III FSK 2717/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 186/20 w sprawie ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 31 stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od D. T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 19 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Bk 186/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: WSA, Sąd I instancji) oddalił skargę D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 31 stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn z tytułu ustanowienia nieodpłatnej dożywotniej służebności. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a." Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł D. T. zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu, w oparciu o art. 174 pkt 1 P.p.s.a., zarzucił naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2018 r., poz. 644 ze zm.) – dalej jako: "u.p.s.d." poprzez uznanie, że wystąpiły przesłanki zastosowania przedmiotowego przepisu, tj. doszło do nabycia przez skarżącego praw majątkowych tytułem nieodpłatnej służebności, podczas gdy ustanowiona postanowieniem Sądu Rejonowego w A. z 28 września 2018 r., sygn. akt I [...] na rzecz skarżącego D. T. dożywotnia służebność mieszkania w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr [...] położonej w A. przy ul. W. [...] stanowiła ekwiwalent dotychczas przysługującego skarżącemu udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości w postaci działki nr [...] położonej w A. przy ul. W. [...] oraz w prawie własności usytuowanego na niej budynku mieszkalnego, w związku z czym w rzeczywistości mamy do czynienia z ustanowieniem służebności odpłatnej – nieopodatkowanej podatkiem od spadków i darowizn. Na podstawie art. 188 P.p.s.a. skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Bk 186/20 w całości i rozpoznanie skargi; 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych ewentualnie, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. wniósł o: 3. uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Bk 186/20 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi; 4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy i wnosi o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalanie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku nie sprzeciwił się rozpoznaniu skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym zgodnie z wnioskiem wnoszącego skargę kasacyjną i przy braku sprzeciwu organu administracji publicznej zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zatem podlega oddaleniu. Na początek przypomnieć należy, że na podstawie art. 183 § 1 P.p.s.a., poza wskazanymi w art. 183 § 2 P.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione w sposób spełniające wymogi i standardy wynikające z art. 174 P.p.s.a. i art. 176 P.p.s.a. W skardze kasacyjnej podniesiony został jedynie zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 6 u.p.s.d. poprzez jego błędne zastosowanie. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów postępowania podatkowego, na podstawie których organy podatkowe ustalały i oceniały stan faktyczny sprawy, nie podniesiono również zarzutów naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z którymi Sąd pierwszej instancji przedstawiał ustalenia i oceny organów podatkowych, ustosunkowywał się do nich i/lub ewentualnie procesowo je weryfikował. Zarzut błędnego zastosowania przepisu prawa materialnego - aby był skuteczny - musi zostać oparty na wykazaniu, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano skutecznie równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2020 r., sygn. akt I GSK 2145/19; dostępny, podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w ramach niniejszego uzasadnienia na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustaleń faktycznych nie można zwalczać w drodze zarzutów sformułowanych w ramach podstawy, o której mowa w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2020 r., sygn. akt I FSK 60/18). Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji Sąd ten przyjął, za organami podatkowymi, że w sprawie doszło do nieodpłatnego nabycia przez skarżącego prawa majątkowego w postaci nieodpłatnej służebności. Sposób odczytania treści postanowienia Sądu Rejonowego w przedmiocie ustanowienia nieodpłatnej służebności, w kontekście całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie jest kwestią ustaleń faktycznych a nie błędem wykładni przepisu prawa materialnego. Skoro więc ani w podstawach kasacyjnych, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie został podniesiony adekwatny zarzut pozwalający podważyć zaaprobowane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne to podstawą oceny zaskarżonego orzeczenia dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest stan faktyczny zaaprobowany i przyjęty przez Sąd I instancji. Zatem, skoro Sąd pierwszej instancji przyjął, że skarżący nabył w sposób nieodpłatny dożywotnią służebność mieszkania to prawidłowo zaakceptował stanowisko organów podatkowych, że zaistniała przesłanka zastosowania art. 1 ust. 1 pkt 6 u.p.s.d., zgodnie z którym podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem nieodpłatnej renty, użytkowania lub służebności. Z tych powodów, na podstawie art. 184 P.p.s.a. i art. 204 pkt 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.