III FSK 380/25

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2026-05-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który ma rozpoznać pytanie prawne dotyczące zgodności przepisu ustawy o podatku od spadków i darowizn z Konstytucją RP?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który został poproszony o rozstrzygnięcie kwestii zgodności przepisu ustawy o podatku od spadków i darowizn z Konstytucją RP. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, gdy jego rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, w tym przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił zawiesić postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Niemiec, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E.S.-N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 615/24 w sprawie ze skargi E.S.-N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 27 marca 2024 r., nr 2401-IOD-2.4104.9.2024 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zaskarżonym wyrokiem z 12 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 615/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił skargę E.S.-N. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "Dyrektor") z dnia 27 marca 2024 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżąca zaskarżyła go w całości i żądając przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzucono naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 1043 ze zm., dalej: "u.p.s.d."), poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieuwzględnieniu wpłat otrzymanej gotówki przez podatników na swoje rachunki płatnicze; 2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., poz. 483, dalej: "Konstytucja RP"), poprzez jego niezastosowanie, polegające na nierespektowaniu zasady lex retro non agit; 3. przepisów prawa procesowego, tj. art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), poprzez brak zastosowania zasady równego traktowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten, na mocy odesłania zawartego w art. 193 p.p.s.a., znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postanowieniem z 17 lutego 2026 r., sygn. akt III FSK 1252/24, Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił na podstawie art. 193 Konstytucji RP oraz art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2393) Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2024 r., poz. 1837 z późn. zm.) jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 3 oraz z art. 71 w zw. z art. 18 Konstytucji RP." Zagadnienie objęte pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczy kwestii prawnej mającej istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, co w świetle przywołanego przepisu uzasadniało zawieszenie postępowania prowadzonego przed tym sądem do czasu odpowiedzi udzielonej przez Trybunał Konstytucyjny na przedstawione pytanie prawne. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił zawiesić z urzędu postępowanie w tej sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło