II OZ 956/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-18
Skład orzekający: Sędzia NSA Leszek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy subiektywne przekonanie strony o niesprawiedliwym działaniu sędziego lub zarzut nieprawidłowości w ustaleniu przedmiotu zaskarżenia mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie?Ratio decidendi
Subiektywne przekonanie strony o niesprawiedliwym działaniu sędziego lub zarzut nieprawidłowości w ustaleniu przedmiotu zaskarżenia nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, a nie niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia lub sposobu prowadzenia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący L. L. złożył wniosek o wyłączenie trzech sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając im niesprawiedliwe działanie i niezgodność z Konstytucją oraz błędy w ustaleniu przedmiotu sprawy. WSA w Gliwicach oddalił ten wniosek, uznając, że subiektywne przekonanie skarżącego nie stanowi podstawy do wyłączenia. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie L. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 191/09.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 191/09 oddalające wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego WSA Stanisława Niteckiego, sędziego WSA Małgorzaty Walentek i sędziego WSA Edyty Żarkiewicz-Kunickiej w sprawie ze skargi L. L. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach: z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia oddalić zażalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 191/09 oddalił wniosek L. L. o wyłączenie sędziego WSA Stanisława Niteckiego, sędziego WSA Małgorzaty Walentek i sędziego WSA Edyty Żarkiewicz – Kunickiej w sprawie ze skargi L. L. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach: z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 23 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego L. L. o wyłączenie sędziego tut. Sądu NSA Adama Mikusińskiego.
W piśmie datowanym na 30 czerwca 2011 r. L. L. zawarł wniosek o wyłączenie trzech sędziów, którzy brali udział w wydaniu wyżej wymienionego postanowienia, a mianowicie sędziego WSA Stanisława Niteckiego, WSA Małgorzaty Walentek oraz WSA Edyty Żarkiewicz-Kunickiej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że skład sędziowski działał niesprawiedliwie i niezgodnie z wymogami zawartymi w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Ponadto podniósł, że w wydanym postanowieniu błędnie i niezgodnie ze stanem faktycznym określono przedmiot sprawy.
W oświadczeniach złożonych w związku z wnioskiem skarżącego sędziowie Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek oraz Edyta Żarkiewicz-Kunicka stwierdzili, iż brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpatrywania sprawy z mocy art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Sąd I instancji podał dalej w uzasadnieniu postanowienia z dnia 1 sierpnia 2011 r., że wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów nie może zostać uwzględniony. Nie może bowiem stanowić przesłanki wyłączenia sędziego od udziału w sprawie samo subiektywne przeświadczenie skarżącego, że dany sędzia działa niesprawiedliwie oraz zarzut dotyczący nieprawidłowości w ustaleniu przedmiotu zaskarżenia. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie. Ponadto, z oświadczeń złożonych przez sędziów wynika, iż brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpatrywania sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy, czy też sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez ten sam skład sędziowski, który orzekał w dniu 1 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 191/09 i że został naruszony art. 45 pkt 1 Konstytucji RP a także podniósł szereg naruszeń przepisów procesowych, odnoszących się do przedmiotu postępowania dotyczącego bezczynności organów inspekcji sanitarnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (vide: postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2004 r., GZ 4/04, ONSAiWSA 2004/1/7).
Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
Nie może stanowić przesłanki wyłączenia sędziego od udziału w sprawie, wynikające z twierdzeń wniosku o wyłączenie sędziów w niniejszej sprawie, samo subiektywne przeświadczenie skarżącego, że dany sędzia działa niesprawiedliwie oraz zarzut dotyczący nieprawidłowości w ustaleniu przedmiotu zaskarżenia. Nie mogły odnieść również skutku jako uzasadniające przyczyny wyłączenia sędziów argumenty skarżącego dotyczące sposobu prowadzenia postępowania sądowego oraz niezadowolenia skarżącego z rozstrzygnięcia sprawy.
Z oświadczeń złożonych przez wskazanych we wniosku o wyłączenie sędziów wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 p.p.s.a.
W takiej sytuacji, ponieważ nie można dopatrzeć się, aby w sprawie niniejszej zachodziły podstawy do wyłączenia wskazanych wyżej sędziów z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.) ani też inne okoliczności mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a) należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2011 r. oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów.
Stanowiska tego skarżący nie zakwestionował również w rozpoznawanym zażaleniu, podobnie nie wskazując w nim na żadne takie okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku w świetle art. 18 i art. 19 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło