II SA 1168/96

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1996-09-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wypłaty zasiłku dla bezrobotnego z powodu niezłożenia oświadczenia o dochodach w terminie poprzedzającym wypłatę zasiłku jest uzasadnione, jeśli oświadczenie zostało złożone przed terminem wypłaty? Czy nieusprawiedliwione niestawienie się w urzędzie pracy w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy może być usprawiedliwione innymi przyczynami niż niezdolność do pracy, a jeśli tak, to jakie dowody są wystarczające do usprawiedliwienia takiej nieobecności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wstrzymanie wypłaty zasiłku za marzec 1996 r. było nieuzasadnione, ponieważ bezrobotny złożył oświadczenie o dochodach przed terminem wypłaty zasiłku, co było zgodne z art. 27 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ponadto, sąd stwierdził, że organ zatrudnienia nie zbadał wystarczająco przyczyn nieobecności bezrobotnego w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, ograniczając się do wymogu przedstawienia zaświadczenia lekarskiego na druku L-4, podczas gdy inne przyczyny, takie jak niemożność odbycia podróży, mogły być wystarczające do usprawiedliwienia spóźnienia.
Stan faktyczny
Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w S. wstrzymał wypłatę zasiłku dla bezrobotnego Krzysztofa S. z powodu niedopełnienia obowiązku złożenia oświadczenia o dochodach. Następnie pozbawił go prawa do zasiłku na 90 dni z powodu nieusprawiedliwionego niestawienia się w urzędzie pracy. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy. Bezrobotny zaskarżył obie decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionując zasadność wstrzymania wypłaty zasiłku i pozbawienia go prawa do świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną i uchylił obie zaskarżone decyzje Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S.

