II OZ 989/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 168/04 w zakresie odmowy przywrócenia terminu z wniosku Z. Z. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 168/04 w sprawie ze skargi Z. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2004 r. Nr [...] r. w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić zażalenie Wyrokiem z dnia 13 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 168/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Z. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2004 r. Nr [...] r. w przedmiocie choroby zawodowej. W dniu 17 marca 2006 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku podając, że jest inwalidą I grupy i w wyniku nasilenia dolegliwości chorobowych była niezdolna do podejmowania czynności urzędowych. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, odmówił przywrócenia skarżącej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd powołał art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa" , w myśl którego w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Ponieważ zgodnie z art. 139 § 4 ppsa w sprawie niniejszej nie istniał ustawowy obowiązek doręczenia stronie odpisu sentencji wyroku, termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wynosił 7 dni od jego ogłoszenia. W omawianej sprawie termin do złożenia wniosku upłynął 20 lutego 2006 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołano także art. 86 i 87 ppsa na mocy, których strona która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy może złożyć wniosek o przywrócenie tego terminu. Oceniając przedłożoną dokumentację orzeczenia komisji lekarskiej Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż stan jej zdrowia uległ w ostatnim czasie nagłemu pogorszeniu w takim stopniu, że uniemożliwiło to złożenie wniosku w terminie. Pomimo stwierdzenia, iż nie jest w stanie podjąć jakichkolwiek czynności urzędowych w istocie składając wniosek o przywrócenie terminu taką czynność wykonała. Przedłożone, orzeczenie komisji lekarskiej nie może zdaniem Sądu być uznane za podstawę uznania tego wniosku, ponieważ pochodzi sprzed 16 lat. Na powyższe postanowienie Z. Z. złożyła zażalenie podnosząc, iż ze względu na chorobę oraz inwalidztwo mające charakter stały nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku. Ponadto stwierdza, iż nie została pouczona o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, iż kwestionowany przez skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie był wyrokiem oddalającym skargę. Ma to znaczenie w sprawie, ponieważ zgodnie z brzmieniem art. 141§2 ppsa w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się tylko na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku w przypadkach, które w niniejszej sprawie nie zaistniały. Z art. 142§1 ppsa wynika natomiast, że sąd nie doręcza stronom z urzędu wyroku, którego uzasadnienie sporządza się na wniosek jak również nie doręcza wyroku oddalającego skargę ogłoszonego na rozprawie. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w niniejszej sprawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został skierowany do Sądu z uchybieniem ustawowego terminu i z tego powodu nie mógł być uwzględniony. Stosownie do art. 85 ppsa, czynność dokonana przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Według przepisu art. 86 ppsa, sąd przywraca termin do jej dokonania na wniosek strony jeżeli strona wykaże, iż uchybienie terminu nie nastąpiło z jej winy. We wniosku tym należy wykazać, że niedotrzymanie terminu do dokonania czynności nie wynikało z niedbalstwa lecz spowodowane było przeszkodą, która nie mogła być przez stronę w danym czasie usunięta. Wniosek taki należy złożyć w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny niedotrzymania terminu. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy . Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć on miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Wskazane przez skarżącą we wniosku oraz w zażaleniu dolegliwości zdrowotne byłyby uzasadnieniem przywrócenia terminu, gdyby pozostawały w bezpośrednim związku z jego uchybieniem. Nie można uznać, aby przedstawione przez skarżącą orzeczenie komisji lekarskiej z 1994 r. określające stopień inwalidztwa stanowiło przeszkodę do złożenia zakreślonym terminie wniosku o uzasadnienie wyroku. Orzeczenie lekarskie, o którym mowa potwierdza jedynie fakt przewlekłych dolegliwości, które nie mogą być usprawiedliwieniem dla uchybienia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Odnosząc się zaś do dalszych zarzutów podniesionych w zażaleniu, iż skarżąca nie została pouczona o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku podkreślić należy, że stosownie do art. 140 § 1 ppsa obowiązek udzielenia wskazówek co do sposobu i terminów niesienia środka odwoławczego odnosi się do stron obecnych przy ogłoszeniu wyroku. Oznacza to, iż strona nieobecna na rozprawie, która uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie może uzasadniać niewiedzą będącą następstwem braku stosownego pouczenia ze strony sądu. Z tej przyczyny orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa. .