III FSK 4677/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent (sprawozdawca), Protokolant Anna Błażejczyk, , po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Po 175/21 w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2020 r., nr 3001-IEW2.600.5.2020 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 28 maja 2021 r. I SA/Po 175/21 Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2020 r. 3001-IEW2.600.5.2020 w przedmiocie zawieszenia postępowania. Sąd podał, że dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia dostrzegł, iż przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, jednakże stwierdzone naruszenie nie ma istotnego wpływu na ostateczny wynik sprawy. Wyjaśnił, że w celu uniknięcia kolizji pomiędzy postępowaniem sądowoadministracyjnym a postępowaniem wznowionym, organ winien zawiesić postępowanie już na wcześniejszym etapie postępowania, a nie dopiero na wniosek strony skarżącej zgłoszony wraz z odwołaniem od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 18 czerwca 2020 r. odmawiającej uchylenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 11 października 2019 r. Zawisłość sprawy przed sądem administracyjnym tamuje bowiem możliwość prowadzenia wznowionego postępowania, a rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej musi stanowić w tej sytuacji zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. - dalej: "O.p."). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 1 § 2 i art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167, dalej: "p.u.s.a.") i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez: nieważność postępowania przed organem pierwszej instancji w zakresie wydania decyzji z dnia 18 czerwca 2020 r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia 11 października 2019 r. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, sygn. 3001-IEW2.4120.10.2019, a przecież przed wydaniem decyzji organ winien obligatoryjnie zawiesić postępowanie z uwagi na toczące się postępowanie sądowo-administracyjne przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, I SA/Po 998/19 wywołane skargą na decyzji z dnia 11 października 2019 r. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, sygn. 3001-IEW2.4120.10.2019 (aktualnie sprawa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie); art. 201 § 1 pkt 2 O.p. przez jego niezastosowanie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, pomimo istnienia przesłanki zawieszenia postępowania po jego wznowieniu, gdyż w sprawie ostatecznej decyzji z dnia 28 grudnia 2018 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., sygn. 3071-SEW-1.4120.18.2018.10 toczy się postępowanie sądowo-administracyjne przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, sygn. I SA/Po 998/19 i nie zostało prawomocnie zakończone. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oraz rozpoznanie skargi co do istoty na mocy art. 188 p.p.s.a.; alternatywnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oraz przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania; nadto o zasądzenie na rzecz strony skarżącej od organu należnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, t.j.), dalej: "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego została oddalona. Niezasadne są zarzuty naruszenia art. 1 § 2 i art. 3 § 2 p.u.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. Nie ma wątpliwości, że kontroli Sądu zostało poddane postanowienie organu o zawieszeniu postępowania w sprawie z odwołania od decyzji z dnia 18 czerwca 2020 r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 11 października 2019 r. Organ uznał, że została spełniona przesłanka zawieszenia określona w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Ramy prawne kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku wyznaczone przez skarżącego przepisy są takie, że ochrona na drodze sądowoadministracyjnej, ogranicza się do badania zgodności działalności administracji publicznej z prawem (art. 1 § 2 p.u.s.a.), co poddane jest kontroli przez NSA (art. 3 § 2 p.u.s.a.). Funkcja kontroli działania administracji publicznej następuje przez rozpoznanie skargi na decyzje (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), niemniej w granicach sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a te niewątpliwie sprowadzały się do postanowienia o zawieszeniu postępowania podatkowego, pozytywnie załatwiając wniosek złożony przez skarżącego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśnić należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku. W sprawie uzasadnienie Sądu pierwszej instancji spełnia wymogi ustawowe. To że stanowisko Sądu pierwszej instancji nie było zbieżne z oczekiwaniami organu nie może stanowić o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. to zarzut dotyczący tzw. przepisu wynikowego i warunkiem jego zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd administracyjny naruszeń prawa przez organ administracji publicznej oraz podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że naruszenie tego przepisu prawa jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom i nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Tak więc, chcąc powołać się w zarzucie naruszenia przepisów postępowania na uchybienie tym przepisom prawa, skarżący zobowiązany był powiązać taki zarzut z naruszeniem konkretnych przepisów, którym uchybił Sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy. W konsekwencji, brak takich powiązań w rozpoznawanej skardze kasacyjnej oznacza nieskuteczność zarzutu naruszenia ww. przepisów. Autor skargi kasacyjnej powiązał powyższe przepisy z nieważnością postępowania przed organem pierwszej instancji w zakresie wydania decyzji z dnia 18 czerwca 2020 r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia 11 października 2019 r. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, 3001-IEW2.4121.10.2019. Autor odniósł powyższe zarzuty również, do naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Argumentuje jednak ich zasadność przez niezastosowanie tego przepisu już w postępowaniu prowadzonym przed organem pierwszej instancji. Wskazuje, że istniała przesłanka zawieszenia postępowania zaraz po jego wznowieniu, gdyż w sprawie ostatecznej decyzji toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, I SA/Po 998/19, które nie zostało prawomocnie zakończone. Zatem zarzuty wychodzą poza przedmiot kontrolowanego wyroku i są oczywiście niezasadne. Brakuje argumentacji wskazującej na naruszenie prawa przez organ, które niedostrzeżone przez WSA, mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Mając na względzie powyższe oraz art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a., art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Mirella Łent Sławomir Presnarowicz Stanisław Bogucki