III FSK 1140/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędziowie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak (sprawozdawca) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. o zbadanie spełnienia przez sędzię NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie ze skargi kasacyjnej P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2024 r. sygn. akt I SA/Po 121/24 w sprawie ze skargi P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 27 lipca 2023 r. nr SKO-PF-4130/334/2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od marca do maja 2022 r. postanawia: odrzucić wniosek. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 4 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Po 121/24 po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. [...] sp. z o.o. w K. (dalej: spółka, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z 27 listopada 2023 r., nr SKO-PF-4130/334/2-23 w przedmiocie podatku od nieruchomości za marzec, kwiecień, maj 2022 roku uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] z 16 sierpnia 2023 r., nr [...] oraz zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej. 2.1. Wyrok został zaskarżony przez spółkę, która w związku z zawiadomieniem o terminie rozpoznania skargi kasacyjnej oraz o wyznaczeniu składu orzekającego do jej rozpoznania, pismem z 24 października 2025 r. zgłosiła wniosek o zbadanie spełnienia przez Sędziego NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności, a w konsekwencji jego rozpoznania wniosła o wyłączenie Sędziego NSA Anny Dalkowskiej od orzekania w sprawie ze względu na niespełnienie wymogu niezawisłości i bezstronności w przedmiotowej sprawie. 2.2. W ocenie skarżącej kasacyjnie, zaszły przesłanki, o których mowa w art. 5a § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267; dalej: p.u.s.a.), a więc konieczność stwierdzenia, że sędzia NSA Anna Dalkowska (uwzględniając okoliczności towarzyszące Jej powołaniu i Jej postępowanie po powołaniu) nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności, co w okolicznościach przedmiotowej sprawy, która dotyczy podatku lokalnego, a więc jest istotna dla władz lokalnych, może doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Udział sędziego NSA Anny Dalkowskiej w składzie orzekającym będzie prowadził do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych. 2.3. Argumentując stanowisko, we wniosku wskazano, że do powołania Anny Dalkowskiej na sędziego NSA doszło na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przez przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw i w trybie przesądzającym o nielegalności powołania sędziego. W tym zakresie spółka wskazała, że zdaniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Krajowa Rada Sądownictwa w kształcie nadanym jej ustawą nowelizującą z 2017 r., a więc w kształcie, w którym przeprowadzono procedurę skutkującą powołaniem Anny Dalkowskiej na sędziego NSA, nie spełnia standardów, które pozwoliłyby uznać to powołanie za legalne (zob. m.in. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 8 listopada 2021 r. w sprawie ze skarg nr 49868/19 i 57511/19 (Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce). Stanowisko to wyrażał także Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok Wielkiej Izby Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 grudnia 2023 r. w sprawie C-718/21). Podobnie kwestię tę ocenił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 7 października 2024 r., III FSK 605/24. Spółka podkreśliła także znaczenie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 4 września 2025 r. w sprawie C-225/22, jako mogącego powodować, że udział w orzekaniu sędziów powołanych po zmianie zasad kształtowania składu KRS może doprowadzić do tego, że wyrok NSA będzie w przyszłości uznany za niebyły. Okoliczności powołania Anny Dalkowskiej na sędziego NSA wskazują, że o powołaniu nie decydowały kwalifikacje merytoryczne oraz doświadczenie. W ocenie spółki, przed powołaniem na sędziego NSA sędzia Anna Dalkowska nie miała jakiegokolwiek doświadczenia w pracy sędziego sądu administracyjnego ani asesora w sądzie administracyjnym. W postępowaniu konkursowym w 2012 r. nie uzyskała akceptacji Krajowej Rady Sądownictwa, ówcześnie Jej kwalifikacje ocenione zostały niżej niż kwalifikacje referendarza sądowego w wojewódzkim sądzie administracyjnym. Anna Dalkowska legitymowała się natomiast pracą w Ministerstwie Sprawiedliwości, gdzie pełniła w latach 2018-2019 funkcję dyrektora Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji, a następnie od 2019 roku funkcję podsekretarza stanu. Spółka podkreśliła, że Ministerstwo Sprawiedliwości, w okresie, w którym pracowała w nim Anna Dalkowska, było projektodawcą zmian legislacyjnych w zakresie ukształtowania podmiotowego Krajowej Rady Sądownictwa. Anna Dalkowska została rekomendowana przez KRS (uchwała Krajowej Rady Sądownictwa z 18 czerwca 2020 r., nr 487/2020), mimo, że pozostałe kandydatury w tym samym konkursie przedstawiały lepsze kwalifikacje do pełnienia funkcji sędziego sądu administracyjnego. Kandydujący w tym samym konkursie M. O. w latach 2005-2007 zajmował stanowisko asesora sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, a od 2007 był sędzią w tym Sądzie, od 1 września 2013 r. był delegowany do pełnienia czynności sędziego w Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Izby Finansowej, gdzie od 1 kwietnia 2016 r. orzekał w pełnym wymiarze. Z kolei W. S. zajmował w latach 2004-2007 stanowisko asesora sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku, a od 2007 jest sędzią w tym Sądzie, przy czym jednocześnie był później prezesem tego Sądu i również był delegowany do pełnienia czynności sędziego w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Spółka podniosła także, że jakkolwiek Anna Dalkowska dysponowała doświadczeniem naukowym w dziedzinie prawa, to jednak nie dotyczyło ono w ogóle prawa finansowego czy podatkowego. Dlatego istnieją podstawy do uznania, że o wyborze kandydatury Anny Dalkowskiej przesądziło jej zaangażowanie w prace Ministerstwa Sprawiedliwości, a wpływ Ministerstwa Sprawiedliwości był decydujący o wyborze kandydatury. 2.4. We wniosku skarżąca kasacyjnie podniosła także, że również postępowanie Anny Dalkowskiej już po Jej powołaniu na sędziego NSA wskazuje na to, że przedkłada ona aktywność w administracji publicznej, a więc w organach władzy nad aktywność wynikającą z pełnienia funkcji sędziego. Już po powołaniu, sędzia NSA Anna Dalkowska nadal pozostawała na stanowisku podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, a także uzyskała status członka KRS, a więc organu co najmniej wątpliwego pod kątem legalności działań. Wynikające z racji pełnienia funkcji w KRS ograniczenie aktywności orzeczniczej, w świetle braku doświadczenia w zakresie prawa finansowego i podatkowego, w ocenie spółki, budzi istotne zastrzeżenia co do zdolności Anny Dalkowskiej do orzekania w Izbie Finansowej NSA. Na podstawie doniesień prasowych, spółka zwróciła uwagę, że wszczęto śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień i działania na szkodę interesu publicznego w celu osiągnięcia korzyści osobistej przez 20 sędziów członków KRS w okresie od 2017 r., zaś Sędzia NSA Anna Dalkowska była także obrończynią reform PiS w sądach. 2.5. Końcowo spółka odniosła się do rozstrzygnięcia w sprawie III FSK 605/24 z 7 października 2024 r. oraz w sprawie III FSK 111/24 z 10 stycznia 2025 r., w których żądanie wyłączenia Sędziego NSA Anny Dalkowskiej zostało uwzględnione. 2.6. Uzasadniając swoje żądanie, spółka powołała się na następujące dowody: - postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 lutego 2021 r., nr 1130.20.2021, o powołaniu do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego (M.P. z 2021 r. poz. 425), - uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 18 czerwca 2020 r., nr 487/2020 w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na dwa stanowiska sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Izbie Finansowej (M.P. z 2018 r. poz. 634), - orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej: wyrok Wielkiej Izby Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawach połączonych C-585/18, C-624/18 i C-625/18, A.K. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa i C.P. i D.O. przeciwko Sądowi Najwyższemu; wyrok Wielkiej Izby Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 grudnia 2023 r. w sprawie C-718/21 przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa, wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 4 września 2025 r. w sprawie C-225/22, - orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka: wyrok z dnia 22 lipca 2021 r., skarga nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; wyrok z dnia 8 listopada 2021 r., skargi nr 49868/19 i 57511/19 Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce; wyrok z dnia 3 lutego 2022 r., skarga nr 1469/20, Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, - uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 27 marca 2012 r., nr 97/2012, postanawiającej m.in. o nieprzedstawieniu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sędzi Anny Dalkowskiej, , a ponadto na doniesienia medialne: https://oko.press/prezydent-hurtowo-awansuje-wspolpracownikow-resortu-ziobry, https://www.rp.pl/sady-i-trybunaly/art8656641-anna-dalkowska-wiceminister-sprawiedliwosci-i-sedzia-nsa-laczenie-tych-funkcji-moze-miec-powazne-konsekwencje, https://www.wprost.pl/kraj/10437919/anna-dalkowska-rezygnuje-z-funkcji-wiceministra-sprawiedliwosci-bedzie-sedzia-nsa.html, https://wiadomosci.onet.pl/kraj/anna-dalkowska-wiceminister-ms-i-sedzia-nsa-wyroki-moga-byc-podwazane/1c7rvd, https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/zarzuty-dyscyplinarne-w-sprawie-sedziowczlonkow-krs,526136.html, https://oko.press/zastepczyni-ministra-ziobry-awans-az-do-nsa. 3.1. Pismem z 23 listopada 2025 r. Sędzia Anna Dalkowska złożyła oświadczenie w trybie art. 5a § 11 p.u.s.a. 3.2. W swoim stanowisku w pierwszej kolejności wniosła o odrzucenie wniosku z uwagi na jego braki formalne, ponieważ spółka nie wykazała załączonymi do wniosku dowodami istnienia przesłanek pozytywnych wyłączenia sędziego ani jakiegokolwiek związku pomiędzy wskazanymi okolicznościami z okolicznościami sprawy oraz okolicznościami dotyczącymi spółki i z charakterem sprawy. 3.3. W zawartej w uzasadnieniu pisma argumentacji podkreślono, że wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności może być uwzględniony jedynie przy wykazaniu zindywidualizowanych okoliczności (skierowanych w stosunku do konkretnej osoby), które mogą mieć wpływ, co do jego oceny w konkretnym postępowaniu, w uwzględnieniem charakteru sprawy i strony. Jakkolwiek spółka wskazała okoliczności, które jej zdaniem uzasadniają żądanie, to jednak nie wskazała dowodów na ich poparcie oraz okoliczności istnienia związku przyczynowego pomiędzy okolicznościami towarzyszącymi powołaniu i okolicznościami dotyczącymi postępowania sędziego po powołaniu z uwzględnianym łącznie: charakterem sprawy i konkretnymi okolicznościami dotyczącymi uprawnionego, z których wynikałoby, że może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy. Przedłożone kserokopie dokumentów w żadnym stopniu nie stanowią nośnika ewentualnych informacji o zasadności zarzutów, a uzasadnienie wniosku odnosi się wyłącznie do oceny merytorycznej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa oraz subiektywnych ocen spółki o braku wymaganych kwalifikacji sędziego do objęcia urzędu sędziego NSA. W powyższym zakresie wniosek nie zawiera żadnych dowodów. Negatywna ocena merytorycznej zasadności uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w żadnym zakresie nie wyczerpuje ustawowej przesłanki wskazania okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego. Wniosek nie zawiera także żadnych okoliczności dotyczących postępowania po powołaniu sędziego oraz dowodów na potwierdzenie braku spełnienia w niniejszej sprawie przesłanek niezawisłości i bezstronności, który miałby mieć wpływ na wynik sprawy. Wniosek nie zawiera również żadnych dowodów potwierdzających istnienie związku przyczynowego pomiędzy ewentualnymi negatywnymi przesłankami wyznaczającymi standard bezstronności tj. okolicznościami towarzyszącymi powołaniu i postępowaniu sędziego po powołaniu, a charakterem niniejszych spraw i konkretnymi cechami strony w niniejszych sprawach. 3.4. Sprawa dotyczy określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, a spółka kwestionuje decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Żaden z powyższych podmiotów nie znajduje się w strukturze organów administracji publicznej. Do wniosku nie załączono dowodów na istnienie ewentualnego związku pomiędzy spółką, członkami zarządu spółki i charakterem sprawy a ewentualnymi deficytami bezstronności sędziego w niniejszej sprawie. Tymczasem, jak wskazał Sąd Najwyższy, wskazanie okoliczności dotyczących konkretnej sprawy jest elementem formalnym wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności. Ich brak stanowi brak formalny skutkujący koniecznością odrzucenia wniosku (postanowienie SN z 22 maja 2023 r., III CB 23/23). Konieczność odniesienia się do okoliczności danej sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2025 r., I FSK 1978/21, postanowienia NSA z 22 października 2025 r., III FSK 905/23, III FSK 1010/23). 