II SA/Łd 1670/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie przy udziale (...) sprawy ze skargi Rzymsko-Katolickiej Parafii Podwyższenia Świętego Krzyża na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego w Ł. z dnia 8 października 1999 r. (...) w przedmiocie nakazu zdemontowania klimatyzatora - oddala skargę. Decyzją z dnia 23 lipca 1999 r. (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz art. 104 Kpa, nakazał inwestorom Wandzie K. i Pawłowi K. - najemcom lokalu usługowego /zakładu fryzjerskiego/ znajdującego się na parterze w budynku frontowym przy ulicy S. 40 w Ł.: - zdemontowanie klimatyzatora - urządzenia zainstalowanego samowolnie na zewnątrz budynku frontowego przy ulicy S. 40, na ścianie szczytowej, w granicy z nieruchomością przy ulicy S. 38 w Ł., - naprawienie i uzupełnienie ściany szczytowej budynku w miejscu zdemontowanego urządzenia. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że na ścianie szczytowej budynku przy ulicy S. 40, w granicy z nieruchomością przy ulicy S. 38, której zarządcą jest Parafia Podwyższenia św. Krzyża w Ł., Wanda K. i Paweł K. zamontowali samowolnie klimatyzator, dla potrzeb prowadzonego przez nich zakładu fryzjerskiego. Klimatyzator został usytuowany nad terenem posesji sąsiedniej w taki sposób, że narusza prawa własności nieruchomości przy ulicy S. 38. Organ stwierdził, że urządzenie zostało zamontowane na wysokości ok. 3 m od poziomu przyległego terenu, w prześwicie między budynkami frontowymi, stanowiącym wjazd na teren posesji przy ulicy S. 38. Zamontowanie klimatyzatora nastąpiło w okresie letnim w 1998 r., bez dokonania zgłoszenia zamiaru jego zainstalowania. Inwestorzy nie zdemontowali dobrowolnie urządzenia. W odwołaniu od decyzji Wanda i Paweł K. podnosili, że zainstalowanie klimatyzatora było koniecznością, z punktu widzenia funkcjonowania zakładu fryzjerskiego i nastąpiło za zgodą administracji nieruchomości. Wnosili o uwzględnienie ich argumentów przy wydawaniu nowej decyzji. Decyzją (...) z dnia 8 października 1999 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa - po rozpatrzeniu powyższego odwołania - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji prowadzone na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż orzekanie w przedmiotowej sprawie w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nie znajduje uzasadnienia prawnego. Przepis art. 48 odnosi się jedynie do samowolnej budowy, tj. wykonywania obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowy, rozbudowy, nadbudowy oraz przebudowy obiektu budowlanego. Przedmiotem zaskarżonej decyzji są roboty budowlane inne niż budowa, a zatem nie objęte działaniem przepisu art. 48. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę. Natomiast zgłoszenia właściwemu organowi wymaga instalowanie na obiektach budowlanych urządzeń o wysokości powyżej 3 m, o czym stanowi art. 30 ust. 1 pkt 2b wskazanej wyżej ustawy. W tej sytuacji organ stwierdził, że zamontowanie przez Wandę i Pawła K., na ścianie budynku, klimatyzatora o wysokości poniżej 3 m, nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Kwestie sporne, dotyczące naruszenia prawa własności mogą być rozstrzygane jedynie na drodze powództwa cywilnego przed sądami powszechnymi. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 8 października 1999 r. złożyła Rzymsko- Katolicka Parafia Podwyższenia św. Krzyża w Ł. Wnosiła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy Prawo budowlane przez uznanie, że do zainstalowania klimatyzatora nie była wymagana zgoda organu nadzoru budowlanego oraz par. 152 ust. 4 i 5 rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budowle i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/ przez nieuwzględnienie nieprawidłowego jego usytuowania względem budynku Plebanii. W ocenie strony skarżącej, Wojewódzki Inspektor naruszył art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy Prawo budowlane uznając, że w tym konkretnym wypadku nie istnieje potrzeba zgłaszania instalacji klimatyzatora, a więc urządzenia w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu. Konsekwencją zaniechania dokonania zgłoszenia, przed rozpoczęciem wykonania montażu, w przypadku istnienia tego obowiązku, jest zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, nakazanie rozbiórki, co uczynił organ I instancji. Wprawdzie wysokość samego klimatyzatora wynosi jedynie kilkadziesiąt cm, to jednak w art. 30 jest mowa o usytuowaniu urządzenia na wysokości powyżej 3 m, a ten wypadek ma właśnie miejsce. Klimatyzator jest bowiem zamocowany na wysokości 3,14 m od powierzchni ziemi a górna jego krawędź usytuowana jest na wysokości 3,72 cm. Wskazywano, że naprzeciwko klimatyzatora w ścianie szczytowej budynku Parafii położonego