II SA 983/83

Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzucił na podstawie art. 204 par. 1 Kpa skargę Tadeusza B. na stanowisko Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 kwietnia 1983 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania stopnia doktora. Tadeusz B. wniósł w dniu 14 października 1982 r. na ręce dziekana I Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w G. pismo nazwane "oświadczeniem", w którym prosił o przerwanie przewodu doktorskiego z powodu nieobiektywnej i napastliwej, jego zdaniem, recenzji jednego z recenzentów rozprawy doktorskiej. Na pismo to dziekan Wydziału odpowiedział w piśmie z dnia 13 grudnia 1982 r., stwierdzając, że w myśl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 lutego 1966 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania przewodów doktorskich i habilitacyjnych /Dz.U. 1970 nr 1 poz. 6/ nie ma możności przerwania przewodu doktorskiego, w związku z czym "odrzuca treść tego oświadczenia". W dniu 10 stycznia 1983 r. Tadeusz B. ponowił podanie do dziekana i Rady Wydziału, wywodząc, że w następstwie wniosku z października 1982 r. powinno nastąpić w jego sprawie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 105 Kpa. Rada Wydziału wydała w dniu 13 stycznia 1983 r. decyzję o odrzuceniu rozprawy doktorskiej Tadeusza B., pouczając go o prawie odwołania się do Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej do spraw Kadr Naukowych przy Prezesie Rady Ministrów. Traktując pogląd dziekana Wydziału z dnia 13 grudnia 1982 r. jako decyzję, Tadeusz B. wystąpił w piśmie z dnia 14 lutego 1983 r. do Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, jednakże dyrektor Departamentu Szkolnictwa i Nauki Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej wyjaśnił w piśmie z dnia 19 kwietnia 1983 r., że po odrzuceniu pracy doktorskiej przez Radę Wydziału nie może być rozpatrywana sprawa umorzenia przewodu doktorskiego, skarżący natomiast może wyczerpać tok instancji, odwołując się do Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej do spraw Kadr Naukowych przy Prezesie Rady Ministrów. Tadeusz B., traktując to pismo jako decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji dziekana Wydziału z dnia 13 grudnia 1982 r., zaskarżył je do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiając przebieg sprawy i podnosząc niedopuszczalność kontynuowania przewodu doktorskiego po złożeniu przez niego podania o umorzenie postępowania. W piśmie procesowym z dnia 30 maja 1983 r. ministerstwo stwierdziło, że kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się do przewodów doktorskich, a pismo ministerstwa z dnia 19 kwietnia nie jest decyzją, wobec czego wniesiono o odrzucenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wymaga rozważenia kwestia, czy do nadania stopnia naukowego mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i czy uchwała Rady Wydziału uczelni o nadaniu stopnia lub o odrzuceniu rozprawy są decyzjami w rozumieniu tego kodeksu. Nadanie stopnia naukowego jest rozstrzygnięciem w sprawie indywidualnej, przyznającym obywatelowi określone uprawnienia w stosunkach prawnych, wydanym przez właściwy zakład naukowy wyposażony w kompetencje o charakterze władczym. Odpowiada więc zarówno warunkom stawianym decyzjom administracyjnym przez naukę prawa,, jak i przez postanowienia art. 1 par. 1 pkt 1, art. 1 par. 2 i art. 104 Kpa, przy czym stosowania przepisów kodeksu w tych sprawach nie wyłącza jego art. 3, a także - art. 12 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 4 poz. 8 ze zm./. Ustawa z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach naukowych i tytułach naukowych /Dz.U. 1973 nr 32 poz. 192 ze zm./ oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 lutego 1966 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania przewodów doktorskich i habilitacyjnych /Dz.U. 1970 nr 1 poz. 6/ zatem nie wyłączają stosowania w tych sprawach przepisów ogólnego postępowania administracyjnego, lecz normują wyłącznie specyficzne dla nich kwestie proceduralne, ustalają właściwość organów oraz kreują specjalny organ odwoławczy, co pozostaje w zgodności z art. 20 i art. 127 Kpa. W nauce prawa podobny pogląd wyrazili współtwórcy kodeksu w jego wersji z 1960 r. - E. Iserzon i J. Starościak - stwierdzając, że wprawdzie świadectwo szkolne jest w zasadzie potwierdzeniem pewnych faktów i może być jedynie dowodem w określonej sprawie administracyjnej /np. przy ubieganiu się o uzyskanie stanowiska/, "jeżeli jednak jest aktem przyznającym prawo do używania tytułu np. magistra, doktora itp., jest aktem administracyjnym /decyzją/" - /E. Iserzon, J. Starościak: Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 1970, str. 17/. Konsekwencją poglądu wyrażonego przez Sąd powinno było być przedstawienie przez dziekana Wydziału Radzie Wydziału podania skarżącego, tylko ona bowiem była uprawniona w rozpoznawanej sprawie do decydowania, skoro do jej kompetencji należy m.in. wszczęcie przewodu doktorskiego, nadanie stopnia lub odrzucenie rozprawy. Ona powinna była ocenić zagadnienie skutku prawnego wycofania podania przez stronę w sprawie wszczynanej na jej wniosek /art. 61 par. 1, art. 105 Kpa i par. 4 cytowanego rozporządzenia z 1966 r./. Nie można natomiast uznać za decyzję ani odmowy przedstawienia podania przez dziekana Radzie Wydziału, ani odpowiedzi ministerstwa na skargę Tadeusza B. W pierwszym wypadku bowiem nie było to rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty /nadania stopnia naukowego/, czy w inny sposób kończące sprawę w danej instancji - art. 104 par. 2 Kpa/. Również pismo ministerstwa nie miało charakteru decyzji administracyjnej, gdyż - uwzględniając brak cech decyzji w piśmie dziekana Wydziału z dnia 13 grudnia 1982 r. - wypowiadało się w formie właściwej dla załatwiania skarg i wniosków /dział VIII Kpa/ i wyjaśniało, że bezprzedmiotowe byłoby obecnie rozpoznawanie przez Radę Wydziału wniosku o umorzenie postępowania, gdy zapadła decyzja o odrzuceniu rozprawy doktorskiej. Tadeusz B. natomiast może odwołać się do Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej do spraw Kadr Naukowych. Skoro przedmiotem skargi nie są decyzje administracyjne /art. 196 par. 1 Kpa/, skargę, jako niedopuszczalną, należało odrzucić zgodnie z art. 204 par. 1 Kpa.