III FSK 218/22
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2024-04-15
Skład orzekający: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów, zgłoszony przed wyznaczeniem składu orzekającego i bez wskazania konkretnych przyczyn uzasadniających wątpliwość co do bezstronności, jest dopuszczalny?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu, jeśli został złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego i nie zawiera wskazania konkretnych sędziów ani okoliczności uzasadniających wątpliwość co do ich bezstronności. Instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie obiektywizmu sądu, a nie umożliwienie stronie subiektywnego odsuwania od prowadzenia postępowania sędziów uznanych za nieodpowiednich.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach. Jako podstawę wniosku wskazała, że nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa. Wniosek został złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o wyłączenie sędziów jako niedopuszczalny.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. J. o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1537/19 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 25 września 2019 r., nr 2401-IEE1_.711.528.2019.2.DJ.192475 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: odrzucić wniosek.
Wyrokiem z 11 lutego 2020 r. o sygn. I SA/Gl 1537/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA") oddalił skargę M. J. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "Dyrektor", "Organ") z 25 września 2019 r., nr 2401-IEE1_.711.528.2019.2.DJ.192475, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Skarżący, zaskarżając ten wyrok w całości. Sformułował również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W skardze kasacyjnej Skarżący zawarł wniosek o wyłączenie wymienionych we wniosku osób, powołanych na stanowisko sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, od orzekania w sprawie w przypadku przydzielenia im sprawy, tj.: P. B., A. D., D. G., M. G., E. G., M. K., M. K., Z. Ł., M. O., W. S., R. S., P. S., M. W., G. R., T. Z. W uzasadnieniu wskazał, że w ugruntowanej doktrynie, jak i judykaturze, nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa, a ich powołanie na urząd sędziego jest bezskuteczne.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje.
Wniosek jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu.
Wniosek o wyłączenie sędziego strona może zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Wniosek o wyłączenie sędziego zgłoszony w formie pisemnej powinien zawierać elementy niezbędne dla pisma
w postępowaniu sądowym, wymienione w art. 46–47 p.p.s.a. Każdy wniosek
o wyłączenie sędziego, niezależnie od formy, w jakiej został zgłoszony, powinien zawierać:
1. wskazanie sędziego, którego wniosek dotyczy – powinno polegać na określeniu konkretnego sędziego poprzez podanie jego imienia i nazwiska; jeśli
w jednym wniosku wnioskodawca wnosi o wyłączenie wielu sędziów, każdego
z nich powinien określić z imienia i nazwiska;
2. podanie przyczyny (lub przyczyn) uzasadniającej wyłączenie, odnoszącej się do konkretnego sędziego; jeśli wniosek dotyczy wielu sędziów, należy wskazać przyczyny wyłączenia w odniesieniu do każdego z sędziów odrębnie;
3. uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia poprzez wskazanie okoliczności, które czynią wniosek prawdopodobnym.
W rozpatrywanej sprawie poddany analizie wniosek Skarżący złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed wyznaczeniem 3-osobowego składu orzekającego do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie. Mimo wymogu zawartego w art. 19 p.p.s.a. jednocześnie z wniesieniem pisma zawierającego rzeczone żądanie nie wskazano na okoliczności mogące w realiach konkretnego przypadku wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności konkretnych sędziów, wszak na moment jego formułowania stronie nie były znane osoby zasiadające w składzie. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której sędzia wyznaczony do określonego składu byłby zainteresowany wynikiem sprawy lub przejawiał oznaki uprzedzenia lub niekorzystnego nastawienia do strony. Ponadto wątpliwość co do bezstronności takiego sędziego winna być uzasadniona, co oznacza konieczność przedstawienia odpowiedniej argumentacji i odniesienia do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Omawiana instytucja procesowa winna zapewniać obiektywizm sądu, nie może natomiast służyć do odsuwania od prowadzenia postępowania sędziów, których strona w sposób subiektywny uznaje za nieodpowiednich. Tożsama argumentacja odnosi się zarówno do wniosku w zakresie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również delegowanych z wojewódzkich sądów administracyjnych do orzekania w tutejszym Sądzie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wniosek o wyłączenie sędziów odrzuca jako przedwczesny i niedopuszczalny.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło