II SA 2722/01

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Janusza P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 sierpnia 2001 r. (...) w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 czerwca 2001 (...). Minister Obrony Narodowej decyzją z 29 lipca 2001 r. (...), na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu /Dz.U. nr 27 poz. 298/, art. 90 ust. 2 w zw. z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./, par. 155 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38 ze zm./ w związku z art. 149 cyt. ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu, orzekł o zwolnieniu kpt. Janusza P. z dniem 29 czerwca 2001 r. z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu decyzji podał, że kpt. Janusz P., pełniący zawodową służbę wojskową w Biurze Ochrony Rządu, dnia 26 kwietnia 2001 r. złożył oświadczenie o niewyrażeniu zgody na przekształcenie dotychczasowego stosunku służbowego żołnierza zawodowego w stosunek służbowy funkcjonariusza BOR. Ponadto skarżący nie przeszedł za zgodą Ministra Obrony Narodowej do dyspozycji tego organu. Zaistniały zatem przesłanki do zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy o Biurze Ochrony Rządu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Janusz P. zarzucił, że przy rozwiązaniu stosunku służbowego powołano się tylko na art. 139 ust. 2 powołanej ustawy z 16 marca 2001r. Pominięto zaś zasady i tryb przewidziany w ustawie o zawodowej służbie wojskowej oraz przepisach wykonawczych do tej ustawy. W konsekwencji zwolniono go z zawodowej służby wojskowej bez stosownego wniosku dowódcy jednostki wojskowej, bez wypowiedzenia stosunku służbowego oraz w innym terminie niż wymagany ostatni dzień dziewięciomiesięcznego okresu wypowiedzenia, a zatem z naruszeniem między innymi art. 78 ust. 2 pkt 2 i art. 79 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz par. 137 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia 8 sierpnia 2001 r. utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję. W motywach stwierdził, że Janusz P. pełnił służbę w Biurze Ochrony Rządu a nie likwidowanej /podlegającej rozformowaniu/ jednostce. Dlatego rozwiązanie z nim stosunku służbowego mogło nastąpić tylko na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z 16 marca 2001 r., a nie powołanych przepisów dotyczących służby wojskowej żołnierzy zawodowych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzupełnionej pismem z 6 września 2001 r., pełnomocnik Pana Janusz P. wniósł o uchylenie powyższych decyzji, podtrzymując stanowisko, że ustawa o Biurze Ochrony Rządu nie wyłączyła w stosunku do żołnierzy Jednostki Wojskowej 1004 postanowień rozdziału 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wobec tego przy zwalnianiu żołnierzy tej jednostki powinny mieć zastosowanie przepisy powyższej ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r., a nie tylko art. 139 ust. 2 ustawy o Biurze Ochrony Rządu. Dodatkowo stwierdził, że z chwilą powołania pozawojskowego BOR w Siłach Zbrojnych nie będzie już podobnej formacji. Należy zatem uznać, że Jednostka Wojskowa (...), w której skarżący pełnił służbę, uległa likwidacji a nie jedynie przekształceniu w obecne Biuro Ochrony Rządu. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie, wyrażając pogląd, że art. 139 ust. 2 ustawy o BOR stanowi samodzielną podstawę do zwolnienia żołnierzy, którzy nie wyrazili zgody na pełnienie służby w charakterze funkcjonariusza BOR-u. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu /Dz.U. nr 27 poz. 298 ze zm./ żołnierze zawodowi, pełniący w dniu wejścia w życie ustawy służbę w Jednostce Wojskowej (...) - Biuro Ochrony Rządu, stają się z mocy prawa funkcjonariuszami BOR, chyba, że w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy złożą pisemne oświadczenie, że nie wyrażają na to zgody. Z kolei według art. 139 ust. 2 tej ustawy żołnierze zawodowi pełniący służbę w Jednostce Wojskowej (...) - Biuro Ochrony Rządu, którzy złożyli oświadczenie woli, o którym mowa w ust. 1, przechodzą do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej za jego zgodą. Minister właściwy do spraw wewnętrznych zwalnia ze służby żołnierzy zawodowych, którzy nie podejmą służby w BOR lub nie przejdą do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że Janusz P. jako żołnierz zawodowy nie stał się z mocy prawa funkcjonariuszem BOR, gdyż złożył oświadczenie, o jakim mowa w art. 139 ust. 1 powołanej ustawy z 16 marca 2001 r. Nie przeszedł też do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej. Organ ten nie wyraził bowiem na to zgody. Nie oznacza to jednak, aby skarżący utracił status żołnierza zawodowego, gdyż jego stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej nie ustał z mocy prawa. W tej sytuacji do Janusza P. w dalszym ciągu miała zastosowanie ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych./Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./, w tym rozdział 6 tego aktu prawnego dotyczący zwalniania żołnierzy zawodowych ze służby. Powyższych przepisów nie wyłączył powołany w zaskarżonej decyzji art. 139 ust. 2 zd. 2 cyt. ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu, albowiem jest to wyłącznie przepis "kompetencyjny". Określa on bowiem tylko organ zwalniający, przewidując, że żołnierzy zawodowych, którzy nie podejmą służby w Biurze Ochrony Rządu lub nie przejdą do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej, zwalnia ze służby minister właściwy do spraw wewnętrznych. Nie precyzuje on natomiast żadnych przesłanek materialnoprawnych dotyczących rozwiązania z żołnierzem zawodowym stosunku służbowego. Skoro więc w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającym ją rozstrzygnięciu nie wskazano podstawy materialnoprawnej zwolnienia Janusza P. ze służby, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.