III FSK 1438/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-08-17
Skład orzekający: Bogusław Dauter, Jolanta Sokołowska, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek kotłowni, będący w posiadaniu przedsiębiorcy prowadzącego jednolitą działalność gospodarczą w zakresie produkcji statków, może być uznany za związany z tą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nawet jeśli nie jest faktycznie wykorzystywany do tej działalności?Ratio decidendi
Budynek kotłowni, będący w posiadaniu przedsiębiorcy prowadzącego jednolitą działalność gospodarczą, należy uznać za związany z tą działalnością w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nawet jeśli nie jest faktycznie wykorzystywany, pod warunkiem, że podatnik nie posiada nieruchomości powiązanych wyłącznie z jego sferą prywatną lub inną działalnością niebędącą działalnością gospodarczą. Sam fakt wprowadzenia nieruchomości do ewidencji środków trwałych przez podatnika przesądza o jej związku z działalnością gospodarczą.Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując sposób opodatkowania budynku kotłowni węglowej. Spółka domagała się uchylenia wyroku WSA i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub przedstawienia zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 467/22 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 14 marca 2022 r. nr SKO Gd 6063/21 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 2 sierpnia 2022 r., I SA/Gd 467/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 14 marca 2022 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r.
W skardze kasacyjnej skarżąca, na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 ust. 1 z związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji RP, a w konsekwencji naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm., dalej: "u.p.o.l."), poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na zaakceptowaniu i uznaniu za prawidłowe błędnych oraz kolidujących z wymienionymi wyżej przepisami oraz treścią i uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. w sprawie SK 39/19 wytycznych wyroku NSA, sygn. III FSK 4061/21 z 15 grudnia 2021 r. w stosunku do obiektu kotłowni węglowej będącej przedmiotem sporu w zakresie nadpłaty podatku,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 ust 1 z związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji RP, a w konsekwencji naruszenie art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej,
3) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. polegające na:
– naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 122 o.p., art. 135 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie przez WSA obowiązku rozpoznania skargi w jej granicach oraz braku uchylenia przez WSA zaskarżonej decyzji, pomimo naruszenia przez SKO zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym, a zatem zarazem niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji naruszyły normy art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."),
– niezastosowaniu uchwały składu 7 sędziów NSA z 28 czerwca 2010 r. sygn. II GPS 1/10, zgodnie z treścią której brak jest podstaw do ograniczenia postępowania wznowieniowego, a WSA w Gdańsku w uzasadnieniu na stronie 4 wyroku, uważając, że postępowanie winno być ściśle ograniczone, pomija fakt braku powiązania obiektu kotłowni węglowej z prowadzeniem w nim działalności gospodarczej,
– pominięciu przez WSA w Gdańsku w wyroku warunków decyzji SKO ustalającej podatek od nieruchomości za 2016 r., uchylającej decyzję ostateczną Prezydenta Miasta G. w sprawie odmowy zwrotu nadpłaty różnicy w stawce najwyższej i pozostałej za 2016 r. przy tych analogicznych okolicznościach, jak w sprawie o zapłatę podatku za rok jak za 2018 r.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie - odroczenie rozpoznania sprawy i przedstawienie zagadnienia prawnego wykładni wyroku TK 39/19 do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA w formie uchwały, gdyż dotychczasowe wyroki NSA są dokonywane w konkretnych sprawach i dają WSA niejednoznaczne rozbieżne wytyczne.
