenia najwyższego poziomu staranności udaremniłyby Jemu dokonanie czynności procesowej polegającej na złożeniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w terminie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.