3.5. Generalne stwierdzenie braku bezstronności i niezawisłości sędziego niezależnie od okoliczności konkretnej sprawy w jej aspekcie podmiotowym i przedmiotowym prowadziłoby do niedopuszczalnego wykluczenia sędziego a w konsekwencji do zakwestionowania prezydenckiego aktu powołania na urząd sędziego wbrew konstytucyjnej zasadzie jego niezaskarżalności oraz zasadzie nieusuwalności sędziowskiej. 3.6. Niezależnie od powyższego stanowiska o istniejących podstawach do odrzucenia wniosku, Sędzia oświadczyła, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć o braku bezstronności w sprawie. 4. Jednocześnie złożyła w odrębnym piśmie wniosek o zawieszenie postępowania podnosząc, że Trybunał Konstytucyjny wydał w dniu 10 czerwca 2025 r. postanowienie tymczasowe w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego (wysłane także do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 11 czerwca 2025 r.) w związku z wniesioną skargą konstytucyjną. Niniejsza sprawa jest tożsama ze sprawą, w związku z którą została złożona skarga konstytucyjna i dotyczy problemu konstytucyjności instytucji testu bezstronności określonej w art. 5 i art. 5a p.u.s.a. Treść wniosku złożonego w niniejszej sprawie jest tożsama i stanowi w zasadniczej treści powielenie wniosku złożonego w sprawie III FSK 605/24, co budzi wątpliwości co do autentyczności zarzutów i oryginalności argumentacji wnioskodawcy, w zakresie rozważań prawnych i przywołanych podstaw prawnych. Powyższe prowadzi do wniosku, że wskazane sprawy w przedmiocie wniosku o zbadanie standardów bezstronności są tożsame, a przyjęta w sprawie III FSK 605/24 przez NSA wykładnia sprowadzająca się do przyjęcia abstrakcyjnego modelu "testu bezstronności" uzasadnia zasadność wniosku o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu rozwiązania problemu konstytucyjnego wskazanego w skardze konstytucyjnej z dnia 21 maja 2025 r. Tym samym zachodzi konieczność zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i wydania orzeczenia w przedmiocie zgodności (lub braku zgodności) zaskarżonych przepisów z wzorcami konstytucyjnymi. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w powyższej sprawie, dlatego też wniosek o zawieszenie postępowania jest uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. W pierwszej kolejności należy rozważyć wniosek o zawieszenie postępowania z wniosku o zbadanie spełnienia przez sędzię NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności. Trzeba zauważyć, że w zapadłym w dniu 27 lutego 2025 r. postanowieniu III FSK 719/24 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że procedura badania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności została uregulowana w ustawie ustrojowej i przepisy p.p.s.a. stosuje się w zakresie wynikającym z tej regulacji i niezbędnym do jej realizacji. Stosowanie odpowiednie wymaga uwzględnienia szczególnego charakteru postępowania testowego i jego celu. Wniosek złożony na podstawie art. 5a p.u.s.a. nie jest wnioskiem, o jakim mowa w art. 63 p.p.s.a., wniosek ten nie wszczyna odrębnego postępowania sądowego, ale w granicach danej sprawy sądowoadministracyjnej, inicjuje postępowanie wpadkowe. Postępowanie prowadzone z takiego wniosku nie ma na celu ochrony interesu prawnego sędziego poddanego testowi. Przedmiotem ochrony jest prawo strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd, a nie sfera interesu sędziego, przez udział w konkretnym składzie orzekającym sędzia nie realizuje własnych uprawnień, które podlegałyby ochronie i uzasadniały zawieszenie postępowania, co z kolei miałoby hamujący wpływ na możliwość rozpoznania sprawy sądowej, dotyczącej ochrony interesu prawnego strony tego postępowania. Ustawodawca jednoznacznie sprzeciwia się takiej możliwości, wprowadzając regulację dotyczącą terminów rozpoznawania wniosków, zawartą w art. 5a § 11 i § 14 p.u.s.a. Terminy wskazane przez ustawodawcę, jakkolwiek o instrukcyjnym charakterze, sprzeciwiają się zawieszeniu postępowania testowego, gdyż brak rozpoznania wniosku złożonego na podstawie art. 5a p.u.s.a. stoi na przeszkodzie do rozpoznania sprawy sadowoadministracyjnej. Wskazane argumenty uzasadniają tezę, że przy rozpoznawaniu wniosku dotyczącego zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności, nie stosuje się przepisów rozdziału 9 p.p.s.a., regulujących zawieszenie postępowania i jego podjęcie. Zawieszenie takie odnosiłoby się w swych skutkach w istocie do postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zawisłej ze skargi (skargi kasacyjnej) strony, a nie wyłącznie do rozpoznania wniosku złożonego w trybie art. 5a p.u.s.a., a do tego skład wylosowany do rozpoznania wniosku z art. 5a p.u.s.a. nie ma uprawnienia, nie jest wszak sądem orzekającym w sprawie (ze skargi bądź skargi kasacyjnej). Tożsame rozważania zawarto w rozstrzygnięciu NSA z 22 października 2025 r., III FSK 1010/23 oraz z 22 października, III FSK 905/23. Stanowisko wyrażone w wymienionych postanowieniach Naczelny Sąd Administracyjny podziela. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania z uwagi na wystąpienie przez Sędzię NSA Annę Dalkowską ze skargą konstytucyjną, w której wniesiono o zbadanie zgodności z Konstytucją RP norm art. 5a p.u.s.a. 6. Przechodząc zatem do rozpoznania wniosku spółki o zbadanie spełnienia przez sędzię NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności należy stwierdzić, że wniosek został złożony w terminie, o którym mowa w art. 5a § 4 p.u.s.a. i został złożony przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego. Zgłoszony wniosek odpowiada także wymaganiom określonym w art. 5a § 5 pkt 1 i 2 p.u.s.a., w zakresie wskazania żądania stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 1 oraz przytoczenia okoliczności mających uzasadniać żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Możliwa jest zatem ocena jego dopuszczalności z uwzględnieniem przesłanek badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności, o czym mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a. 7. Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259), wprowadziła do ustawy p.u.s.a. przepis art. 5a, zgodnie z którym możliwe jest zbadanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego, bądź sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności przy uwzględnieniu okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu już po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy (art. 5a § 1). Wprowadzone rozwiązanie stanowi szczególną podstawę wyłączenia sędziego orzekającego w sprawie, opartą na innych przesłankach niż postępowanie uregulowane w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Jak wskazano w uchwale NSA z 3 kwietnia 2023 r., I FPS 3/22, zakresy przedmiotowe okoliczności stanowiących podstawy do wyłączenia sędziego przewidziane w art. 19 p.p.s.a. oraz art. 5a § 1 p.u.s.a. są rozłączne, a procedura wniosku opartego na art. 5a p.u.s.a., została znacząco sformalizowana przez ustawodawcę. Ustawodawca zobowiązał bowiem podmiot wnoszący wniosek do udowodnienia okoliczności stanowiących podstawę żądania zbadania niezawisłości i bezstronności sędziego. Najważniejszym elementem wniosku o przeprowadzenie badania niezawisłości i bezstronności jest więc przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie, a nie ich uprawdopodobnienie. Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia oceny wniosku, jako spełniającego warunki wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek o przeprowadzenie tzw. "testu" niezawisłości i bezstronności ma bowiem potwierdzić lub wykluczyć zasadność wyłączenia sędziego, jako niegwarantującego rozpoznania konkretnej sprawy w sposób zapewniający stronie dostęp do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Wskazane w przepisie dowody na potwierdzenie żądania wyłączenia muszą zatem odnosić się do okoliczności danej sprawy, okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Możliwość domagania się przeprowadzenia badania niezawisłości i bezstronności, na podstawie art. 5a p.u.s.a. została bowiem uzależniona przez ustawodawcę od wykazania przez wnioskodawcę, że uwzględniając okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego i jego postępowanie już po powołaniu, w okolicznościach danej sprawy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że może dojść do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, co nie pozostanie bez wpływu na wynik sprawy, przy uwzględnieniu okoliczności oraz charakteru zawisłej sprawy. 