Pełny tekst orzeczenia

1. Bezrobotny jest obowiązany złożyć comiesięczne oświadczenie o dochodach do dnia poprzedzającego termin wypłaty zasiłku za dany miesiąc, a nie w dniu wyznaczonym do potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. 2. Niestawienie się bezrobotnego w urzędzie pracy w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy mogą usprawiedliwiać również inne przyczyny niż niezdolność do pracy stwierdzona odpowiednim zaświadczeniem lekarskim. Kierownik Rejonowy Urzędu Pracy w S. decyzją z 1.04.1996 r. wstrzymał wypłatę zasiłku dla bezrobotnego Krzysztofa S z. z dniem 1.03.1996 r. z powodu niedopełnienia obowiązku złożenia oświadczenia o dochodach i innych dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnień do zasiłku. Natomiast decyzją z 19.4.1996 r. pozbawił go prawa do zasiłku dla bezrobotnego na okres 90 dni i wstrzymał wypłatę tego zasiłku z dniem 9.04.1996 r. Przyczyną tej decyzji było nieusprawiedliwione niestawienie się Krzysztofa S z. w wyznaczonym terminie, tj. 9.4.1996 r., w Rejonowym Urzędzie Pracy w S. Obie te decyzje zostały utrzymane w mocy decyzjami Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. W uzasadnieniu decyzji z 5.06.1996 r., utrzymującej w mocy decyzję Kierownika RUP w S. z 1.04.1996 r. podano, że skarżący nie dopełnił obowiązku złożenia oświadczenia o dochodach za miesiąc marzec, czyniąc to 30.04.1996 r. W tym dniu otrzymał jednak zasiłek za marzec 1996 r., mimo że organ I instancji nie powinien wypłacić mu świadczenia za ten okres. W uzasadnieniu decyzji z 4.06.1996 r. podano zaś, że Krzysztof Sz. nie stawił się w RUP w S. w dniu 9.04.1996 r. celem potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Stawił się dopiero 12.04.1996 r., usprawiedliwiając nieobecność pobytem świątecznym u rodziny we W. 30.04.1996 r. Krzysztof S z. przedstawił natomiast zaświadczenie lekarskie wystawione 5.04.1996 r. na druku Mz/L-1 stwierdzające niezdolność do odbycia podróży w dniach 5 do 13.4.1996 r. Zaświadczenie to nie jest w świetle obowiązujących przepisów wystarczającym dowodem usprawiedliwiającym nieobecność w urzędzie pracy w dniu 9.04.1996 r. Z tego względu decyzja pozbawiająca Krzysztofa Sz. prawa do zasiłku dla bezrobotnego na okres 90 dni jest prawidłowa. Krzysztof Sz. zaskarżył obie te decyzje Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o ich uchylenie. Odpowiadając na skargę. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy wniósł o jej oddalenie. Powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, dodając, że przepis par. 4 ust. 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 31 marca 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nakazuje stosować do potrzeb tej ustawy przepisy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Niezbędnym dowodem usprawiedliwiającym czasową niezdolność do pracy jest zaświadczenie lekarskie wystawione na druku Mz/L-4a. Skarżący, powołując się na chorobę, zaświadczenia takiego nie przedstawił. Nie było więc podstaw do usprawiedliwienia jego nieobecności w dniu 9.04.1996 r. w urzędzie pracy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z treści art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 1996 nr 47 poz. 211 ze zm./ wynika, iż bezrobotny obowiązany jest do składania w urzędzie pracy co miesiąc pisemnego oświadczenia o dochodach. Przepis art. 25 ust. 10 ustawy mówi o przedstawieniu takiego oświadczenia raz w miesiącu. Obowiązek zgłoszenia się w urzędzie pracy w wyznaczonych terminach ma natomiast na celu potwierdzenie gotowości do podjęcia pracy i uzyskanie informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia /art. 13 ust. 2 ustawy/. Zestawienie przepisów art. 27 ust. 4 i art. 13 ust. 2 wskazuje, że wymagalność obowiązku złożenia oświadczenia o dochodach nie wiąże się z terminem zgłoszenia się bezrobotnego w urzędzie pracy w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby bezrobotny realizował oba te obowiązki łącznie, zgłaszając się na wezwanie urzędu zatrudnienia. Nie narusza on jednak obowiązku złożenia comiesięcznego oświadczenia o dochodach, jeżeli nie uczyni tego w terminie wyznaczonym do potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Taki zarzut można mu postawić wówczas, gdy nie złoży oświadczenia o dochodach do dnia poprzedzającego termin wypłaty zasiłku za dany miesiąc. Dopiero wtedy w myśl par. 2 pkt 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 31 marca 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 38 poz. 191/ wstrzymuje się wypłatę zasiłku. W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył oświadczenie o dochodach za marzec 1996 r. 12.04.1996 r. Termin wypłaty zasiłku za ten miesiąc przypadał - jak ustalono na rozprawie - na 22.04.1996 r. Skarżący nie naruszył więc obowiązku wynikającego z art. 27 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i nie było podstaw do wstrzymania mu wypłaty zasiłku za marzec 1996 r. Skarżący stawił się w urzędzie zatrudnienia w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy 12 kwietnia, a więc z 3-dniowym opóźnieniem. Z treści art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że prawo do zasiłku dla bezrobotnego nie przysługuje, jeżeli bezrobotny z przyczyn nieusprawiedliwionych nie stawił się w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy. Skarżący usprawiedliwiał spóźnienie wyjazdem z okazji świąt do rodziny do W., przedstawiając później zaświadczenie lekarskie na druku L-1 z dnia 5.04.1996 r. stwierdzające, że w okresie od 5 do 13.04.1996 r. był niezdolny do odbycia podróży. Organ zatrudnienia nie uwzględnił tego zaświadczenia, stojąc na stanowisku, że jedynym usprawiedliwieniem może być w tym przypadku zaświadczenie lekarskie na druku L-4. Zdaniem Sądu należy odróżnić usprawiedliwienie czasowej niezdolności do pracy przypadającej w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych od usprawiedliwienia niemożności stawienia się w wyznaczonym terminie w urzędzie zatrudnienia w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Bezrobotny może być bowiem zdolny do podjęcia pracy, nie mając z ważnych powodów możliwości dotrzymania terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy. Skarżący nie powoływał się na swoją niezdolność do podjęcia pracy i dlatego nie jest uzasadnione żądanie od niego zaświadczenia lekarskiego na druku L-4. Utrzymywał jedynie, że nie zgłosił się w terminie w urzędzie zatrudnienia z powodu krótkotrwałego wyjazdu poza miejsce zamieszkania i przejściowej niemożności odbycia podróży powrotnej. Niezdolność do odbycia podróży nie musi być równoznaczna z niezdolnością do podjęcia pracy. Organ zatrudnienia nie badał zasadności tego usprawiedliwienia. Nie rozważył, czy powody podane przez skarżącego mogą usprawiedliwiać 3-dniowe jego spóźnienie. Nie wyjaśnił więc wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla załatwienia sprawy. Z tych wszystkich względów skarga na dwie decyzje była uzasadniona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło