II OZ 877/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-10-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Adamiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego może być uzasadnione jedynie dolegliwością grzywny lub powoływaniem się na ochronę tymczasową w innej sprawie?
Ratio decidendi
Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw, ponieważ wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wymaga wykazania przez wnioskodawcę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co bezpośrednio wynika z wykonania zaskarżonego aktu. Sama dolegliwość grzywny lub powoływanie się na ochronę tymczasową w innej sprawie nie stanowi wystarczającej przesłanki do uwzględnienia wniosku. Wykonanie obowiązku rozbiórki pozwoli na umorzenie nałożonej grzywny.
Stan faktyczny
B. Z. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które oddaliło jej wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego. Sąd I instancji uznał, że skarżąca mogła uniknąć grzywny poprzez wykonanie obowiązku rozbiórki, a zwrot ewentualnie uiszczonej grzywny nie nastręczałby trudności. Skarżąca podniosła, że w innej sprawie wstrzymano rozbiórkę oraz kwestionowała konieczność wyburzenia budynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 898/07 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 22 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 898/07 oddalił wniosek B. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [..] Nr [..], w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca własnym działaniem mogła uniknąć i nadal może uniknąć uiszczenia nałożonej grzywny. W myśl bowiem art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Tym samym, wystarczającym jest, aby skarżąca wykonała nałożony na nią ostateczną decyzją obowiązek dokonania rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu jeszcze przed uiszczeniem, bądź ściągnięciem grzywny, a nie poniesie wówczas negatywnych konsekwencji finansowych w postaci konieczności dodatkowego uiszczenia grzywny. Ponadto, stosownie do art. 126 wymienionej ustawy, nawet w razie uiszczenia bądź ściągnięcia grzywny w uzasadnionych przypadkach na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek może ona być zwrócona w wysokości 75 % lub w całości. Jednocześnie Sąd wskazał, że w sprawie nie zachodzi wskazana w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1290 ze zm., dalej "P.p.s.a.") przesłanka trudnych do odwrócenia skutków. Nawet bowiem w razie korzystnego dla strony rozstrzygnięcia sądowego zwrot ewentualnie uiszczonej kwoty nie nastręczałby trudności. Nie może także stanowić argumentu w sprawie przekonanie, że grzywna nałożona w maksymalnym wymiarze z uwagi na swoją wysokość jest zbyt dolegliwa i nieproporcjonalna do trudnej sytuacji majątkowej. Istotą i funkcją grzywny w celu przymuszenia jest bowiem właśnie stworzenie stanu ekonomicznego zagrożenia, które skłoni stronę, w celu uniknięcia go, do wykonania nałożonego ostateczną decyzją obowiązku, od którego uporczywie się uchyla. B. Z. złożyła zażalenie na to postanowienie podnosząc, że w odrębnej sprawie dotyczącej obowiązku wyburzenia garażu wstrzymano rozbiórkę do czasu rozpatrzenia sprawy. Ponadto, strona podniosła, że wątpliwym jest konieczność wyburzenia budynku, stąd tym bardziej nie widzi sensu uiszcza grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu ciąży, w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a, na wnioskodawcy. Nie wystarczy więc nawet samo powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Ponadto, wydanie postanowienia oczekiwanego przez stronę zależy od uznania sądu. Zatem nawet jeżeli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, sąd nie jest zobowiązany do wydania żądanego orzeczenia. Ponadto, ewentualność wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi stanowić bezpośrednie następstwo wykonania zaskarżonego aktu lub czynności będących przedmiotem skargi. Za nietrafne należy zatem uznać, powoływanie się przez stronę na okoliczność zastosowania ochrony tymczasowej w odrębnej sprawie. Bowiem sąd administracyjny rozpoznaje każdą sprawę indywidualnie, oceniając przesłanki wstrzymania wykonania danego aktu, czy czynności powołane we wniosku strony. Jednocześnie należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż powoływanie się przez stronę na dolegliwość nałożonej w maksymalnym wymiarze grzywny, nie może stanowić przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej. Bowiem funkcją grzywny w celu przymuszenia, jest właśnie stworzenie stanu ekonomicznego zagrożenia, które skłoni stronę, do wykonania nałożonego obowiązku, od czego strona się uchyla. Wykonanie zaś obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, pozwoli na umorzenie nałożonej grzywny. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło