II SA 589/97

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1997-06-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ zatrudnienia powinien rozważyć możliwość zmiany decyzji przyznającej zasiłek okresowy na podstawie art. 155 Kpa lub wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, gdy bezrobotny uzyskał dokumenty potwierdzające zatrudnienie w szczególnych warunkach po wydaniu decyzji odmawiającej przyznania zasiłku przedemerytalnego?
Ratio decidendi
Organy zatrudnienia powinny były rozważyć, czy w sprawie zachodzą przesłanki do zmiany decyzji przyznającej zasiłek okresowy w oparciu o art. 155 Kpa lub do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, po tym jak bezrobotna uzyskała dokumenty potwierdzające zatrudnienie w szczególnych warunkach. Wydanie decyzji odmawiającej przyznania zasiłku przedemerytalnego bez rozważenia tych kwestii stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Ewa G. została zarejestrowana jako bezrobotna z prawem do zasiłku, który pobierała do października 1996 r. Następnie zarejestrowano ją bez prawa do zasiłku. Po niestawieniu się na wyznaczoną wizytę w listopadzie 1996 r., utraciła status osoby bezrobotnej. W marcu 1997 r. ponownie zarejestrowano ją bez prawa do zasiłku, przedkładając dokumenty potwierdzające pracę w szczególnych warunkach przez ponad 16 lat. Kierownik Urzędu Pracy odmówił przyznania zasiłku przedemerytalnego, uznając, że nie spełnia wymogów ustawy. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak odpowiedniego okresu zatrudnienia w momencie ponownej rejestracji. Skarżąca podnosiła, że dokumenty uzyskała z opóźnieniem od byłego pracodawcy i nigdy nie otrzymała decyzji o utracie statusu bezrobotnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone decyzje organów zatrudnienia obu instancji.

