II OZ 99/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2651/11 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego Z. K., wstrzymał wykonanie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2001 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku letniskowego oraz budowę przyłącza wodociągowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. Zażalenie na postanowienie z dnia 19 grudnia 2011 r. wniósł uczestnik postępowania W. K., podnosząc, że spór dotyczy rozbiórki schodów, zabudowy okien i drzwi oraz skrócenia połaci dachowych. Rozbiórka schodów nie spowoduje braku wejścia do budynku, gdyż istnieją jeszcze inne oddzielne wejścia. Zaniechanie rozbiórki uniemożliwia swobodne korzystanie z własności przez wnoszącego zażalenie. W odpowiedzi na zażalenie skarżący wniósł o jego oddalenie, wskazując na bezzasadność zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim należy podkreślić, że o możliwości przyznania ochrony, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a, nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony, przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może polegać na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku wykonania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę chodzi więc o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi, sąd uznałby, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W przypadku wstrzymania wykonania decyzji stwierdzającej nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, nie chodzi więc o ocenę, czy zasadna jest rozbiórka obiektu budowlanego, ale czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja o pozwoleniu na budowę jest prawidłowa. Wykonanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Należy bowiem zauważyć, że wykonanie ostatecznej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wiąże się z możliwością wszczęcia postępowania naprawczego, które w konsekwencji może prowadzić nawet do rozbiórki części obiektu wybudowanej w oparciu o kwestionowaną decyzję. W razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę była wadliwa, a w międzyczasie zostało wszczęte postępowanie naprawcze, w wyniku którego zostały nałożone na skarżącego obowiązki (np. rozbiórka części obiektu). W takiej sytuacji może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć inwestora (skarżącego). W tym stanie rzeczy Sąd I instancji słusznie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wnoszący zażalenie nie przytoczył istotnych okoliczności, które uzasadniałyby zarzut, iż zaskarżone postanowienie jest wadliwe. Należy przy tym wskazać, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia