II SA 108/81
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1981-08-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy ustalaniu kandydata na nabywcę gruntów z Państwowego Funduszu Ziemi, gdy osoby ubiegające się o nabycie mają tę samą kolejność pierwszeństwa lub nie odpowiadają żadnym warunkom decydującym o kolejności?Ratio decidendi
Przy ustalaniu kandydata na nabywcę gruntów z Państwowego Funduszu Ziemi, w przypadku gdy osoby ubiegające się o nabycie mają tę samą kolejność pierwszeństwa lub nie odpowiadają żadnym warunkom decydującym o kolejności, należy brać pod uwagę, czy prowadzone przez nich gospodarstwa wraz z gruntami, o nabycie których się ubiegają, są zdolne do towarowej produkcji rolniczej oraz czy istnieją możliwości uzyskania opłacalnej produkcji przeznaczonej do zbycia. Ponadto, zasada powszechności kontroli decyzji administracyjnych przez sąd nakazuje organom administracji państwowej zachowanie daleko idącej ostrożności w realizacji decyzji ostatecznych przed upływem 30-dniowego terminu do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kandydata na nabywcę gruntów z Państwowego Funduszu Ziemi. W pierwszej części orzeczenia sąd wskazał kryteria decydujące o pierwszeństwie i dodatkowe czynniki brane pod uwagę w przypadku równej kolejności. W drugiej części orzeczenia sąd odniósł się do kwestii wykonywania decyzji ostatecznych przed upływem terminu do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalające kryteria wyboru nabywcy gruntów rolnych oraz wskazujące na konieczność zachowania ostrożności przy wykonywaniu decyzji administracyjnych przed upływem terminu do wniesienia skargi do NSA.Pełny tekst orzeczenia
1. Przy ustalaniu kandydata na nabywcę gruntów z Państwowego Funduszu Ziemi decyduje o pierwszeństwie kolejność przewidziana w par. 12 ust. 2 zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 25 lipca 1979 r. w sprawie cen, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych /M.P. nr 19 poz. 114/.
W przypadku gdy osoby ubiegające się o nabycie gruntów z Państwowego Funduszu Ziemi mają tę samą kolejność lub też w o ogóle nie odpowiadają żadnemu z warunków decydujących o kolejności pierwszeństwa, przy ustalaniu kandydata na nabywcę nieruchomości należy brać pod uwagę, czy prowadzone przez nich gospodarstwa wraz z gruntami, o nabycie których się ubiegają, są zdolne do towarowej produkcji rolniczej oraz czy istnieją możliwości uzyskania opłacalnej produkcji przeznaczonej do zbycia.
2. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych w rodzajach spraw o jakich mowa w art. 196 par. 2 Kpa jest w istocie przyjęciem zasady powszechnej kontroli decyzji administracyjnych w tych sprawach przez sąd i dlatego zarówno podstawowe zasady praworządności jak i ostrożności procesowej nakazują organom administracji państwowej zachowanie daleko idącej ostrożności w realizacji decyzji ostatecznych - w administracyjnym toku instancji - przed upływem 30-dniowego terminu do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
3. Aczkolwiek prawo nie zakazuje wykonania decyzji ostatecznych - mimo nie upłynięcia terminu do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego i mimo nie złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji /art. 201 par. 1 i par. 2 Kpa/ to jednak zasada powszechności kontroli decyzji organów administracji państwowej przez Sąd - nakazuje daleko idącą ostrożność w realizacji tych decyzji, przed upływem terminu do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w razie zaś wpłynięcia w terminie skargi celowe jest rozważenie ewentualnego skorzystania z art. 201 par. 1 Kpa.
Powołane przepisy
art. 196art. 201
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło