II OZ 957/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-11-13
Skład orzekający: Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu, którego braki formalne nie zostały uzupełnione w terminie, może zostać rozpoznany merytorycznie?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braki formalne nie zostały uzupełnione w zakreślonym terminie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Sąd nie dysponuje swobodą w tym zakresie, a przepisy prawa nakładają na niego obowiązek rozpatrzenia tylko takich wniosków, które są pozbawione wad formalnych. Argumentacja skarżącego skierowana przeciwko zarządzeniu wzywającemu do uiszczenia wpisu sądowego, które zostało już prawomocnie utrzymane w mocy, nie może odnieść zamierzonego efektu.Stan faktyczny
Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Po oddaleniu jego zażalenia na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu PPF, mimo wezwania sądu. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 września 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 362/13 o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w sprawie ze skargi A. G. na uchwałę Rady Powiatu w B.-Z. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko Zastępcy Dyrektora do spraw Pielęgniarstwa w Zespole Opieki Zdrowotnej w B.-Z. postanawia: oddalić zażalenie.
Zarządzeniem Przewodniczącego z 12 czerwca 2013 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na uchwałę Rady Powiatu w B.-Z. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko Zastępcy Dyrektora do spraw Pielęgniarstwa w Zespole Opieki Zdrowotnej w B.-Z.
Postanowieniem z 24 lipca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na ww. zarządzenie, a zarządzeniem został on ponownie wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Skarżący wniósł następnie o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego w dniu 23 sierpnia 2013 r. wnioskodawcy został wysłany urzędowy formularz PPF (załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Dz. U. Nr 227, poz. 2245 w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy), wraz z pouczeniem o obowiązku złożenia wypełnionego formularza w terminie 7 dni licząc od dnia doręczenia, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Zarządzeniem referendarza sądowego w WSA w Kielcach wniosek skarżącego o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi został pozostawiony bez rozpoznania z powodu nie złożenia go na urzędowym formularzu.
Skarżący złożył następnie sprzeciw od powyższego zarządzenia, w którym zarzucił, że zarządzenie to jest nieważne, bo ekonomika procesowa nie uzasadnia jego wydania. Zdaniem skarżącego jego wydanie ma na celu wyłudzenie nienależnych opłat sądowych, a przez to odstraszenie go od kontynuowania procesu z uwagi na jego znaczne koszty sztucznie wygenerowane przez sąd. Zdaniem skarżącego została złożona jedna skargi i zastosowanie może mieć jeden wpis od jednej skargi, który on gotów był ponieść. Dodał, że wobec uznania, że jego skarga została prawidłowo podzielona na [...] skarg, wniósł o zwolnienie go od uiszczenia wpisu od skargi objętej niniejszym postępowaniem z uwagi na fakt, że w postępowaniu tym ma prawną rację, co w konsekwencji doprowadzi do obciążenia budżetu powiatu kosztami pozyskania środków finansowych na wniesienie żądanego wpisu, a ze składanego oświadczenia majątkowego nie będzie wynikał faktyczny brak środków. Stwierdził, że składanie takiego oświadczenia jest tylko i wyłącznie fikcją, która ma uzasadnić odmowę udzielenia zwolnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wskazując na art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd wskazał, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku w tym przedmiocie od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie, tj. na urzędowym formularzu PPF. W niniejszej sprawie skarżący, pomimo wezwania, do chwili obecnej nie złożył wypełnionego formularza.
Od tego postanowienia skarżący wniósł zażalenie. W uzasadnieniu podtrzymał swoją dotychczasową argumentację podnoszoną w sprawie. Nie wskazał natomiast żadnych racji przemawiających przeciwko wydaniu postanowienia, na które wnosi zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Zgodnie natomiast z art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy nie złożony na tym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania. Sąd nie dysponuje w tym zakresie żadną swobodą, bowiem przepisy prawa nakładają na niego wyraźny obowiązek rozpatrzenia tylko takich wniosków, które pozbawione są braków formalnych. Sąd wezwał skarżącego do wypełnienia urzędowego formularza i jego odesłania do sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2013 r., a więc zakreślony termin do dokonania czynności upłynął w dniu [...] września 2013 r. Skarżący natomiast nie wykonał w terminie, ani do dnia dzisiejszego, wezwania sądu. Zasadnie zatem sąd pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w zażaleniu wskazać należy, że nie jest ona skierowana przeciwko skarżonemu postanowieniu, lecz przeciwko zarządzeniu wzywającemu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie, które zostało już prawomocnie utrzymane w mocy, a więc nie może odnieść zamierzonego efektu.
Wskazać należy również skarżącemu, że jakiekolwiek próby merytorycznego kwestionowania zasadności odmowy przyznania prawa pomocy mogłyby mieć miejsce dopiero po wydaniu postanowienia rozpoznającego wniosek o jego przyznanie. Na tym etapie postępowania nie jest to możliwe, gdyż warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku jest złożenie go w odpowiedni sposób, tak aby nie był on obarczony wadami formalnymi.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło