II OZ 897/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1006/24 oddalające wniosek T. Ż. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. Ż. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 29 kwietnia 2024 r., znak: WI-I.7840.16.8.2024.DS w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe. T. Ż. (skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego (Wojewoda) z dnia 29 kwietnia 2024 r., znak: WI-I.7840.16.8.2024.DS, umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty [...] (Starosta) z dnia 5 lutego 2024 r., nr 95/2024. Tą ostatnią decyzją Starosta zmienił własną decyzję z dnia 30 listopada 2021 r., nr 1400/2021 (zmienioną decyzją z dnia 2 września 2022 r., nr 1055/2022) w przedmiocie pozwolenia na budowę, przebudowę, rozbiórkę i demontaż w związku z budową budynku usługowego i stacji paliw. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty z dnia 5 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1006/24, oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wskazał, że stanowisko zaprezentowane przez Sąd Wojewódzki jest całkowicie błędne, "albowiem niewstrzymanie wykonalności decyzji Wojewody (...) niesie ze sobą ryzyko powstania szkody majątkowej znacznych rozmiarów. Z uwagi na przedmiot inwestycji (stacja paliw), objętej skarżoną decyzją, w przypadku jej zrealizowania fakt ten, wymusi na mnie (w sytuacji, gdy to ja będę chciał przystąpić do zabudowy swoich nieruchomości), konieczność stosowania bardziej rygorystycznych norm i przepisów np. w zakresie odległości". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1006/24, po rozpoznaniu skargi skarżącego, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 29 kwietnia 2024 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na zażalenie Firma [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o jego oddalenie i zasądzenie od skarżącego na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W ocenie Składu orzekającego, w niniejszej sprawie zaszły podstawy do umorzenia postępowania zażaleniowego, albowiem brak jest obecnie podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji. Nawet gdyby zaszły przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia Sąd Wojewódzki nie byłby władny, z uwagi na wydanie przez niego wyroku z dnia 23 października 2024 r., do ponownego rozpoznania wniosku strony. Także Naczelny Sąd Administracyjny nie mógłby w prowadzonym obecnie postępowaniu wpadkowym, mającym za przedmiot rozpoznanie zażalenia, orzec reformatoryjnie i wstrzymać wykonanie decyzji objętych wnioskiem, a to także z uwagi na wydany przez Sąd I instancji wyrok. W tym miejscu należy zaakcentować, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonalności obejmował zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję Starosty z dnia 5 lutego 2024 r. Sąd I instancji podejmując swoje rozstrzygnięcie nie odniósł się do decyzji Starosty. Powyższa wadliwość pozostaje jednakże bez wpływu na wynik sprawy z przyczyn podanych niżej. Stosownie do dyspozycji art. 61 § 6 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (pkt 1); uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (pkt 2). Powyższe (zapadł wyrok uwzględniający skargę) skutkuje tym, że istnieje przeszkoda w merytorycznym rozpatrzeniu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęto by zaskarżoną decyzję, jak też gdy wniosek ten dotyczyłby innego rozstrzygnięcia niż zaskarżone (decyzji Starosty z dnia 5 lutego 2024 r.) - por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II OZ 914/21. Zauważyć należy, że w chwili obecnej skarżący korzysta z ochrony tymczasowej udzielonej mocą wyroku Sądu Wojewódzkiego. Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżony akt, a zatem zastosowanie miał art. 152 § 1 p.p.s.a. (w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej). Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia, z którego wynikałoby, że pomimo uwzględnienia skargi zaskarżony akt wywołuje skutki prawne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 197 oraz art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.