8. Na konieczność powiązania zarzutu naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności z jego możliwym wpływem na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy wskazuje się w doktrynie (por. J. Chlebny, W. Chróścielewski, Test niezawisłości i bezstronności sędziego - forma przeciwdziałania kryzysowi w sądownictwie administracyjnym, PiP 2024, nr 6, s. 13). Rekonstruując zatem z treści norm art. 5a § 5 w zw. z art. 5a § 1 p.u.s.a. wymagania wniosku dotyczącego zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności należy stwierdzić, że treść powyższego wniosku powinna się odnosić do "okoliczności danej sprawy" oraz uwzględniać okoliczności dotyczące uprawnionego oraz charakteru sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2025 r., I FSK 1978/21, postanowienie NSA z dnia 22 października 2025 r., III FSK 905/23, postanowienie NSA z dnia 22 października 2025 r., III FSK 1010/23). Jest to m.in. warunkiem dowiedzenia, że w konkretnej, rozpoznawanej sprawie wymóg niezawisłości i bezstronności nie będzie mógł być dochowany. 9. Analiza zgłoszonego w sprawie wniosku nie pozwala na przyjęcie, że spółka wskazała na zindywidualizowane okoliczności mające stanowić wobec sędziego objętego wnioskiem z art. 5a p.u.s.a. podstawę wyłączenia od orzekania w sprawie. Skarżąca kasacyjnie nie dowiodła, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy mogło dojść do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Pomimo obszerności wniosku i opisanych w nim okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz postępowania po powołaniu, nie wskazano na jakiekolwiek okoliczności i dowody mogące prowadzić do uznania, że udział Sędziego NSA Anny Dalkowskiej w rozpoznaniu skargi kasacyjnej, mając na uwadze charakter sprawy i okoliczności dotyczące zgłaszającej wniosek spółki, może prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy. We wniosku nie przedstawiono niebudzących wątpliwości dowodów na naruszenie standardów niezawisłości i bezstronności i aby naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołano się wyłącznie na doniesienia medialne o znacznym stopniu ogólności, które charakteru dowodu na brak zachowania w tej sprawie wymogów bezstronności i niezawisłości nie mają. Spółka nie wykazała, aby podniesiona argumentacja mogłaby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, której przedmiotem jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 r. (miesiące: marzec, kwiecień, maj). Wskazane we wniosku okoliczności nie odnoszą się do tej konkretnej sprawy, lecz są na tyle ogólne, że ich treść przy założeniu uwzględnienia ich słuszności mogłaby stanowić podstawę skuteczności każdego tego typu wniosku w trybie art. 5a § 1 p.u.s.a. Zaakcentować tymczasem trzeba, że wymogiem formalnym wniosku o zbadanie spełniania przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności na mocy art. 5a § 1 i § 5 pkt 2 p.u.s.a. jest wskazanie konkretnych przyczyn, które mogą prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziego w okolicznościach konkretnej sprawy oraz z uwzględnieniem możliwego wpływu tych okoliczności na jej wynik. Nie wskazano żadnych dowodów na istnienie ewentualnego związku pomiędzy charakterem sprawy dotyczącej podatku od nieruchomości, a wskazywanymi wątpliwościami spółki co do bezstronności i niezawisłości sędziego. We wniosku zawarto wyłącznie lakoniczne stwierdzenie, że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że nawet w przypadku uznania argumentów spółki podnoszonych w skardze kasacyjnej [sędzia NSA Anna Dalkowska] nie będzie zainteresowana wydaniem korzystnego rozstrzygnięcia, biorąc pod uwagę, że sprawa spółki dotyczy podatku lokalnego. Argument ten jest pozbawiony jakiegokolwiek logicznego uzasadnienia, także w kontekście powoływanych przez spółkę orzeczeń, w których wnioskodawcą wyłączenia sędziego od orzekania była spółka z udziałem Skarbu Państwa. 10. Stwierdzając, że spółka nie wywiązała się z obowiązku przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie (art. 5a § 5 pkt 2 p.u.s.a.) w zakresie wskazania, że w okolicznościach sprawy może dojść do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek, na podstawie art. 5a § 6 p.u.s.a Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Małgorzata Grzelak Sylwester Marciniak Ryszard Pęk Tomasz Kolanowski