II SA 1283/84

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1984-11-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca dyżury w ratownictwie sanitarnym w służbie cywilnej w 1939 r. może być uznana za kombatanta w rozumieniu ustawy o szczególnych uprawnieniach kombatantów i statutu Związku Bojowników o Wolność i Demokrację?
Ratio decidendi
Uprawnienia kombatanckie przysługują wyłącznie żołnierzom koalicji antyfaszystowskiej i uczestnikom ruchu oporu. Osoby niebędące żołnierzami w wojnie obronnej 1939 r. i nieuczestniczące w ruchu oporu, w tym pełniące dyżury w ratownictwie sanitarnym w służbie cywilnej, nie spełniają warunków wymaganych dla członkostwa w Związku Bojowników o Wolność i Demokrację ani dla przyznania uprawnień kombatanckich.
Stan faktyczny
Alojzy K. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, powołując się na pełnienie dyżurów w sekcji terenowej ratownictwa sanitarnego w 1939 r. Zarząd Główny Związku Bojowników o Wolność i Demokrację odmówił przyznania uprawnień, uznając, że skarżący nie służył w Wojsku Polskim ani nie brał udziału w walkach frontowych. Skarżący podniósł, że statut związku dopuszcza szerszą grupę kombatantów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję odmawiającą przyznania uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Alojzego K. na decyzję Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Alojzego K. na decyzję Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia 12 czerwca 1984 r. w przedmiocie odmowy wydania orzeczenia stwierdzającego nabycie uprawnień do świadczeń kombatanckich. Alojzy K. wystąpił z wnioskiem o przyjęcie go w poczet członków Związku Bojowników o Wolność i Demokrację i wydanie zaświadczenia stwierdzającego uprawnienia do świadczeń kombatanckich. Wniosek swój uzasadnił tym, że dnia 30 sierpnia 1939 r. otrzymał kartę powołania do sekcji terenowej ratownictwa sanitarnego w Ośrodku Zdrowia w G., gdzie pełnił "dyżury patrolowe" do dnia 15 września 1939 r., to jest do czasu zdobycia miasta przez Niemców. Dla udowodnienia powyższych okoliczności przedłożył fotokopię karty powołania nr 260 i oświadczenia dwóch świadków - Jadwigi I. i Wincentego G. Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w G. decyzją z dnia 19 sierpnia 1983 r. odmówił uwzględnienia wniosku, a Zarząd Główny Związku w dniu 12 czerwca 1984 r. /decyzją nr 1/Kop/WER/84/ powyższą decyzję utrzymał w mocy z uzasadnieniem, że Alojzy K. nie służył w Wojsku Polskim i nie brał udziału w walkach frontowych w wojnie obronnej 1939 r., a w związku z tym brak jest podstaw do przyznania mu uprawnień kombatanckich. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Alojzy K. nie godzi się z taką interpretacją przepisów prawa. Jego zdaniem, ze sformułowania zamieszczonego w pkt 6 Statutu Związku Bojowników o wolność i Demokrację wyraźnie wynika, że kombatantami mogą być nie tylko żołnierze, lecz wszyscy, którzy brali udział w walce przeciwko najeźdźcy hitlerowskiemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia kombatanckie osób biorących udział w walce z najeźdźcą hitlerowskim przyznane zostały tylko żołnierzom koalicji antyfaszystowskiej i uczestnikom ruchu oporu /art. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów - Dz.U. nr 16 poz. 122/. Z treści tego artykułu wynika, że osoby nie będące żołnierzami w wojnie obronnej 1939 r. i nie uczestniczące w ruchu oporu, nie spełniają warunków wymaganych dla członkostwa Związku, choćby nawet wykonywały w tym czasie prace związane z obroną cywilną. Podobnie kwestia ta została uregulowana w Statucie Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. W świetle przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów, jak i w świetle unormowań zawartych w Statucie Związku, nie spełniają warunków wymaganych dla członkostwa Związku te osoby, które w czasie działań wojennych 1939 r. pełniły dyżury w ratownictwie sanitarnym w służbie cywilnej. Wobec tego powołanie Alojzego K. w 1939 r. do pełnienia dyżurów patrolowych w sekcji terenowej ratownictwa sanitarnego w Ośrodku zdrowia w G. nie może być uznane za równoznaczne z powołaniem do służby wojskowej. W tych warunkach zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w sposób mający wpływ na treść rozstrzygnięcia, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.

Powołane przepisy

art. 207art. 1 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło