II SA 3875/01

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "P." Polsko-Francuskiej Spółki z o.o. Ż. na decyzję Urzędu Patentowego z dnia 29 stycznia 1999 r. (...) w przedmiocie unieważnienia znaku towarowego - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; (...). Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu wniosku K. Hodowli i Nasiennictwa Ogrodniczego "P." Sp. z o.o. o unieważnienie na podstawie art. 8 pkt 2 i art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych decyzją z dnia 29 stycznia 1999 r. prawa z rejestracji znaku towarowego "P." przysługującego "P." Polsko-Francuskiej Spółce z o.o. unieważnił prawo z rejestracji tego znaku na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. W uzasadnieniu podał, że znak towarowy "P." został zgłoszony do zarejestrowania przez "P." Polsko-Francuską Spółkę 2 kwietnia 1993 r., a spółka ta powstała 17 lipca 1992 r. Znak został zarejestrowany dla towarów zawartych w klasach 29, 30, 32 i 39. W klasie 29 na warzywa konserwowe, warzywa kiszone, warzywa pasteryzowane, sałatki warzywne i pikle warzywne. Minister Rolnictwa decyzją z dnia 10 marca 1993 r. wpisał do rejestru roślin oryginalnych odmianę ogórków "P.". Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy oznakach towarowych nie jest dopuszczalna rejestracja znaku towarowego do towarów tego samego rodzaju, jeżeli stanowi chronioną nazwę roślin. Nie było więc dopuszczalne zarejestrowanie znaku towarowego "P." dla towarów oznaczonych klasą 29, skoro ten znak jest znakiem chronionej odmiany rośliny. Ponadto rejestracja znaku towarowego "P." na rzecz "P." Polsko -Francuskiej Spółki z o.o. narusza dobra osobiste K. Hodowli i Nasiennictwa Ogrodniczego "P.". Ta spółka została bowiem utworzona z majątku przedsiębiorstwa państwowego pod tą samą nazwą, zlikwidowanego w dniu 19 czerwca 1993 r. Przedsiębiorstwo państwowe "P."-K. Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze powstało natomiast 1 stycznia 1992 r., czyli przed powstaniem "P." Polsko-Francuskiej Spółki z o.o. W skardze na tę decyzję "P." Polsko-Francuska Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Zarzuciła, że "P."-K. Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze powstała później niż skarżąca. Została utworzona przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa 24 czerwca 1994 r. i wpisana do sądowego rejestru handlowego 13 lipca 1994 r. Aporty wniesione do tej spółki zostały szczegółowo opisane w akcie założycielskim i nie wynika z tego żaden związek pomiędzy tą spółką a zlikwidowanym 19 czerwca 1993 r. przedsiębiorstwem państwowym, noszącym nazwę "P.". Decyzja o zarejestrowaniu znaku towarowego "P." na rzecz skarżącej nie naruszyła również art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o znakach towarowych. Ochronę uzyskała nazwa ogórka "P. F 1", a nie "P.". Według obowiązujących wówczas przepisów prawnych w razie zaprzestania hodowli tego ogórka, a tak się stało ze względu na likwidację podmiotu uprawnionego do tego oznaczenia, znak ten powinien być wykreślony z rejestru odmian chronionych. Ponadto art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o znakach towarowych zakazuje rejestracji znaku towarowego, stanowiącego chronioną, nazwę roślin, dla towarów tego samego rodzaju. "P. F 1" to nazwa jednej z odmian ogórka jako rośliny uprawnej, wprowadzanej do obrotu towarowego wyłącznie w postaci nasion w sklepach ogrodniczych. Z kolei znak towarowy "P." zarejestrowany na rzecz skarżącej dotyczy warzyw przetworzonych: konserwowanych, kiszonych, pasteryzowanych, sałatek itp. Towary te są wprowadzane do obrotu handlowego w sklepach spożywczych, w szklanych słoikach. Są to więc różne rodzaje towarów, mające różne kręgi odbiorców. Warzywa przetworzone wchodzą w zakres działalności przemysłu spożywczego, a nie działalności rolnej. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podając, że skarżący w skardze nie podnosi okoliczności wskazujących na naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trzeba przede wszystkim zauważyć, że zaskarżona decyzja trzyosobowego kolegium orzekającego Urzędu Patentowego z dnia 29 stycznia 1999 r. została podpisana jedynie przez dwóch członków tego kolegium. NSA m.in. w wyroku z dnia 10 kwietnia 2002 r. II SA 3870/01 /Monitor Prawniczy 2002 nr 11 str. 484/ podkreślił, że jeżeli rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego są podejmowane kolegialnie, a więc wyrażają wolę wszystkich członków zespołu orzekającego /kolegium/, to ta wola musi zostać potwierdzona podpisem każdego z nich. W orzecznictwie NSA przyjmuje się konsekwentnie, że decyzję administracyjną wydaną przez organ kolegialny podpisują wszyscy członkowie tego organu. Wymagania tego nie spełnia podpisanie przez wszystkich członków organu kolegialnego protokołu z posiedzenia organu, zawierającego treść rozstrzygnięcia /np. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 1991 r. SA/Gd 1152/90 - ONSA 1991 Nr 2 poz. 34/. Z treści art. 107 par. 1 Kpa wynika, że podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji stanowi istotny element decyzji. Dlatego też decyzja niepodpisana przez wszystkie osoby biorące udział w jej wydaniu narusza rażąco przepis art. 107 par. 1 Kpa i przez to jest dotknięta nieważnością /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/. Mimo tego trzeba zwrócić uwagę na inne jeszcze wady tej decyzji, które Urząd Patentowy powinien uwzględnić rozpatrując ponownie sprawę. W sentencji rozstrzygnięcia powołano się na przepis art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./ według którego nie jest dopuszczalna rejestracja znaku towarowego dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli znak stanowi chronioną nazwę roślin. Tymczasem w uzasadnieniu tej decyzji zawarto również stwierdzenie, wraz z uzasadnieniem, że unieważniona decyzja o rejestracji znaku towarowego "P." narusza prawa osobiste i majątkowe K. Hodowli i Nasiennictwa Ogrodniczego "P.". Motywy tego stanowiska nie zostały jasno przedstawione i nie mają dostatecznego oparcia w materiale dowodowym sprawy. W szczególności chodzi o przyjęcie przez Urząd Patentowy, że K. Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze "P." jest prawną sukcesorką Przedsiębiorstwa Państwowego K. Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze "P." w K. zlikwidowanego 19 czerwca 1993 r. zarządzeniem nr 58 Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej i tym sposobem jej prawo do używania w nazwie spółki słowa "P." jest wcześniejsze od daty pierwszeństwa do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego "P." przez "P." Polsko-Francuską Spółkę z o.o. Zawarty w aktach sprawy akt założycielski spółki z o.o. K. Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze "P." informuje jedynie o wniesieniu do tej spółki aportu w postaci określonych składników mienia pochodzącego z zasobu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a nie całego, czy zorganizowanej części zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego "P.", wraz z nazwą tego przedsiębiorstwa. Przedstawione na rozprawie przed NSA protokoły zdawczo-odbiorcze dotyczące składników majątkowych, przekazywanych nowo utworzonej spółce "P." również nie potwierdzają tezy, że do spółki utworzonej przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa wniesiono zespół składników materialnych i niematerialnych w rozumieniu art. 55[1] kodeksu cywilnego, obejmujący nazwę "P.". Do akt nie dołączono wspomnianego zarządzenia nr 58 Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Nie wiadomo więc w jakim trybie i na podstawie jakich przepisów zlikwidowano i przekazano do zasobu AWRSP przedsiębiorstwo państwowe, mające w nazwie "P.". Tych kwestii nie wyjaśniają także należycie dwie opinie prawne na temat przekształceń własnościowych Przedsiębiorstwa Państwowego "P."-K. Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze, sporządzone przez magistrów inżynierów - rzeczników patentowych Wacława G. i Jerzego P. Urząd Patentowy nie wyjaśnił również dostatecznie istotnej, warunkującej zastosowanie art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o znakach towarowych kwestii rodzajowego podobieństwa towarów: nasion ogórka "P." i przetworów warzywnych - konserwowanych, kiszonych, pasteryzowanych, itp. wprowadzanych do obrotu handlowego ze znakiem "P.". Nie wiadomo, na jakiej podstawie przyjął, że nasiona ogórka i przetwory warzywne to towary tego samego rodzaju mimo, że różnią się one postacią i przeznaczeniem. Są sprzedawane na ogół w różnych sklepach i mają różniący się od siebie krąg nabywców. Dlatego ryzyko wprowadzenia znakiem "P." w błąd co do pochodzenia tych towarów wymaga uprawdopodobnienia. Urząd Patentowy nie odniósł się też w swej decyzji do żądania unieważnienia znaku towarowego "P." na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych, jako znaku podobnego do znaku powszechnie znanego w Polsce. Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Dlatego też na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa i art. 55 ust. 1 ustawy o NSA Sąd orzekł, jak w sentencji.