II OZ 880/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 9 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G.-S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1183/14 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. K. i L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku Z. K. i L. K. wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez nich decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] marca 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...] stycznia 2014 r. o odmowie zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. w zakresie ustalenia nowego terminu wykonania obowiązku przywrócenia stanu wody na działce oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] położonej w M. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazali m.in., że docelowe miejsce składowania ziemi nie jest jeszcze przygotowane, a przewożenie jej na kolejne miejsce tymczasowego składowania stanowiłoby dla nich znaczne obciążenie finansowe. Rozpoznając powyższy wniosek Sąd, powołując się na zasadę wynikającą z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wskazał, że regulowana art. 61 § 3 p.p.s.a. instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy, albowiem może mieć miejsce jedynie w przypadku gdy zachodzą przesłanki w tym przepisie wskazane. Zastosowanie tej instytucji nie może być poprzedzone oceną zasadności skargi, ponieważ takie działanie sądu, dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego, oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu, sprowadzającą się do przedsądu. W ocenie Sądu wykonanie zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, na mocy której odmówiono skarżącym zmiany decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] czerwca 2012 r. w zakresie ustalenia nowego terminu wykonania obowiązku przywrócenia stanu wody na działce nr [...], położonej w M., przed zbadaniem jej legalności przez właściwy sąd administracyjny, może spowodować wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Usunięcie z przedmiotowej działki nawiezionego materiału ziemnego w celu przywrócenia stosunków wodnych na gruncie, w sytuacji – jak oświadczyli skarżący - braku przygotowania aktualnie docelowego miejsca jej składowania, może rodzić trudne do odwrócenia skutki, mające wpływ na ich sytuację finansową. Powyższe, zdaniem Sądu, świadczy o tym, iż zachodzą podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie A.G.-S., będąca uczestnikiem postępowania, wniosła o uchylenie tego postanowienia w całości zarzucając zablokowanie wykonywania jakichkolwiek prac na jej nieruchomości wskutek świadomego, bezprawnego działania Z. K. i L. K. Podniosła, iż w wyniku postanowienia Sądu została pozbawiona wykonywania jakichkolwiek prac na nieruchomości, której jest właścicielką. Odwlekanie w czasie przez skarżących usunięcia hałd ziemi skutkuje dalszym podtapianiem zabudowanej działki nr [...], powstawaniem w niej zastoisk wody, a nieruchomość stała się zlewiskiem wód gruntowych spływających z sąsiednich działek, gdyż został zablokowany ich odpływ do rowu odwadniającego sąsiednie tereny. Świadome działania skarżących doprowadziły do zablokowania wykonywania przez uczestniczkę postępowania prac na jej nieruchomości, opóźnienia zamieszkania w wybudowanym domu, a przez to brakiem możliwości wynajęcia mieszkania, w którym obecnie mieszka. W odpowiedzi na zażalenie Z. i L. K. wnieśli o oddalenie tego zażalenia jako niezasadnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Okoliczności przemawiające za wstrzymaniem aktu powinna przedstawić w pierwszej kolejności wnioskująca strona. Jedną z przesłanek wstrzymania danego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić wówczas, kiedy rozmiar szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego jest większy niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju, a oceniając rozmiar ewentualnej szkody należy uwzględnić okoliczności obiektywne i subiektywne – indywidualne dotyczące strony. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków obejmuje taką materię, którą niełatwo jest zmienić w razie wykonania aktu. Zatem musi być także rozważana w kontekście specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji zasadnie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wykonanie tej decyzji wiązać się będzie bowiem z koniecznością natychmiastowego usunięcia zalegającej na działce skarżących ziemi w związku z upływem terminu, jaki został wyznaczony w decyzji nakładającej ww. obowiązek, czyniąc bezprzedmiotowym postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone w przedmiocie zmiany decyzji. Niewątpliwie zaś, wykonanie nałożonego na skarżących obowiązku przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, wobec braku przygotowania miejsca i środków może generować po stronie podmiotu, na który nałożono stosowny nakaz konkretne koszty, których poniesienie może wywołać skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się do argumentów zażalenia stwierdzić należy, że nie mogły one zaważyć na uznaniu rozstrzygnięcia Sądu I instancji za prawidłowe. Dotyczą one bowiem istoty sprawy, tj. zasadności odmowy wyznaczenia nowego terminu dla usunięcia ziemi z działki skarżących, który to obowiązek jest bezsporny. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.