II OZ 918/07

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-10-05

Skład orzekający: Jerzy Solarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja pożytku publicznego, działająca w obszarze ochrony środowiska i zdrowia ludzi, jest zwolniona z opłat sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie?
Ratio decidendi
Organizacja pożytku publicznego nie jest zwolniona z opłat sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ponieważ przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) nie przewidują takiego zwolnienia dla organizacji pożytku publicznego, mimo że ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie przyznaje im takie prawo na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Brak jest rozporządzenia wykonawczego do art. 240 PPSA, które mogłoby rozszerzyć katalog zwolnień.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie działające jako organizacja pożytku publicznego wniosło skargę do WSA w Warszawie na decyzję SKO w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Przewodniczący Wydziału WSA wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Stowarzyszenie wniosło zażalenie, argumentując, że jako organizacja pożytku publicznego powinno być zwolnione z kosztów sądowych, a przepis art. 239 PPSA jest niesprawiedliwy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 5 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "(...)" w W na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 1435/07 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - postanawia - oddalić zażalenie. Stowarzyszenie "(...)" w W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] nr [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci (...) na dachu budynku szkoły, usytuowanej na działce o nr ewid. (...) z obr.(....) przy ul. (...) w W. Zarządzeniem z dnia 27 lipca 2007r. Przewodniczący Wydziału IV, na podstawie przepisu § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Na zarządzenie to Stowarzyszenie "(...)" wniosło zażalenie podnosząc, że jest organizacją pożytku publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2003r. Nr 96 poz. 873 ze zm.) i dlatego powinno być zwolnione z kosztów sądowych. Dodatkowo wskazało, że przepis art. 239 P.p.s.a., który pomija organizacje pożytku publicznego zajmujące się ochroną środowiska i zdrowia ludzi w zamkniętym katalogu podmiotów zwolnionych z opłat sądowych jest niesprawiedliwy i utrudnia takim organizacjom realizację celów statutowych, co jest sprzeczne z art. 74 ust. 4 Konstytucji RP oraz z postanowieniami Konwencji z Aarhus. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przepisem art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2003r. Nr 96 poz. 873, ze zm.), organizacjom pożytku publicznego przysługuje, na zasadach określonych w przepisach odrębnych, zwolnienie od opłat sądowych. Sygn. akt II OZ 918/07 "Odrębnymi przepisami" w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwana dalej P.p.s.a. W ustawie tej przewidziane zostały dwojakiego rodzaju zwolnienia od kosztów sądowych: z mocy ustawy i na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów. Pierwsza grupa unormowana w przepisie art.239 P.p.s.a. dotyczy zwolnień o charakterze przedmiotowym oraz podmiotowym i nie ulega żadnej wątpliwości, że ze względu na przedmiot sprawa, której skarga dotyczy, nie została zwolnieniem tym objęta; również organizacje pożytku publicznego nie zostały wskazane w tym przepisie jako strony zwolnione od kosztów sądowych. Druga natomiast grupa zwolnień może mieć oparcie w przepisie art. 240 P.p.s.a., który zawiera upoważnienie dla Rady Ministrów do rozszerzenia, w drodze rozporządzenia, zwolnień organizacji społecznych od obowiązku uiszczenia wpisu w ich własnych sprawach. Niemniej jednak Rada Ministrów dotychczas z upoważnienia tego nie skorzystała. Zatem stwierdzić należy, że w "przepisach odrębnych" dotyczących postępowania sądowoadministracyjnego brak jest unormowań, które zwalniałyby organizacje pożytku publicznego od kosztów. Oznacza to, że żadna z organizacji, o których mowa w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, nie jest zwolniona z kosztów tego postępowania. Potwierdzeniem przedstawionego stanowiska jest regulacja odnosząca się do postępowania cywilnego, gdzie "przepisami odrębnymi", o jakich mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jest ustawa z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz.1398, ze zm.), która w przepisie art. 104 ust. 1 zwalnia w niektórych sytuacjach z obowiązku uiszczania opłat organizacje pożytku publicznego. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło