II OZ 902/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 316/16 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. L. i G. L. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 316/16 na wniosek B. L. i G. L. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] października 2015 r. nakazującą B. i G. L. rozbiórkę utwardzenia terenu działki nr [...] przy ul. [...] w J. wykonanego z kostki brukowej. Mając na uwadze charakter powyższej decyzji Sąd pierwszej instancji uznał, że jej wykonanie spowoduje przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - zwanej dalej "P.p.s.a."). Nakaz rozbiórki, wykonany przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu ewentualna szkoda poniesiona przez skarżących wskutek rozbiórki wiązałaby się przede wszystkim z utratą środków finansowych poniesionych w związku z wykonaniem nałożonego obowiązku. Niewykonanie obowiązku nałożonego na stronę skarżącą skutkowałoby natomiast wszczęciem postępowania egzekucyjnego mającego na celu wyegzekwowanie nakazu rozbiórki. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła uczestniczka postępowania I. S. wskazując, że Sąd bezpodstawnie uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. w sytuacji gdy skarżący nie wykazali ich, pomimo ciążącego na nich obowiązku. Zdaniem strony wykonanie obowiązku nałożonego decyzją nie będzie skutkowało ani powstaniem znacznej szkody, ani trudnymi do odwrócenia skutkami. Przydatność utwardzonej powierzchni nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia skarżących. Wskazano nadto, że Sąd nie odniósł się do twierdzeń uczestniczki postępowania zawartych w odpowiedzi na wniosek skarżących o udzielenie ochrony tymczasowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej: "P.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku rozbiórki obiektu budowlanego, nie chodzi więc o ocenę, czy obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z przepisami prawa budowlanego, ale o ocenę czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane rozbiórką obiektu, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja o nakazie rozbiórki zostanie uchylona. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawnie Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Niewątpliwie w sprawach budowlanych dotyczących rozbiórki obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są zazwyczaj nieuniknione, prowadzą bowiem do poniesienia znacznych kosztów finansowych, likwidacji obiektu, jak i zniszczenia części użytych materiałów budowlanych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyegzekwowanie nakazu rozbiórki, przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Wbrew twierdzeniom uczestniczki postępowania, nie można w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, że we wniosku skarżący nie wykazali podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej w tym postępowaniu. I nie ma tutaj znaczenia, że wykonanie decyzji nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia skarżących. Istotne jest bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie skutkować trwałym usunięciem utwardzenia terenu działki wykonanego z kostki brukowej. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej kwestii pozostaje także argumentacja przedstawiona w piśmie strony z dnia [...] czerwca 2016 r. Należy podkreślić, że skorzystanie przez skarżących z prawa do sądu, co uczestniczka utożsamia z przedłużaniem postępowania, stanowi ich konstytucyjne prawo i nie może w żaden sposób wpływać na negatywną ocenę przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że legalność zaskarżonego postanowienia nie została skutecznie podważona, w związku z czym, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.