III ARN 8/93

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie wymiaru podatku od spadku na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 26 marca 1991 r. SA/Wr 93/91 oddala rewizję nadzwyczajną. Sąd Najwyższy w uchwale /III AZP 36/92/ Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w pełnym składzie podjętej 27 maja 1993 r., udzielił następującej odpowiedzi: "Podatek od spadków i darowizn po dniu 1 stycznia 1990 r. wymierza się na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wymiaru podatku". Z trzech możliwych rozumień treści przepisów prawnych, tzn. orzekania na podstawie przepisów obowiązujących w dacie powstania obowiązku podatkowego; w dacie złożenia przez podatnika zeznania podatkowego; w dacie ustalenia zobowiązania podatkowego; Sąd Najwyższy opowiedział się za trzecim, w myśl którego dla określenia stanu prawnego obowiązująca jest data rozstrzygania o wymiarze podatku od spadków i darowizn. W uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 1992 r. /III AZP 6/92 - OSN 1992 z. 10 poz. 177/ przyjęte było inne stanowisko, stwierdzono w niej, że wymiar podatku od spadków lub darowizn ustala się na podstawie przepisów prawnych obowiązujących w dniu złożenia zeznania podatkowego. Organy skarbowe przyjmowały jako podstawę rozstrzygnięcia przepisy obowiązujące w dacie powstania obowiązku podatkowego i takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku zaskarżonym rewizją nadzwyczajną. Rozbieżności w wykładni prawa były znaczne, skoro stawiane były wnioski o rozpoznanie zagadnienia prawnego przez Skład Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego, a następnie przez całą Izbę tego Sądu. Jeżeli wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przyjmował taką wykładnię przepisów prawnych, która była stosowana powszechnie przez organy skarbowe, a stanowisko Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego opowiadające się za odmienną wykładnią przepisów prawa nie zostało podtrzymane w uchwale Pełnego Składu Izby Sądu Najwyższego, to nie ma podstaw do kwalifikowania zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego jako naruszającego prawo w stopniu rażącym. Z rozbieżnych, a możliwych do przyjęcia, wykładni przepisów podatkowych, Naczelny Sąd Administracyjny wybrał tę, która sankcjonowała praktykę organów skarbowych, co mieści się w granicach niezawisłości sędziowskiej, jeżeli tylko w uzasadnieniu stosowane są racjonalne zabiegi wykładni prawa.