II OZ 853/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1705/16, o wezwaniu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z 4 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1705/16, Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2016 r. Jako podstawę wezwania Przewodniczący Wydziału wskazał art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") i § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej "rozporządzenie"). Strona skarżąca w zażaleniu na powyższe zarządzenie zarzuciła naruszenia art. 239 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 212 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Stowarzyszenia skarga została złożona w sprawie własnej organizacji pożytku publicznego, gdyż jej statutowa działalność jest w rozumieniu art. 239 § 2 p.p.s.a. "sprawą własną". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 214 § 1, art. 220 § 1 i art. 230 § 1 p.p.s.a., do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] kwietnia 2016 r. uchylającą decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2016 i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia powołanego w podstawie prawnej zaskarżonego zarządzenia, wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu ochrony środowiska i przyrody wynosi 200 zł. Niewątpliwie zaskarżona decyzja, dotycząca ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, jest decyzją wydaną w sprawie z zakresu ochrony środowiska i przyrody. Stowarzyszenie w zażaleniu wskazało, że jako organizacja pożytku publicznego jest z mocy art. 239 § 2 p.p.s.a. zwolnione z obowiązku uiszczania opłat sądowych. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu wskazać należy, że zgodnie z dodanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 239 § 2 p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r., poz. 239 i 395) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Z załączonych do akt sprawy dokumentów (informacji z Krajowego Rejestru Sądowego oraz statutu Stowarzyszenia) wynika, że Stowarzyszenie [...] w W. jest organizacją pożytku publicznego, której celami są m.in. zachowanie i wzbogacanie środowiska naturalnego, działalność na rzecz ekologii, ochrony zwierząt i dziedzictwa przyrodniczego, ochrona praw i dobrostanu zwierząt, promocja inicjatyw związanych z ochroną środowiska, ochroną zwierząt i działalnością proekologiczną. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, że Stowarzyszenie wnosząc skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, występuje jako strona w swojej własnej sprawie w rozumieniu art. 239 § 2 p.p.s.a. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem udzielenia Gminie Miasta Włocławek zgody na realizację przedsięwzięcia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w tej kwestii w doktrynie (M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 240 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013), zgodnie z którym zwolnienie z obowiązku uiszczania opłat sądowych nie może dotyczyć tych wypadków, gdy organizacja pożytku publicznego w zakresie swojej działalności występuje wsprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (art. 25 § 4, art. 33 § 2, art. 50 § 1 p.p.s.a.). Wprawdzie przedstawione powyżej stanowisko zostało wyrażone w stosunku do art. 240 p.p.s.a., jednak jak wynika z uzasadnienia zmian wprowadzonych do art. 239 p.p.s.a. ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sformułowanie "w sprawach własnych" jest wzorowane właśnie na treści art. 240 p.p.s.a. W związku z powyższym uznać należy, że w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie nie korzysta ze zwolnienia zawartego w art. 239 § 2 p.p.s.a., tj. zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat sądowych. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 i art.198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.