w odległości ok. 2,80 m znajduje się okno, a więc wywiewy z urządzenia utrudniają korzystanie z budynku stanowiącego własność Parafii. Ponadto, na podwórko posesji nr 38 przy ul. S. z klimatyzatora kapie płyn, który także utrudnia korzystanie z prawa własności. Powyższe urządzenie wchodzi na posesję Parafii na głębokość 55 cm, a z uwagi na jego posadowienie w pobliżu bramy wjazdowej, utrudnia wjazd. Spływająca z klimatyzatora ciecz po zamarznięciu może także przyczynić się do uszkodzenia wjeżdżających tam pojazdów. W ocenie strony skarżącej, zgodnie z art. 30 ust. 3 Prawa budowlanego, organ adm. nadzoru budowlanego mógł nałożyć na instalujących urządzenie nawet obowiązek uzyskania pozwolenia, ewidentnie bowiem w tym konkretnym wypadku nastąpiło pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych oraz wprowadzenie ograniczeń i uciążliwości dla terenu Parafii. Ponadto, co nie zostało przez organ adm. uwzględnione, zgodnie z treścią par. 152 ust. 4 rozporządzenia o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle i ich usytuowanie, wyrzutnie wentylacji a więc klimatyzacji powinny być wyprowadzone na wysokość co najmniej 0,3 m ponad linię łączącą najwyższe punkty przeszkód. Za przeszkodę zaś uważa się wystające części budynku znajdujące się w odległości 10 m od wyrzutni, mierząc w rzucie poziomym. W tym konkretnym wypadku odległość od budynku Parafii wynosi ok. 2,8 m. Nie został też przez instalującego zachowany warunek odległości min. 3 m w rzucie poziomym od okien budynku przeznaczonego na pobyt ludzi. Zaznaczono także, że inwestorzy nie zamurowali przewodu kominowego, otwartego w czasie montażu urządzenia i z przewodu tego wydobywa się dym, który uniemożliwia otwarcie okna w budynku Parafii. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie. Podkreślił ponownie, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, zamontowanie na obiekcie budowlanym urządzenia o wysokości mniejszej niż 3 m nie wymaga pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia właściwemu organowi, a zatem nie wchodzi w zakres regulacji przepisów ustawy - Prawo budowlane i nie może być przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy podtrzymał także wyrażony wcześniej pogląd, że kwestie dotyczące naruszenia prawa własności mogą być rozstrzygane jedynie na drodze powództwa cywilnego przed sądem powszechnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sądowa kontrola administracji sprawowana przez Naczelny Sąd Administracyjny polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżanych do Sądu aktów i czynności organów administracji publicznej. Decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeżeli stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy o NSA - Sąd stwierdził: 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze tak określoną kognicję i przyczyny uchylenia decyzji Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, między innymi, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, o wysokości powyżej 3 m. Takie sformułowanie tego przepisu wskazuje, że "wysokość powyżej 3 m" dotyczy wysokości instalowanego urządzenia, a nie wysokości na jakiej, takie urządzenie jest umieszczone, czy też wysokości budynku. W tej sytuacji nie można podzielić stanowiska strony skarżącej o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. "b" wskazanej wyżej ustawy Prawo budowlane. Gdyby bowiem ustawodawca chciał uzależnić obowiązek dokonania zgłoszenia do właściwego organu, opisany w art. 30 ustawy, od wysokości na jakiej umieszczone ma być urządzenie, użyłby w pkt 2 lit. "b" po przecinku, po słowie "budowlanych" sformułowania: "na wysokości powyżej 3 m." Tymczasem obowiązujący przepis używa sformułowania: "o wysokości powyżej 3m." Ponadto, taka interpretacja, jak przyjęta w treści skargi, prowadziłaby do wniosku, że na budynkach niższych niż 3 m można bez zgłoszenia i pozwolenia instalować urządzenia o dowolnej wysokości. Wniosek taki nie byłby zgodny z założeniami ustawodawcy. Oznacza to, w ocenie Sądu, że zamontowanie urządzeń klimatyzacyjnych nie wymaga ani pozwolenia ani zgłoszenia do odpowiedniego organu budowlanego /por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2001 r. SA/Bk 1116/00 - nie publ./, a zatem, jak trafnie stwierdził Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w odpowiedzi na skargę, nie może być przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego. Podnoszone w skardze okoliczności dotyczące naruszenia prawa własności i niekorzystnego oddziaływania urządzenia na sąsiednią nieruchomość mogą być rozstrzygane przed sądem powszechnym. Spory tego rodzaju mają bowiem charakter spraw cywilnych. Z powyższych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, co orzeczono jak w sentencji.