Pełny tekst orzeczenia

uchyla zaskarżone decyzje organów zatrudnienia obu instancji. Ewa G. zarejestrowana została jako bezrobotna 27 kwietnia 1995 r. z prawem do zasiłku, który pobierała do 27 października 1996 r. Od 28 października 1996 r. pozostawała w ewidencji bezrobotnych bez prawa do zasiłku. Na wyznaczoną wizytę 28 listopada 1996 r. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy - Ewa G. nie stawiła się i nie usprawiedliwiła powodów niestawiennictwa. Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy nr 2 w W. decyzją z dnia 13 grudnia 1996 r. orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej. 13 marca 1997 r. Ewa G. zgłosiła się w RUP nr 2 i została zarejestrowana bez prawa do zasiłku. W tym dniu przedłożyła też dowody, z których wynikało, iż w okresie ponad 16 lat wykonywała pracę uznaną w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach. Decyzją z dnia 24 marca 1997 r. kierownik Rejonowego Urzędu Pracy orzekł o nie przyznaniu Ewie G. zasiłku przedemerytalnego uznając, że nie spełnia ona wymogów przewidzianych w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128/. Od decyzji tej Ewa G. odwołała się zarzucając, że pełną dokumentację potwierdzającą wykonywanie pracy w warunkach szczególnych przez okres ponad 15 lat uzyskała dopiero w 1997 r., wskutek opieszałości zakładu pracy. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy decyzją z dnia 24 kwietnia 1997 r. stwierdzając m.in., że w dniu ponownej rejestracji /13 marca 1997 r./ skarżąca nie legitymowała się okresem zatrudnienia, o którym mowa w cyt. wyżej art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu. W skardze na powyższą decyzję Ewa G. ponownie podniosła, że od 1995 r. ubiegała się od dawnego pracodawcy - Ministerstwa Przemysłu i Handlu o wydanie zaświadczenia stwierdzającego pracę w warunkach szkodliwych przez okres ponad 15 lat. Dokumenty te otrzymała dopiero w 1997 r. ale nie powinna ponosić konsekwencji opieszałości ze strony zakładu pracy w tej mierze. Na wyznaczoną w dniu 28 listopada 1996 r. wizytę nie stawiła się, ponieważ nie miała butów ani pieniędzy na przejazd. Decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej nigdy nie otrzymała. W odpowiedzi na skargę dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sprawie niesporne jest, że skarżąca Ewa G. posiada staż pracy w wymiarze 27 lat 1 miesiąc i 23 dni, w tym 16 lat 6 miesięcy i 22 dni przepracowała w warunkach uznanych w przepisach emerytalno-rentowych za zatrudnienie w szczególnych warunkach. Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej zasiłku dla bezrobotnych z uwzględnieniem powyższych okresów zatrudnienia 27 kwietnia 1995 r., a więc pod rządami przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1/. Zgodnie z art. 21 ust. 5 pkt 2 tej ustawy przysługiwałoby jej prawo do zasiłku do czasu nabycia prawa do emerytury, gdyby udokumentowała w sposób wystarczający okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Mimo jednak podjętych przez nią starań od chwili rozwiązania stosunku pracy /31 marca 1995 r./ zaświadczenia takiego nie mogła uzyskać m.in. z powodu zmian organizacyjnych w Ministerstwie Przemysłu i Handlu, gdzie była zatrudniona w Zakładzie Doświadczalnym (...), który uległ likwidacji. Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy przyznał Skarżącej zasiłek dla bezrobotnych od 27 kwietnia 1995 r. do 27 października 1996 r. uznając, iż - zgodnie z art. 27 ust. 2 pkt 4 cyt. wyżej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. - zasiłek dla bezrobotnych przysługuje od dnia złożenia wymaganych dokumentów uzasadniających jego przyznanie. Z chwilą uzyskania dokumentów potwierdzających zatrudnienie w szczególnych warunkach przez okres ponad 15 lat, skarżąca zwróciła się niezwłocznie z wnioskiem "o przywrócenie jej prawa do zasiłku", który pobierała uprzednio i przyznanie jej prawa do tego zasiłku do czasu nabycia uprawnień do emerytury. Wniosek ten, zdaniem Sądu, należało potraktować jako prośbę o zmianę decyzji przyznającej jej prawo do zasiłku okresowego w trybie art. 155 Kpa, bądź też jako żądanie wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, a następnie wydać w tej mierze właściwe decyzje, po rozważeniu znaczenia dla sprawy dowodu w postaci wymienionego powyżej zaświadczenia, potwierdzającego zatrudnienie skarżącej w warunkach szczególnych. Organy orzekające potraktowały natomiast wniosek skarżącej z dnia 17 marca 1997 r., jako żądanie wszczęcia nowej sprawy o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w oparciu o przepisy znowelizowanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /t.j. Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128/ uznając, iż decydujące znaczenie ma niespełnienie wymogów przewidzianych w art. 23 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Podkreślono przy tym fakt utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej w wyniku decyzji z dnia 13 grudnia 1996 r., której - jak skarżąca konsekwentnie twierdziła - nie otrzymała. W aktach sprawy znajduje się kserokopia tej decyzji z adnotacją, że decyzję tę wysłano pocztą 16 grudnia 1996 r., jednak brak jest dowodu doręczenia tej decyzji skarżącej. W tej sytuacji trudno jest mówić o prawomocności tej decyzji, a w związku z tym wywoływaniu przez nią skutków prawnych. Istotą jednak - jak to już stwierdzono na wstępie - jest obecnie kwestia konieczności rozważenia przez organy orzekające, czy w sprawie zachodzą przesłanki do zmiany decyzji przyznającej zasiłek okresowy w oparciu o art. 155 Kpa lub też podjęcia decyzji w zakresie przyznania zasiłku do czasu nabycia prawa do emerytury, po wznowieniu postępowania w trybie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Wydanie przez organy orzekające obu instancji decyzji odmawiającej przyznania skarżącej zasiłku przedemerytalnego bez rozważenia tych kwestii stanowi naruszenie przepisów postępowania /art. 7, art. 77 i art. 107 par. 3 Kpa/ w sposób mogący mieć wpływ na treść tych decyzji. Skutkuje to uchyleniem decyzji tych organów na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło