II SA 2065/93
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1993-12-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ samorządu adwokackiego może odmówić wpisu na listę adwokatów z powodu nieuzupełnienia kwestionariusza osobowego z poprzedniego ustroju, uznając to za nieetyczne?Ratio decidendi
Organy samorządu adwokackiego mogą badać sferę etyczno-moralną kandydata jedynie w zakresie określonym w art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze. Stosowanie kwestionariuszy z poprzedniego ustroju do badania przeszłości obywateli, naruszając prawo do prywatności, jest niezgodne z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Odmowa wpisu z powodu nieuzupełnienia takiego kwestionariusza jest nieprawidłowa, chyba że kandydat zataił przynależność do organizacji przestępczej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wpisu na listę adwokatów, gdzie organ samorządu adwokackiego uznał nieuzupełnienie kwestionariusza osobowego z poprzedniego ustroju za przesłankę nieetyczną. Strona skarżąca kwestionowała zasadność takiej oceny i stosowanie kwestionariuszy z poprzedniego systemu prawnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję organu samorządu adwokackiego.Pełny tekst orzeczenia
1. Jeżeli dana osoba spełnia ustawowe wymogi konieczne do wpisania na listę adwokatów /art. 65 w zw. z art. 66 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz.U. nr 16 poz. 124/, to przy wpisie fakultatywnym organy samorządu adwokackiego mogą badać tylko sferę etyczno-moralną kandydata, stosownie do brzmienia art. 65 pkt 1 wyżej powołanej ustawy.
2. Stosowanie kwestionariuszy osobowych z poprzedniego niedemokratycznego ustroju do badania spraw z przeszłości, należących do sfery objętej prawem obywatelskim do prywatności oraz uznanie niewypełnienia tych kwestionariuszy za nieetyczne i pozbawiające możliwości uzyskania określonych uprawnień zawodowych, godzi w podstawowe prawa i wolności obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, jako demokratycznego państwa prawnego.
3. W ramach art. 65 pkt 1 prawa o adwokaturze za nieetyczne można natomiast uznać zatajenie przez zainteresowanego faktu przynależności do organizacji uznanej za organizację przestępczą.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło