II OZ 993/19
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2019-11-07
Skład orzekający: Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest skuteczne, jeśli strona skarżąca wykaże, że awizo nie zostało prawidłowo umieszczone w skrzynce pocztowej lub nie dotarło do adresata?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze, oparte na fikcji prawnej, jest skuteczne tylko wtedy, gdy spełnione są określone warunki, w tym prawidłowe umieszczenie awiza w skrzynce pocztowej lub na drzwiach adresata. Jeśli strona skarżąca wykaże, że awizo nie zostało prawidłowo doręczone lub nie dotarło do niej, doręczenie jest bezskuteczne, a postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków jest wadliwe.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę Wspólnoty [...] na decyzję Wojewody Podlaskiego z powodu nieuiszczenia brakującej kwoty wpisu sądowego oraz nieusunięcia braku formalnego skargi. Doręczenie wezwań do uzupełnienia braków nastąpiło w trybie zastępczym, poprzez złożenie przesyłek do akt po dwukrotnym bezskutecznym awizowaniu. Pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie, podnosząc, że awiza nie dotarły do jego skrzynki pocztowej, co potwierdziły postępowania reklamacyjne i stanowisko Poczty Polskiej S.A.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 września 2019 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 września 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 483/19 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Wspólnoty [...] na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie uznania działek za wspólnotę gruntową postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
W związku ze skargą na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 29 kwietnia 2019 r. uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie w sprawie uznania działek za wspólnotę gruntową, pełnomocnik Wspólnoty [...] został wezwany na mocy zarządzenia z dnia 3 lipca 2019 r. do uiszczenia brakującej kwoty 100 zł wpisu sądowego od skargi - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wnosząc skargę strona uiściła tytułem wpisu kwotę 100 zł, natomiast stosownie do § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis sądowy w tej sprawie wynosi 200 zł.
Kolejnym zarządzeniem z dnia 3 lipca 2019 r. wezwano ponadto pełnomocnika do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numeru REGON albo numeru w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo NIP strony wnoszącej skargę.
Zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu i usunięcia braku formalnego zostały doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w sposób zastępczy. Po dwukrotnym bezskutecznym awizowaniu pod adresem wskazanym w skardze, przesyłkę złożono do akt ze skutkiem doręczenia. Zgodnie z art. 73 § 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), skutek doręczenia ww. pisma nastąpił 24 lipca 2019 r. W wyznaczonym terminie nie zadośćuczyniono obowiązkowi uiszczenia brakującego wpisu sądowego.
Postanowieniem z dnia 3 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie powyższych braków.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie.
W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że pomimo osobistego i systematycznego przeglądu skrzynki m.in. w okresie 10 lipca - 24 lipca 2019 r. zawiadomienia o nadejściu przedmiotowej przesyłki, (rzekomo) z dnia 10 lipca.2019 r, jak i zawiadomienia powtórnego nie było.
Wskazał, że 16 września 2019 r. złożył formalną reklamację u Naczelnika UP nr [...]. Dnia 17 września 2019 r udał się do WSA w Białystoku gdzie uzyskał ksero koperty które tego dnia przekazał pani Naczelnik. Dnia 18 września 2019 r. Naczelnik wezwała dwóch listonoszy którzy doręczali przesyłkę w dn. 10 lipca br. oraz powtórne awizo, z których pierwszy stwierdził, że 10 lipca br. nie doręczał poczty w rejonie nr [...], natomiast drugi, oświadczył jedynie, że rutynowo doręcza zawiadomienia powtórne "wytwarzane przez system". Nie ustalono więc kto doręczał pocztę na ul. [...] w dniu 10 lipca 2019 r.
Podniósł, że zgodnie z zachowaniami radcy prawnego obligowanego do przestrzegania wysokich standardów zawodowych, rzetelności, staranności i racjonalności, do których należy obowiązek odbierania kierowanych do niego pism, w dniu 18 lipca 2019 r., po dokonaniu kontroli zawartości skrzynki pocztowej, co czyni codziennie zamieszkując w tym budynku, gdyby awiza rzeczywiście były w niej umieszczone, dokonałby odbioru przesyłki poleconej z WSA i wpłaty reszty wpisu sądowego w kwocie 100 zł.
Wskazał także, że wniósł o wydanie zaświadczenia opisującego podany stan faktyczny i jednocześnie stwierdzającego, że otrzymując minimum kilkadziesiąt/do ponad 100 listów poleconych w okresie roku kalendarzowego, a UP nr [...] nigdy nie dokonał ich zwrotu wobec niepodjęcia. Wobec odmowy, skierował w tym przedmiocie skargę do zarządu Poczta Polska S.A. w Warszawie.
W uzupełnieniu zażalenia, w piśmie z dnia 10 października 2019 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że w dniu 10 października 2019 r. do jego skrzynki pocztowej (nr [...]) doręczono zawiadomienie powtórne przesyłki pocztowej adresowanej do mieszkania nr 70, mimo że lokal taki nawet nie znajduje się na klatce schodowej lokalu nr 68. Zawiadomienie to nie zawiera daty i podpisu wystawiającego i świadczy o występujących w UP 13 Warszawa pomyłkach w doręczaniu awiz i co zostało opisane w zażaleniu.
W piśmie z dnia 30 października 2019 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił zażalenie, składając stanowisko Poczty Polskiej S.A. w przedmiocie złożonej reklamacji dotyczącej niedoręczenia przesyłki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Niewątpliwie tryb doręczenia zastępczego z art. 73 P.p.s.a. jest domniemaniem, fikcją doręczenia, w której faktyczny odbiór przesyłki nie wywiera skutku prawnego doręczenia, bowiem skutek ten następuje z mocy prawa po spełnieniu określonych warunków. Przepis ten ma zapobiegać uchylaniu się przez stronę od negatywnych skutków doręczenia. Jednocześnie jednak nie może on być interpretowany w sposób, który narusza zaufanie jednostki do państwa i prawa. W konsekwencji zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy (tzw. awizo) co do zasady, jak wynika z brzmienia § 2 art. 73 P.p.s.a., powinno być umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, a dopiero gdy to jest niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń lub na drzwiach biura, czy też innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Na zwrotnym dowodzie doręczenia powinna znaleźć się informacja o miejscu pozostawienia zawiadomienia, a skuteczność doręczenia przez awizo warunkuje stwierdzenie, że adresat w sposób niebudzący wątpliwości został zawiadomiony o nadejściu przeznaczonego dla niego pisma oraz miejscu, w którym może je odebrać. Brak tego zawiadomienia, jak również wątpliwość, czy dotarło ono do adresata, powoduje uznanie doręczenia za bezskuteczne.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej wszczął postępowanie reklamacyjne w placówce pocztowej. Ze stanowiska Poczty Polskiej S.A. wynika, że awiza z dnia 10 i 25 lipca 2019 r. wykonane były nieprawidłowo. Ponadto, oświadczenia pełnomocnika przedstawione w uzasadnieniu zażalenia oraz w uzupełnieniu zażalenia dotyczące odbioru przez niego przesyłek pocztowych, mogą świadczyć o popełnieniu błędu przy wykonywaniu obowiązków przez pracownika poczty. Okoliczności te, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazują, że pełnomocnik skarżącej nie otrzymał awiza w niniejszej sprawie
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło