II SA 1281/88
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1989-03-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych może zostać wydane bez zasięgnięcia opinii Społecznego Komitetu Przeciwalkoholowego i czy usytuowanie punktu sprzedaży w odległości mniejszej niż 100 metrów od szkoły stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji zezwalającej na sprzedaż napojów alkoholowych, ponieważ organ administracji rażąco naruszył przepisy ustawy i rozporządzenia, nie zasięgając wymaganej opinii Społecznego Komitetu Przeciwalkoholowego. Zastąpienie tej opinii opinią innej organizacji, nawet o podobnym profilu działania, jest niedopuszczalne. Ponadto, mimo możliwości odstępstwa od zasady usytuowania punktu sprzedaży w odległości 100 metrów od obiektów takich jak szkoła, zezwolenie nie mogło zostać udzielone bez wymaganych opinii, które potwierdziłyby brak zakłóceń w funkcjonowaniu szkoły.Stan faktyczny
Prokurator Wojewódzki w Piotrkowie Trybunalskim zaskarżył decyzję Dyrektora Wydziału Handlu zezwalającą na sprzedaż napojów alkoholowych. Zarzucono rażące naruszenie przepisów dotyczących usytuowania punktów sprzedaży alkoholu oraz brak zasięgnięcia opinii Społecznego Komitetu Przeciwalkoholowego. Punkt sprzedaży znajdował się w odległości mniejszej niż 100 metrów od szkoły. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że sprzedaż nie powodowała skarg i istniały inne pozytywne opinie.Rozstrzygnięcie
Na podstawie art. 207 par. 3 Kpa w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Prokuratora Wojewódzkiego w Piotrkowie Trybunalskim na decyzję Dyrektora Wydziału Handlu, Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Wojewódzkiego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 22 kwietnia 1988 r. w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych i na podstawie art. 207 par. 3 Kpa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia 22 kwietnia 1988 r. Dyrektor Wydziału Handlu, Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Wojewódzkiego w Piotrkowie Trybunalskim wydał zezwolenie nr II 290/A/232/88 na sprzedaż i podawanie w lokalu Pijalni Piwa kat. V w T.M. przy ul. O.S. nr 69 napojów alkoholowych zawierających do 4,5 procent alkoholu, na czas ograniczony od dnia 22 kwietnia 1988 r. do dnia 22 kwietnia 1991 r. Poprzednie zezwolenie na sprzedaż piwa w tym lokalu, wydane w dniu 19 marca 1985 r., straciło ważność dnia 19 marca 1988 r.
Skargę na decyzję z dnia 22 kwietnia 1988 r. wniósł Prokurator Wojewódzki w Piotrkowie Trybunalskim, zarzucając jej rażące naruszenie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./ oraz par. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie szczegółowych zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych oraz trybu wydawania zezwoleń na sprzedaż tych napojów /Dz.U. nr 25 poz. 119 ze zm./, i wniósł o dopuszczenie na podstawie art. 385 par. 2 Kpc w związku z art. 211 Kpa dowodu z dokumentu - "plan usytuowania pijalni piwa w T,M. przy ul. O.S. nr 69" oraz o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z przyczyn określonych w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Uzasadniając skargę, Prokurator podniósł, że wbrew postanowieniom wymienionych wyżej przepisów rozporządzenia z dnia 6 maja 1983 r. przed wydaniem zezwolenia nie zasięgnięto opinii Społecznego Komitetu Przeciwalkoholowego, zastępując ją opinią Komisji do Spraw Przeciwdziałania Alkoholizmowi. Stwierdzono również, iż omawiany punkt sprzedaży piwa jest usytuowany w odległości 75,4 m od granicy Szkoły Podstawowej nr 5, a więc poniżej granicy 100 metrów ustalonej w wymienionych wyżej przepisach.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wydziału Handlu, Drobnej Wytwórczości i Usług wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że sprzedaż piwa w wymienionej wyżej pijalni od 1985 r. do chwili obecnej nie powodowała żadnych skarg ze strony mieszkańców. Powołano się również na pozytywne opinie wydane w sprawie przez Ligę Kobiet Polskich, samorząd mieszkańców, Rejonowy Urząd Spraw Wewnętrznych, Związek Socjalistycznej Młodzieży Polskiej i Komisję do Spraw Przeciwdziałania Alkoholizmowi /za Społeczny Komitet Przeciwalkoholowy/.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Właściwość organów oraz tryb i materialne przesłanki udzielania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży normują wymienione na wstępie przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 6 maja 1983 r. W myśl art. 18 ust. 1 tej ustawy zezwolenie wydaje właściwy wojewoda po zasięgnięciu opinii odpowiednich komisji rady narodowej stopnia wojewódzkiego oraz organizacji społecznych, o których mowa w art. 1 ustawy. Natomiast par. 2 ust. 3 rozporządzenia, powtarzając powyższą zasadę, przewiduje wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na wniosek złożony za pośrednictwem terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a wśród organizacji społecznych, których opinii należy zasięgnąć, wymienia przykładowo Społeczny Komitet Przeciwalkoholowy.
Działające przy terenowych organach administracji państwowej komisje do spraw przeciwdziałania alkoholizmowi nie mają przypisanych zadań w zakresie opiniowania wniosków o wydanie zezwoleń na sprzedaż alkoholu ani w treści przepisu ustawy /art. 4/, ani też w przepisach rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 7 maja 1983 r. w sprawie trybu powoływania, składu i szczegółowego zakresu działania komisji do spraw przeciwdziałania alkoholizmowi /Dz.U. nr 25 poz. 107/. Przyjąć więc należy za niedopuszczalne zastępowanie opinii Społecznego Komitetu Przeciwalkoholowego opinią innej organizacji, nawet gdyby zadania jej polegały na przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Wydanie zatem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z pominięciem opinii tego Komitetu rażąco narusza wyżej cytowane przepisy ustawy i rozporządzenia z dnia 6 maja 1983 r.
Paragraf 2 ust. 2 tego rozporządzenia przewiduje, że w uzasadnionych wypadkach terenowy organ administracji państwowej może zezwolić na dalszą działalność już istniejących punktów sprzedaży napojów alkoholowych z zastosowaniem odstępstw od zasady ich usytuowania określonej w ust. 1, a więc w odległości poniżej 100 metrów od granicy obiektów i miejsc wymienionych w art. 18 ust. 2 omawianej ustawy. W niniejszej sprawie organ ten mógłby udzielić zezwolenia na sprzedaż piwa w miejscowej pijalni piwa, ale pod warunkiem wystąpienia przesłanek przewidzianych w par. 2 ust. 2 rozporządzenia, to jest zgodnych opinii komisji i organizacji społecznych wymienionych w ust. 3 tego rozporządzenia, że prowadzenie tego punktu nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu urządzeń i działalności Szkoły Podstawowej nr 5. Bezsporne jest w sprawie, że brak jest opinii w tym zakresie, a Społeczny Komitet Przeciwalkoholowy, w szczególności w sytuacjach, w których udzielenie zezwolenia ma nastąpić na zasadzie wyjątku od podstawowych warunków, stanowi rażące naruszenia prawa.
Z powyższych względów na podstawie art. 207 par. 3 Kpa w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa orzeczono jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 207art. 18 ust. 2 ustawyart. 385art. 211 Kpart. 156art. 18 ust. 1art. 1 ustawyart. 4art. 18 ust. 2
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło