III FSK 2012/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-07-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowych, prawidłowo zinterpretował i zastosował przesłankę "interesu publicznego", a w szczególności, czy jego analiza uwzględniała szerszy kontekst społeczny i indywidualny, a nie tylko terminowe płacenie podatków?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję organu II instancji. NSA stwierdził, że organ podatkowy wadliwie zawęził rozumienie przesłanki "interesu publicznego", wiążąc ją wyłącznie z terminowym płaceniem podatków i nadzwyczajnymi okolicznościami powstania zaległości, pomijając konieczność ważenia skutków społecznych i indywidualnych egzekucji oraz potencjalnych kosztów dla państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku podatniczki o umorzenie zaległości podatkowych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszła przesłanka interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, uznając, że organ nie wyjaśnił wystarczająco przesłanki interesu publicznego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej złożył skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej oraz naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu i zasądzono od niego na rzecz M. M. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 720/19 w sprawie ze skargi M. M. (dawniej: K.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 18 czerwca 2019 r. nr 0201-IEW1.4261.17.2019.ZQ w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz M. M. (dawniej: K.) kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z 14 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 720/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie ze skargi M.M.(dawniej K.) uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 18 czerwca 2019 r. nr 0201-IEW1.4261.17.2019.ZQ w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r., 2013 r., 2014 r., 2015 r., 2017 r. wraz z odsetkami od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, zaskarżając wyrok w całości.
Pełnomocnik organu w skardze kasacyjnej wskazał na:
I. naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), a mianowicie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 - zwana dalej; pusa) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 18 czerwca 2019r. nr 0201-IEW1.4261.17.2019.ZQ, pod względem jej zgodności z prawem i uznanie, że decyzja zawiera wady, powodujące konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, co doprowadziło do uwzględnienia skargi M.K., i uchylenia zaskarżonej decyzji, podczas gdy Sąd I instancji winien był oddalić skargę w całości ze względu na brak naruszeń ze strony organu, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku konkretnych przepisów postępowania, które miałby naruszyć organ, co uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewykazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na czym polegał istotny wpływ naruszonych przez organ przepisów na wynik sprawy;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 67a § 1 O.p. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, mylnie przyjmując, że organ II instancji dokonał niepełnego wyjaśnienia kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego, bowiem argumentacja organu odwoławczego nie jest wystarczająca, a wyprowadzona ocena nosi cechy dowolności, co więcej wadliwie zawęża rozumienie przesłanki interesu publicznego, podczas gdy organ odwoławczy dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, tym samym postępowanie spełniało wymogi stawiane przez przepisy art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., bowiem rozważając wystąpienie przesłanki interesu publicznego z art. 67a § 1 O.p. nie zawężono jej rozumienia, a dokładnie wyjaśniono okoliczności faktyczne sprawy, zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, który poddano następnie wnikliwej i wszechstronnej analizie, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 67a § 1 O.p. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyjęcie, że organ nie wyjaśnił, jak należy rozumieć przesłankę interesu publicznego, podczas gdy organ odwoławczy dokonał wykładni przesłanki interesu publicznego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 67a § 1 O.p. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uznanie, że organ odwoławczy nie wyjaśnił Stronie, w czym interes publiczny w konkretnej sytuacji podatnika istotnie się przejawia, podczas gdy z uzasadnienia zaskarżonej decyzji dokładnie wynika, że w sprawie nie zaszła przesłanka interesu publicznego, a twierdzenie to zostało w sposób wyczerpujący przez organ odwoławczy uzasadnione i udowodnione, zgodnie z przepisami art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.;
7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 67a § 1 O.p. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyjęcie, że organ podatkowy wadliwie zawęził rozumienie przesłanki interesu publicznego, bowiem odniósł rozumienie tej przesłanki wyłącznie do zasady, którą jest terminowe płacenie podatków, a także do nadzwyczajnych okoliczności powstania zaległości, podczas gdy z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy dokonał znacznie szerszego zbadania kwestii wystąpienia interesu publicznego m.in. poprzez odniesienie się do norm konstytucyjnych uregulowanych m.in. w art. 2, art. 71 ust. 1 i art. 67 ust. 2 Konstytucji RP;
8) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 67a § 1 O.p. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, mylnie przyjmując, że organ odwoławczy dokonał niepełnego wyjaśnienia kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego, bowiem nie dokonał ważenia skutków społecznych egzekucji zaległości podatkowej, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy nie było koniecznym przeprowadzanie analizy przesłanki interesu publicznego w powyższym zakresie;
9) art. 141 § 4 O.p. w zw. z art. 67a § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że organ nie wskazał i nie dokonał oceny przyczyn powstania zaległości, podczas gdy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do powyższej kwestii.
10) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego i niejasnego uzasadnienia wyroku, z którego nie wynika w sposób jednoznaczny zalecany przez Sąd sposób postępowania organu II instancji, poprzez brak wskazania sposobu prowadzenia przez organ II instancji postępowania w sprawie, a w szczególności poprzez brak jednoznacznego wskazania, co organ powinien uczynić po uchyleniu decyzji, tj. według jakiej metodologii oraz w jakim zakresie organ podatkowy ma dokonać ustaleń, czy prowadzone postępowanie egzekucyjne nie spowoduje dodatkowych ciężarów dla finansów publicznych, niewspółmiernych do korzyści związanych z żądaniem zapłaty zaległości, podczas gdy prawidłowa realizacja dyspozycji art. 141 § 4 P.p.s.a. powinna przejawiać się w sformułowaniu wytycznych co do dalszego postępowania, które będą zrozumiałe oraz możliwe do wykonania. Wyżej zarzucone naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż w przypadku ich niewystąpienia nie doszłoby do wyeliminowania z obrotu prawnego zgodnej z prawem decyzji organu II instancji, a skarga zostałaby oddalona w całości,
II. Naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a mianowicie:
1) art. 67a § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż:
a) organ wadliwie zawęził rozumienie przesłanki interesu publicznego;
b) przepis ten nakłada na organ nieograniczony obowiązek dowodzenia istnienia bądź nieistnienia przesłanki interesu publicznego;
c) w celu zbadania, czy w sprawie ma miejsce przesłanka interesu publicznego konieczne jest:
- dokonanie ważenia skutków społecznych egzekucji zaległości podatkowej oraz ocena konsekwencji po stronie Skarżącej, jakie przyniesie ta egzekucja świadczenia;
- zbadanie przyczyn powstania zaległości, a w szczególności okoliczności nadzwyczajnych;
- zbadanie, czy zastosowanie ulgi w spłacie zaległości podatkowych może mieć wpływ na niepogorszenie się sytuacji finansowej Skarżącej,
podczas gdy organowi podatkowemu przysługuje swoboda w określaniu znaczenia przesłanki interesu publicznego będącej klauzulą generalną, niemającą stałego zakresu treści, i wobec tego samodzielnie przyjmuje określone przez siebie kryteria w celu zbadania istnienia przesłanki interesu publicznego.
Pełnomocnik M.M. (wcześniej M.K.) w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pismem z dnia 24 maja 2023 r. M.M. złożyła do akt sprawy kopię prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla W. [...] w W. VIII Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt [...], w przedmiocie umorzenia zobowiązań upadłej M.M. bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, w oparciu o złożoną 7 września 2021 r. informację syndyka o zaistnieniu przesłanek, o których mowa w art. 49116 ust. 1 Prawa upadłościowego.
Sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej z dnia 26 kwietnia 2023 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., z uwagi na konieczność odroczenia posiedzenia pierwotnie zaplanowanego na 26 kwietnia 2023 r. oraz brak możliwości technicznych przeprowadzenia w krótkim terminie rozprawy stacjonarnej, a także na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, niezmienionym składzie orzekającym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się niezasadne, a w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, które Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę z urzędu (art. 183 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z zm., dalej jako P.p.s.a.).
Zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały na obu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a.: naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji jako podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Zdaniem Sądu I instancji argumentacja organu w odniesieniu do postrzegania przesłanki interesu publicznego nie jest wyczerpująca, stąd wyprowadzona przez organ ocenia nosi cechy dowolności, co więcej wadliwie zawęża rozumienie przesłanki interesu publicznego.
Treść zarzutów jak i ich uzasadnienie w głównej mierze odnosi się do, zdaniem autora skargi kasacyjnej, błędnej wykładni art. 67 a § 1 O.p. Zdaniem Strony błędna wykładnia polega na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż organ: wadliwie zawęził rozumienie przesłanki interesu publicznego; przepis ten nakłada na organ nieograniczony obowiązek dowodzenia istnienia bądź nieistnienia przesłanki interesu publicznego; w celu zbadania, czy w sprawie ma miejsce przesłanka interesu publicznego konieczne jest:
- dokonanie ważenia skutków społecznych egzekucji zaległości podatkowej oraz ocena konsekwencji po stronie Skarżącej, jakie przyniesie ta egzekucja świadczenia;
- zbadanie przyczyn powstania zaległości, a w szczególności okoliczności nadzwyczajnych;
- zbadanie, czy zastosowanie ulgi w spłacie zaległości podatkowych może mieć wpływ na niepogorszenie się sytuacji finansowej Skarżącej,
podczas gdy organowi podatkowemu przysługuje swoboda w określaniu znaczenia przesłanki interesu publicznego będącej klauzulą generalną, niemającą stałego zakresu treści, i wobec tego samodzielnie przyjmuje określone przez siebie kryteria w celu zbadania istnienia przesłanki interesu publicznego.
Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p., który stanowił podstawę prawną oceny wniosku strony skarżącej o umorzenie zaległości podatkowych, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Treść ww. przepisu wyznacza dwie fazy postępowania organów podatkowych. W pierwszej organ obowiązany jest dokonać ustalenia czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. Organ zobligowany jest również wskazać, jak należy postrzegać rozumienie przesłanek zastosowania ulgi - ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Wyrażenia normatywne "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny", nie mają bowiem stałego zakresu treści, lecz jest to zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i odnosić go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych.
W przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje którakolwiek z przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p., organ w sposób uznaniowy dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia.
W niniejszej sprawie organ podatkowy korzystając z przysługującego mu uznania administracyjnego przyjął pogląd, że pomimo wystąpienia w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika - udzielenie ulgi w zakresie zaproponowanym przez stronę nie jest zasadne. Z kolei przesłanka interesu publicznego zdaniem organu w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Sąd I instancji uchylając ww. decyzję uznał, że organ nie wyjaśnił kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego, przede wszystkim jak należy przesłankę interesu publicznego rozumieć. Jednocześnie podkreślił, iż kwestionując brak wyjaśnienia, nie przesądza czy w odniesieniu do strony przesłanka interesu publicznego została ziszczona.
Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z Sądem I instancji, iż argumentacja organu odwoławczego zawarta w zaskarżonej decyzji, nie jest wyczerpująca i zawęża rozumienie przesłanki interesu publicznego, bowiem przesłanki tej nie można wiązać wyłącznie z obowiązkiem rzetelnego i terminowego ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, uzależniać jej ziszczenie od nadzwyczajności powstania zaległości podatkowej ani też od czynników, na które podatnik nie ma wpływu i które są niezależne od jego postępowania.
Należy powtórzyć za sądem I instancji, że ustalenia istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiążą się z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi).
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 O.p. nie stanowią przywileju samego w sobie. Są one formą pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. Takie rozumienie pojęcia "interes publiczny" nie zamyka się wyłącznie w sytuacjach, w których wyegzekwowanie podatku zmusiłoby podatnika do korzystania z pomocy społecznej. W tym kręgu należy umiejscowić także odstąpienie od dochodzenia należności publicznoprawnych, jeśli ich przymusowe dochodzenie jest z góry skazane na niepowodzenie, a nieskuteczna egzekucja wygenerowałaby tylko zbędne koszty i zaangażowanie organów państwa".
Innymi słowy, ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 O.p. stanowią formę pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez egzekwowanie podatku nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia.
Wprowadzenie do art. 67a § 1 O.p. przesłanki interesu publicznego oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności podatkowych, czy też rozkładanie ich na raty, odraczanie terminów płatności będzie zbieżne z tymże interesem.
Organ w zarzutach skargi kasacyjnej wskazał, iż organowi podatkowemu przysługuje swoboda w określeniu znaczenia przesłanki interesu publicznego będącej klauzulą generalną, niemającą stałego zakresu, co oznacza, iż organ samodzielnie przyjmuje kryteria w celu zbadania istnienia tej przesłanki.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w postępowaniu podatkowym zainicjowanym wnioskiem podatnika o udzielenie pomocy polegającej na umorzeniu zaległości podatkowej, organ w ustalaniu istnienia przesłanek zastosowania ulgi, tj. ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, zobowiązany jest do ich właściwego zdefiniowania, w kontekście realiów faktycznych sprawy. Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że organowi przysługuje swoboda w określeniu znaczenia przesłanki interesu publicznego będącej klauzulą generalną, nie mającą stałego zakresu treści. Rację również ma organ wskazując, że w celu zbadania istnienia przesłanki interesu publicznego, przyjmuje samodzielnie określone przez siebie kryteria. Jednakże te przyjęte przez organ kryteria winny również uwzględniać to, by poprzez egzekwowanie podatku nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. Powyższe okoliczności powinny zostać rozważone właśnie z uwagi, że znaczenie przesłanki "interesu publicznego" nie ma stałego zakresu treści. Pomijając te okoliczności organ nie wyjaśnił kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego. Tym samym argumentację organu, zupełnie pomijającą ważenie kosztów społecznych egzekucji należności w tej konkretnej, zindywidualizowanej sprawie uznać należy za niepełną. Poza sporem jest również, że powyższe nie przesądza czy w odniesieniu do strony przesłanka zaistniała.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zarzut organu dotyczący błędnej wykładni art. 67 a § 1 O.p. należy uznać za bezzasadny.
Z tego też względu jako niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie zostały naruszone przepisy postępowania. Z uwagi na to, że organ zawęził rozumienie pojęcia interes publiczny, nie rozważył w pełni czy przesłanka ta zaistniała.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. W pierwszej kolejności trzeba odnotować, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje rękojmię, że Sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pozwala poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia oraz prześledzić tok rozumowania Sądu. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji ma przy tym charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiąc dla nich niezbędną płaszczyznę dla należytego wywiedzenia zarzutów skargi kasacyjnej, a ponadto umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie, co jest niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej.
W rozpoznanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom stawianym przez art. 141 § 4 P.p.s.a., w szczególności zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a także wypowiedź co do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia zarzutów skargi. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarł nadto stanowisko co do oceny stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę instancyjną. Wbrew zarzutom, z uzasadnienia wyroku wynikają również wskazania co do dalszego postępowania. Sąd czytelnie zakomunikował co powinna zawierać argumentacja organu w zakresie przesłanki "interesu publicznego" i jakie okoliczności powinny zostać rozważone przez organ.
Na marginesie dodać należy, że organ zobowiązany będzie uwzględnić wydane wobec skarżącej postanowienie Sądu Rejonowego dla W. [...] w W. z dnia 25 kwietnia 2022 r. sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia zobowiązań upadłej skarżącej bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, a tym samym zobowiązany będzie ustalić czy wśród zobowiązań które zostały skarżącej umorzone znajdują się również zobowiązania wobec których Skarżąca złożyła wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] o ich umorzenie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw na podstawie art. 184 P.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.
|Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA |
|Anna Juszczyk-Wiśniewska |Sławomir Presnarowicz |Bogusław Dauter |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło