III ARN 19/94

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1994-04-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odsetki za zwłokę mogą być naliczane od nieterminowych wpłat dywidendy, jeśli sposób i termin wpłaty dywidendy są uregulowane przepisami szczególnymi, odmiennymi od przepisów o zobowiązaniach podatkowych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną, uznając, że brak jest podstaw do naliczania odsetek za zwłokę od nieterminowych wpłat dywidendy. Dywidenda przekazywana Skarbowi Państwa przez przedsiębiorstwo państwowe podlega szczególnym regulacjom ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych i wykonawczego zarządzenia Ministra Finansów, które określają tryb i termin jej wpłacania. Wpłacenie dywidendy zgodnie z tymi przepisami, nawet po weryfikacji bilansu, nie stanowi zaległości w rozumieniu ustawy o zobowiązaniach podatkowych, gdyż nie zachodzi przesłanka nieuiszczenia należności w terminie płatności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Państwowego na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie ustalenia odsetek za zwłokę od nieterminowych wpłat dywidendy za rok 1992. Skarga została wniesiona na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono rewizję nadzwyczajną.

Pełny tekst orzeczenia

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Państwowego (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie ustalenia odsetek za zwłokę od nieterminowych wpłat dywidendy w 1992 r. na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu dnia 4 sierpnia 1992 r. SA/Wr 636/92 oddala rewizję nadzwyczajną. Rozstrzygnięcie spornego - na tle rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości - zagadnienia prawnego dotyczącego dywidendy musi brać pod uwagę przede wszystkim stan regulacji prawnej wynikający z powołanej w rewizji nadzwyczajnej ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych. Stosownie bowiem do art. 9 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorstwo państwowe przekazuje Skarbowi Państwa dywidendę na zasadach określonych w tej ustawie. Ograniczając się do zasad niezbędnych dla wyjaśnienia przedmiotowego problemu, trzeba wskazać na przepisy rozdziału 4 ustawy dotyczące rachunkowości z których wynika, że po pierwsze - przedsiębiorstwo jest zobowiązane do prowadzenia prawidłowej, rzetelnej i bieżącej rachunkowości, dostosowanej do przedmiotu jego działalności oraz po drugie - że roczny bilans i wykazany w nim wynik finansowy przedsiębiorstwa podlegają weryfikacji m.in. w celu: "ustalenia podstaw do wydzielenia dywidendy" /art. 17 i art. 18 ust. 1 pkt 2/. Weryfikacja rocznego bilansu jest elementem procedury ustalania zobowiązania przedsiębiorstwa z tytułu należnej Skarbowi Państwa dywidendy, co wyraźnie zostało skonkretyzowane w wykonawczym do ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych /art. 15 ust. 2/, powołanym wyżej, zarządzeniu nr 17 Ministra Finansów. Zgodnie ze wskazanym upoważnieniem ustawowym do określenia trybu i terminów wpłacania dywidendy, Minister Finansów w par. 2 ust. 3 powołanego zarządzenia określił, że jeżeli na skutek weryfikacji bilansu dokonana zostanie zmiana wysokości należnej dywidendy za poprzedni rok podatkowy, przedsiębiorstwo obowiązane jest do wpłacenia powstałej różnicy w terminie 10 dni od dnia zweryfikowania bilansu. Wobec takiego ukształtowania, w przepisach zawartych w ustawie o gospodarce finansowej przedsiębiorstw finansowych i akcie do tej ustawy wykonawczym, trybu i terminu wpłacenia dywidendy, brak jest podstawy do kwalifikowania dywidendy uiszczonej, zgodnie z tymi przepisami, jako zaległości w rozumieniu art. 20 ustawy z dnia 19 grudnia 1990 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./. W takim bowiem przypadku nie zachodzi przesłanka zaległości, jaką jest nie uiszczenie należności w terminie płatności /art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/. Nie sposób zrozumieć, wynikającego z art. 15 ust. 1 ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych w sprawach poboru dywidendy jako podstawy do zastosowania tych przepisów, niezależnie, a nawet sprzecznie ze szczególną regulacją prawną odnoszącą się bezpośrednio do dywidendy, w tym do trybu i terminu jej wpłacenia. Ocena zasadności z punktu widzenia interesu Skarbu Państwa przedmiotowego uregulowania dotyczącego trybu i terminu wpłacenia przez przedsiębiorstwa państwowe dywidendy wykracza poza kompetencję Naczelnego Sądu Administracyjnego do badania zgodności decyzji administracyjnych z prawem. Z powyższych przyczyn, wobec braku podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku /art. 421 par. 1 i par. 2 Kpc/ Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło