III FSK 4386/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej w sprawie ze skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości T.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1025/20 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 25 lutego 2020 r., nr 1401-IEW2.4123.74.2019.6.JR w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: 1) zawiesić postępowanie kasacyjne; 2) podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem Syndyka masy upadłości. 1. Wyrokiem z 16.02.2021 r., sygn. III SA/Wa 1025/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.P. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w Warszawie z 25.02.2019 r., nr 1401-IEW2.4123.74.2019.6.JR, wydaną w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. 2. Pismem z dnia 2.01.2021 r. (data wpływu do NSA – 10.11.2021 r.) Syndyk masy upadłości M. K. poinformował, że Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIX Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych (sygn. XIX GU 1160/21), postanowieniem z 28.09.2021 r. ogłosił upadłość skarżącego. Sąd określił, że upadły jest osobą nieprowadzącą działalności gospodarczej. Tym samym postanowieniem wyznaczono syndyka masy upadłości. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd zawiesza postępowanie z urzędu 4) jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości". Zgodnie z § 2 tego artykułu, w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 1 i 4, zawieszenie ma skutek od dnia zdarzeń, które je spowodowały; zdarzenia te nie wstrzymują jednak wydania orzeczenia, jeżeli nastąpiły po zamknięciu rozprawy. Użyte w § 1 powyższego artykułu wyrażenie "sąd zawiesza postępowanie z urzędu" na gruncie wykładni językowej prowadzi do wniosku, że art. 124 § 1 p.p.s.a. wyraża normę kompetencyjną o charakterze obligatoryjnym. W konsekwencji sąd administracyjny w momencie powzięcia wiadomości o zaistnieniu okoliczności wskazanej w art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., tj. o wszczęciu postępowania upadłościowego wobec strony postępowania sądowoadministracyjnego, które dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu. Przepis ten, na mocy art. 193 p.p.s.a., ma odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego - jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości - ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do postępowania sądowego i zajęcia stanowiska procesowego. Tego typu czynność może być dokona jedynie przez oświadczenie złożone expressis verbis. Ponadto zgodnie z dyspozycją art. 144 ust. 1 ustawy z 28.02.2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2019 r. poz. 498) po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie już stwierdzano, że przepisy prawa upadłościowego i naprawczego (obecnie upadłościowego), stanowiące o pozbawieniu upadłego prawa do rozporządzania majątkiem, mają charakter bezwzględnie obowiązujący i są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej, które dotyczą strony postępowania w znaczeniu formalnym. Dlatego też wyłączną legitymację procesową w zakresie postępowań podatkowych dotyczących masy upadłości ma syndyk. 3.2. Reasumując, w świetle art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i art. 144 ustawy - Prawo upadłościowe sąd administracyjny jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu ze względu na powzięcie wiadomości o powołaniu syndyka masy upadłości w postępowaniu upadłościowym wobec upadłego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 131 i z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji. 3.3. Z uwagi na to, że przyczyna zawieszenia trwa do momentu wyraźnego wstąpienia syndyka masy upadłości do postępowania i zajęcia przez niego stanowiska procesowego w sprawie oraz mając na względzie pismo syndyka z 10.12.2021 r., zawierające wniosek o wstąpienie syndyka do niniejszego postępowania kasacyjnego uznać należy, że przyczyna zawieszenia postępowania ustała. 3.4. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 128 § 1 w związku z art. 131 oraz art. 193 p.p.s.a. postanowił podjąć zawieszone postępowanie w sprawie z udziałem syndyka masy upadłości Sędzia NSA Stanisław Bogucki