Zarządzeniem z 16 stycznia 2023 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., skierował sprawę na posiedzenie niejawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Zasadniczy problem występujący w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną koncentruje się wokół zagadnienia związanego z odmową uchylenia, w trybie wznowienia postępowania, ostatecznej decyzji organu określającej spółce wysokość podatku od nieruchomości za 2018 r. Spółka składając wniosek o wznowienie postępowania, powołała się na art. 240 § 1 pkt 8 o.p. domagając się zmiany decyzji ostatecznej, w odniesieniu do opodatkowania budynku byłej kotłowni, z uwagi na oparcie jej na treści przepisu, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 24 lutego 2021 r., SK 39/19.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 64 ust. 1 z związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji RP, a w konsekwencji naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3, biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego, SK 39/19, należy ocenić, w jakim zakresie wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego rzutuje na ocenę przesłanki związania nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już w przedmiotowej kwestii (zob. m.in. wyroki NSA: z 4 marca 2021 r., III FSK 895/21; z 15 grudnia 2021 r., III FSK 4061/21; z 3 marca 2022 r., III FSK 2719/21; z 26 maja 2022 r., III FSK 131/22; z 9 lutego 2022 r., III FSK 4049/21). Do dwóch z tych orzeczeń odwołał się także sąd pierwszej instancji. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w wskazanych wyżej orzeczeniach, a także wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2023 r. w sprawach III FSK 257-262/23. Argumentacją tam zawartą Sąd kasacyjny posłuży się przy sporządzaniu przedmiotowego uzasadnienia.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że przed wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, w orzecznictwie dominował pogląd, że wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkami przewidzianymi w art. 1a ust. 2a u.p.o.l., są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli lub gruntu skutkował uznaniem tych kategorii za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (zob. np. wyroki NSA: z 1 lipca 2014 r., II FSK 1349/14; z 23 czerwca 2015 r., II FSK 1398/13).
Pewną modyfikację w podejściu do problemu związania gruntu lub budynku z prowadzoną działalnością gospodarczą przyniósł wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r., SK 13/15, w którym stwierdzono, że art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał zwrócił uwagę, że "(...) samo prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną nie jest relewantne dla opodatkowania gruntu stawką podatkową od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (...)".
Choć przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył problemu opodatkowania podatkiem od nieruchomości osoby fizycznej jako współposiadacza gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, w literaturze wyrażono pogląd, że ma on także duże znaczenie dla opodatkowania nieruchomości należących do innych podmiotów. Jeżeli podstawą orzeczenia Trybunału było założenie konieczności oddzielania w przypadku osób fizycznych majątku osobistego od majątku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, to w niektórych przypadkach zbliżony podział może być przeprowadzony również u innych podmiotów. Chodzi o podmioty, które co do zasady zostały utworzone w celu prowadzenia działalności gospodarczej, ale część ich majątku z taką działalnością nie jest związana (np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzące obok typowej działalności gospodarczej również działalność rolniczą), oraz podmioty, które co do zasady nie są przedsiębiorcami, ale w pewnym zakresie mogą wykonywać działalność gospodarczą (zob. L. Etel, R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, Podatki i opłaty lokalne. Komentarz, Lex 2020, teza 30 komentarza do art. 1a u.p.o.l.). W licznych orzeczeniach wskazywano jednak, że nieruchomość znajdująca się w posiadaniu osoby prawnej będącej przedsiębiorcą podlega opodatkowaniu stawką wynikającą z jego związania z działalnością gospodarczą, nawet jeśli nie jest wykorzystywana do prowadzenia takiej działalności. Jedynym koniecznym warunkiem uznania nieruchomości za związaną z wykonywaniem działalności gospodarczej jest sam fakt posiadania jej przez przedsiębiorcę (zob. np. wyroki NSA z 8 stycznia 2020 r., II FSK 1414/19; z 8 lipca 2020 r., II FSK 970/20).
Dopiero we wspomnianym wyroku z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, Trybunał Konstytucyjny wprost stwierdził, że "Art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Według tego wyroku sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, bez względu na jego status i formę organizacyjnoprawną (osoba fizyczna, prawna), nie jest wystarczający do uznania związku tej nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pojawił się natomiast problem doprecyzowania "związku" nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tej kwestii Trybunał nie rozwinął w cytowanym orzeczeniu, pozostawiając ją do rozstrzygnięcia sądom administracyjnym.
W pierwszych orzeczeniach po wydaniu cytowanego wyroku Trybunału, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że związek ten, oprócz samego posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu tej nieruchomości w działalności gospodarczej tego podmiotu. Grunty, budynki i budowle, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą prowadzeniu działalności gospodarczej, powinny być uznane za związane z tą działalnością. W ustaleniu istnienia związku nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą przydatne mogą być na przykład takie okoliczności, jak wprowadzenie nieruchomości do ewidencji środków trwałych, ujęcie wydatków na nabycie lub wytworzenie oraz utrzymanie w kosztach działalności gospodarczej.
W przywołanym przez sąd pierwszej instancji wyroku NSA z 15 grudnia 2021 r., III FSK 4061/21 wskazano, że "za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie: (1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ kodeksu cywilnego, w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub (2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub (3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej".
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela co do zasady te poglądy. Wypada przy tym zaakcentować, że oceniając istnienie związku nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej należy wziąć pod uwagę status podatnika i charakter jego działalności. Jest to szczególnie widoczne w przypadku osób fizycznych, u których obok sfery związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, w każdym przypadku można wyróżnić także sferę prywatną. Nieruchomość posiadana przez przedsiębiorcę będącym osobą fizyczną, nie jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą, jeżeli można ją powiązać wyłącznie z jego sferą prywatną. Podobnie w przypadku osób prawnych, których działalność nie ma jednolitego charakteru, gdzie obok działalności gospodarczej występują również inne formy aktywności. Jeżeli w funkcjonowaniu danego podmiotu można wyodrębnić działalność gospodarczą, o której mowa art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., a także działalność, która nie spełnia tej definicji, to w świetle wyroku TK z 24 lutego 2021 r. o sygn. SK 39/19 sam fakt prowadzenia przez ten podmiot działalności gospodarczej nie uzasadnia twierdzenia, że wszystkie posiadane przez niego nieruchomości są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Przykładem podmiotów, których działalność nie ma jednolitego charakteru, mogą być agencje państwowe, stowarzyszenia lub fundacje. Nie można wykluczyć, że w działalności także innych jednostek organizacyjnych da się wyodrębnić sferę działalności gospodarczej oraz sferę, która nie spełnia definicji działalności gospodarczej.
Związanie gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jest pojęciem szerszym od pojęcia "zajęcie (gruntu) na prowadzenie działalności gospodarczej", którym prawodawca posłużył się w art. 2 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b i c u.p.o.l. O ile zajęcie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej można uznać za równoznaczne ze związaniem tego gruntu z działalnością gospodarczą, o tyle związanie gruntu z działalnością gospodarczą nie musi oznaczać jego zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej. Oznacza to, że dla wykazania istnienia związku nieruchomości z działalnością gospodarczą nie jest konieczne jego faktyczne wykorzystywanie (zajęcie) do prowadzenia działalności gospodarczej.
Odnosząc te ogólne uwagi do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą o jednolitym profilu w zakresie produkcji statków i konstrukcji pływających. Poza wskazanym zakresem nie prowadzi jednocześnie innej działalności pozostającej w związku z funkcjonowaniem jej przedsiębiorstwa w szczególności takiej, która nie spełniałaby warunków właściwych dla prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem niemającej charakteru zawodowego, zorganizowanego, ciągłego i nastawionego na osiągnięcie zysku. Oznacza to, że znajdujący się w posiadaniu spółki budynek kotłowni należało uznać za związany z prowadzoną przez ten podmiot działalnością gospodarczą. Na powyższą sytuację można byłoby spojrzeć odmiennie, gdyby wskazany budynek znajdował się w posiadaniu przedsiębiorcy, który z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności mógłby być identyfikowany podwójnie, a więc również jako jednostka, w posiadaniu której znajdują się nieruchomości niepowiązane w żaden sposób z jej aktywnością gospodarczą. Sytuacja taka, według ustaleń organu, nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. Jak zauważył NSA, jeżeli jedyną formą aktywności podatnika/przedsiębiorcy, w posiadaniu którego znajduje się nieruchomość, jest wykonywanie działalności gospodarczej, uznać należy, że wyłącznym przejawem jego działania jest prowadzenie przedsiębiorstwa. W takim przypadku już tylko samo posiadanie nieruchomości oznacza, że jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a w konsekwencji zastosowanie znajdą stawki opodatkowania przewidziane w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. (zob. wyrok NSA: z 15 grudnia 2021 r., III FSK 4061/21; 9 lutego 2022 r., III FSK 4049/21).
Sąd pierwszej instancji słusznie podkreślił również, że budynek kotłowni wchodził w skład przedsiębiorstwa spółki. Grunt na którym znajdował się posadowiony budynek kotłowni został bowiem nabyty przez spółkę, a następnie wprowadzony dwukrotnie do ewidencji środków trwałych, raz w 2007 r., a ponownie dopisany został do ewidencji z 2018 r. (skarżąca wskazała w skardze kasacyjnej, że do wykazu z 2018 r. dopisany został w 2019 r.) i ostatecznie z niej wykreślony dopiero z końcem 2019 r. Słusznie sąd pierwszej instancji wskazał, że skoro sam podatnik wprowadził budynek do ewidencji środków trwałych to tym samym zadecydował samodzielnie o zaliczeniu określonego obiektu do składników majątkowych prowadzonego przedsiębiorstwa, a w związku z tym również o jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podkreślić należy, że wykreślenie nieruchomości z ewidencji środków trwałych nie przesądza o niemożności uznania nieruchomości za związaną z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podniosła, że w kotłowni nie były wykonywane żadne naprawy, ani czynności przygotowujące do innej działalności, bo nie nadawała się do tego. Ponadto skarżąca wskazała, że podjęła czynności mające na celu uzyskanie od organu nadzoru budowlanego zaświadczenia o stanie budynku, jako nienadającego się do użytku. Jednak stwierdzenie złego stanu technicznego kotłowni i nakaz rozbiórki generowałby koszty, które przy obecnej złej sytuacji finansowej spółki byłyby w jej ocenie całkowicie nieopłacalne. Odnosząc się do kwestii stanu technicznego kotłowni, Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał wskazanie, że w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ustawodawca uregulował, że do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (prócz budynków mieszkalnych) nie zalicza się budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania (art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l.). Jak podkreśla sama skarżąca w skardze kasacyjnej tego typu decyzja nie została wydana w sprawie. Spółka wskazała, na zły stan techniczny kotłowni oraz nieopłacalność jej rozbiórki w sytuacji wydania nakazu rozbiórki przez organ nadzoru budowlanego. Jednak opłacalność jako argument podejmowanych decyzji jest charakterystyczna dla działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l.), o której mowa w art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162 ze zm.), ponieważ mieści się w pojęciu korzyści, jaką zyskuje się w wyniku podjęcia pewnych działań czy zaniechań (zob. wyrok NSA z 27 lipca 2023 r., III FSK 1532/22).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 64 ust. 1 z związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji RP, a także art. 1a ust. 1 pkt 3. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19 tak przez ich błędną wykładnię, jak i ich niewłaściwe zastosowanie. W konsekwencji powyższego nie ma też podstaw do uwzględnienia wymienionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 122 o.p., art. 135 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę w jej granicach, a organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto należy wskazać, że nie mogło dojść do naruszenia przez organ pierwszej i drugiej instancji art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., ponieważ organy podatkowe wydając zaskarżoną decyzję nie stosowały przepisów k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu podatkowym w niniejszej sprawie zastosowanie miała procedura uregulowana w Ordynacji podatkowej.
Należy także zauważyć, że w sprawie niniejszej nie ma zastosowania uchwała składu 7 sędziów NSA z 28 czerwca 2010 r. sygn. II GPS 1/10 z uwagi na to, że zgodnie z jej tezą: przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z wznowieniem postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto w wyniku złożonego wniosku o wznowienie postępowania organ pierwszej instancji postanowieniem z 22 kwietnia 2021 r. wznowił postępowanie podatkowe, a dopiero następnie wydając decyzję z 15 września 2021 r. organ odmówił uchylenia decyzji z 29 czerwca 2020 r. określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości. Tak więc zgodnie z wnioskiem strony postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało wznowione.
Skarżąca zarzuciła, że sąd pierwszej instancji pominął "warunki decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2016 r.". Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 r., a nie decyzja dotycząca podatku od nieruchomości za 2016 r.
W kwestii wniosku skarżącej o przedstawienie zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł powodów, aby wystąpić na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. z wnioskiem o podjęcie uchwały. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpatrywanej sprawie nie pojawiły się takie wątpliwości, które prowadziłyby do znacznych trudności przy prawidłowym rozumieniu poddanych analizie przepisów prawnych. Ponadto przesłanka związania nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą jest przedmiotem licznych zapadłych do tej pory orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. tych na które sąd kasacyjny powołuje się w treści tego uzasadnienia.
Wobec uznania podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.
sędzia NSA Jolanta Sokołowska sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia NSA Jacek Pruszyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło