II SA 2315/85

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1986-03-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współdziałanie z okupantem w okresie II wojny światowej, nawet bez wyroku skazującego, może stanowić podstawę do odmowy przyznania statusu kombatanta?
Ratio decidendi
Tak, współdziałanie z okupantem w okresie II wojny światowej, nawet jeśli nie skutkowało wyrokiem skazującym, może być podstawą do odmowy przyznania statusu kombatanta. Decydująca jest ocena moralna czynu, a nie tylko formalna odpowiedzialność karna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów dotyczących uprawnień kombatantów, w szczególności kryteriów członkostwa w Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD). Analizowano, czy współdziałanie z okupantem w okresie II wojny światowej, nawet bez formalnego wyroku skazującego, może stanowić podstawę do odmowy przyznania statusu kombatanta.
Rozstrzygnięcie
Utrzymanie w mocy stanowiska, że współdziałanie z okupantem, oceniane moralnie, może pozbawić statusu kombatanta.

Pełny tekst orzeczenia

Interpretując postanowienia preambuły ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów /Dz.U. nr 16 poz. 122/ Regulamin Weryfikacyjny ZBoWiD w par. 4 ust. 1 lit. "a" stanowi, że nie mogą być członkami ZBoWiD /a tym samym nie spełniają warunków wymaganych dla członkostwa tego Związku/ osoby, na których ciążą przewinienia w stosunku do narodu polskiego i władzy ludowej, a w szczególności jeżeli w okresie II wojny światowej współdziałały z hitlerowskim okupantem. Współdziałanie z okupantem mogło mieć różne formy, nie zawsze musiało przejawiać się w czynach powodujących odpowiedzialność karną po wyzwoleniu, decydującą bowiem okolicznością jest tu nie wyrok skazujący ale ocena moralna czynu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło