II SA 198/92
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1992-04-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie bezrobotnej, której przyznano zasiłek po uchyleniu decyzji odmawiającej jego przyznania, przysługują odsetki ustawowe za okres poprzedzający wejście w życie ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu?Ratio decidendi
Odsetki ustawowe od zasiłku dla bezrobotnych przysługują jedynie od daty wejścia w życie ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu, która wprowadziła taki obowiązek. Wcześniej obowiązująca ustawa z 1989 r. nie przewidywała możliwości wypłaty odsetek w przypadku zwłoki w wypłacie zasiłku. Żądanie odszkodowania za szkodę moralną nie znajduje oparcia w przepisach prawa.Stan faktyczny
Po uchyleniu przez NSA decyzji odmawiającej przyznania zasiłku dla bezrobotnych, organ I instancji przyznał zasiłek i nakazał wypłatę. Organ II instancji, rozpatrując odwołanie, przyznał zasiłek za sporny okres, wypłacił jego kwotę oraz odsetki za okres od 1 grudnia 1991 r. do 9 grudnia 1991 r. Skarżąca zarzuciła niezgodność decyzji z prawem, domagając się odszkodowania i odsetek za cały okres pozbawienia dochodu, uwzględniając inflację. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 207 § 5 Kpa.Pełny tekst orzeczenia
Odsetki ustawowe od zasiłku dla bezrobotnego możliwe są - spełnianiu ustawowych warunków - dopiero od 1 grudnia 1991 r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 października 1991 r., II SA 683/91 uchylił decyzję Wojewody S. z dnia 3 lipca 1991 r. odmawiającą przyznania Annie W. zasiłku dla bezrobotnego od 2 maja 1991 r. do 26 września 1991 r.
W następstwie tego wyroku - Kierownik Urzędu Rejonowego w S. decyzją z dnia 8 grudnia 1991 r. przyznał Annie W. prawo do zasiłku w powyższym okresie i polecił wypłacić jej kwotę 2.853.350 zł.
Od decyzji tej Anna W. odwołała się do Wojewody S. zarzucając, że czuje się pokrzywdzona, ponieważ decyzja "nie rekompensuje jej strat zarówno materialnych, jak i moralnych, których doznała w wyniku decyzji z dnia 4 czerwca 1991 r."
Wojewoda S. po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 14 stycznia 1992 r. uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł:
1. przyznanie zasiłku dla bezrobotnych w okresie od dnia 2 maja 1991 r. do 26 września 1991 r.,
2. wypłatę za ten okres zasiłku w kwocie 2.853.350 zł
3. wypłatę za okres od dnia 1 grudnia 1991 r. do 9 grudnia 1991 r. odsetek w kwocie 50.700 zł.
W motywach decyzji stwierdzono, że brak jest podstaw prawnych do zadośćuczynienia pieniężnego za doznane "krzywdy moralne", natomiast orzekł wypłatę odsetek za okres 8 dni, uznając, iż dopiero ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu dawała podstawę do wypłat wspomnianych odsetek. Ustawa ta weszła w życie w dniu 1 grudnia 1991 r., i dlatego też taką ustalono początkową datę wypłaty odsetek. Podano przy tym, że orzeczenie, na którym oparto decyzję dostarczył w dniu 6 grudnia 1991 r. mąż bezrobotnej, natomiast akta sprawy z NSA Wojewódzkie Biuro Pracy otrzymało w dniu 9 grudnia tegoż roku.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Anna W. zarzuciła niezgodność powyższej decyzji z prawem, poprzez nie uwzględnienie faktu, iż przez okres pięciu miesięcy była pozbawiona jedynego - oprócz pensji męża - dochodu, co spowodowało znaczne obniżenie jej stopy życiowej. Obecnie wydana decyzja nie uwzględnia inflacji oraz ogranicza okres wypłacenia odsetek. Skarżąca wyraża pogląd, iż Rejonowe Biuro Pracy w S. powinno wypłacić jej odszkodowanie za niesłusznie wydaną decyzję oraz odsetki od niewypłaconych w terminie należności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda S., wnosząc o jej oddalenie, przytoczył ponownie argumenty zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Problem prawny wymagający w sprawie rozstrzygnięcia sprowadza się w zasadzie do kwestii czy skarżącej od zasądzonego na jej rzecz świadczenia /zasiłku dla bezrobotnych za okres od 2 maja 1991 r. do 26 września 1991 r./ należą się odsetki, a jeżeli tak to za jaki okres.
Zgodnie z ogólną zasadą zawartą w art. 359 par. 1 Kc odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
W przedstawionej sprawie organ drugiej instancji trafnie uznał, że skarżącej należy wypłacić odsetki ustawowe tylko za 8 dni zwłoki, tj. od 1 grudnia 1991 r. do 9 grudnia 1991 r., bowiem dopiero ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu w art. 21 ust. 9 wprowadziła obowiązek wypłaty ustawowych odsetek uprawnionemu do zasiłku, jeżeli rejonowy urząd pracy od dnia złożenia przez niego wymaganych dokumentów - w terminach przewidzianych do przyznania lub wypłaty tych świadczeń - nie ustalił prawa do nich lub nie dokonał wypłaty.
Ustawa ta - zgodnie z art. 70 - weszła w życie od 1 grudnia 1991 r. i tylko od tej daty - zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem art. 359 par. 1 Kc - przysługiwało uprawnionej prawo do odsetek ustawowych.
Obowiązująca bowiem uprzednio ustawa z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu /Dz.U. nr 75 poz. 446 ze zm./ nie przewidywała możliwości wypłaty odsetek w razie zwłoki w wypłacie zasiłku dla bezrobotnych.
Nie znajduje też żadnego oparcia w obowiązujących przepisach żądanie skarżącej do orzeczenia odszkodowania, za - niesprecyzowaną zresztą bliżej - szkodę natury moralnej.
Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa skarga uległa oddaleniu w oparciu o przepis art. 207 par. 5 Kpa.
Powołane przepisy
art. 359art. 21 ust. 9art. 70art. 207
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło