II OZ 919/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 5 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "(...)" w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 1425/07 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko - postanawia - oddalić zażalenie. Stowarzyszenie "(...)" w W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] nr [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej UMTS, projekt (...) na działce ew. nr (...) obręb (...) ul. (...) w dzielnicy (...) W. - na dachu budynku. Zarządzeniem z dnia 26 lipca 2007r. Przewodniczący Wydziału IV, na podstawie przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), zwanego dalej rozporządzeniem, wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Na zarządzenie to Stowarzyszenie "(...)" wniosło zażalenie podnosząc, że jest organizacją pożytku publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2003r. Nr 96 poz. 873 ze zm.) i dlatego powinno być zwolnione z kosztów sądowych. Dodatkowo wskazało, że przepis art. 239 P.p.s.a., który pomija organizacje pożytku publicznego zajmujące się ochroną środowiska i zdrowia ludzi w zamkniętym katalogu podmiotów zwolnionych z opłat sądowych jest niesprawiedliwy i utrudnia takim organizacjom realizację celów statutowych, co jest sprzeczne z art. 74 ust. 4 Konstytucji RP oraz z postanowieniami Konwencji z Aarhus. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przepisem art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2003r. Nr 96 poz. 873 ze zm.), organizacjom pożytku publicznego przysługuje, na zasadach określonych w przepisach odrębnych, zwolnienie od opłat sądowych. "Odrębnymi przepisami" w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwana dalej P.p.s.a. W ustawie tej przewidziane zostały dwojakiego rodzaju zwolnienia od kosztów sądowych: z mocy ustawy i na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów. Pierwsza grupa unormowana w przepisie art.239 P.p.s.a. dotyczy zwolnień o charakterze przedmiotowym oraz podmiotowym i nie ulega żadnej wątpliwości, że ze względu na przedmiot sprawa, której skarga dotyczy, nie została zwolnieniem tym objęta; również organizacje pożytku publicznego nie zostały wskazane w tym przepisie jako strony zwolnione od kosztów sądowych. Druga natomiast grupa zwolnień może mieć oparcie w przepisie art. 240 P.p.s.a., który zawiera upoważnienie dla Rady Ministrów do rozszerzenia, w drodze rozporządzenia, zwolnień organizacji społecznych od obowiązku uiszczenia wpisu w ich własnych sprawach. Niemniej jednak Rada Ministrów dotychczas z upoważnienia tego nie skorzystała. Zatem stwierdzić należy, że w "przepisach odrębnych" dotyczących postępowania sądowoadministracyjnego brak jest unormowań, które zwalniałyby organizacje pożytku publicznego od kosztów. Oznacza to, że żadna z organizacji, o których mowa w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, nie jest zwolniona z kosztów tego postępowania. Potwierdzeniem przedstawionego stanowiska jest regulacja odnosząca się do postępowania cywilnego, gdzie "przepisami odrębnymi", o jakich mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jest ustawa z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz.1398, ze zm.), która w przepisie art. 104 ust. 1 zwalnia w niektórych sytuacjach z obowiązku uiszczania opłat organizacje pożytku publicznego. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że w niniejszej sprawie wpis od skargi został nieprawidłowo określony. Zgodnie z powołaną w zaskarżonym zarządzeniu podstawą prawną (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), skarga powinna dotyczyć postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym; w takim przypadku wysokość wpisu wynosiłaby 100zł. Tymczasem przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...]. W tego rodzaju sprawach, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, wpis stały wynosi 200 zł. Okoliczność ta (wadliwy wpis) nie może jednak skutkować uwzględnieniem zażalenia i uchyleniem zaskarżonego zarządzenia, gdyż – po pierwsze – Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami zażalenia (art.197 § 2 w zw. z art.183 § 1 P.p.s.a), a po drugie – na przeszkodzie stoi zakaz reformationis in peius (art.193 w zw. z art.134 § 2 P.p.s.a.). Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.