III FSK 785/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA (del.) Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S.A. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Po 610/18 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 28 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. S.A. z siedzibą w P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 610/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA") oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w P. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: "Dyrektor") z 28 maja 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Spółka zaskarżyła go w całości i wniosła o jego uchylenie oraz rozpoznanie skargi i uchylenie postanowienia Dyrektora z 28 maja 2018 r., oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu z 5 kwietnia 2018 r. (dalej: "Naczelnik") a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz Skarżącej według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a.") naruszenia prawa materialnego, poprzez naruszenie: 1) art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1445 z późn. zm. - dalej: "ustawa o podatkach i opłatach lokalnych", "u.p.o.l."), poprzez niewłaściwe zastosowanie z uwagi na błędne uznanie, że w niniejszej sprawie Skarżąca traktowana jako właściciel nieruchomości, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, w przypadku gdy w niniejszej sprawie w posiadaniu samoistnym jest inny podmiot niż właściciel nieruchomości - Spółka C. S.A.; 2) art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l., poprzez niewłaściwe zastosowanie z uwagi na błędne uznanie, że nieruchomością nie władał samoistny posiadacz inny niż właściciel nieruchomości - spółka C. S.A. i niewłaściwym uznaniem, że Skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenia prawa procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego (określonego w pkt I), a w konsekwencji nieprawidłowe oddalenie skargi Skarżącej przez WSA; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, podczas gdy w trakcie postępowania egzekucyjnego doszło do istotnych naruszeń następujących przepisów: a. art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a."), poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie przez Dyrektora w mocy postanowienia Naczelnika z 5 kwietnia 2018 r.; b. art. 59 § 1 pkt 2, 4 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.") w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l., polegające na ich niezastosowaniu, nieumorzeniu postępowania i dokonaniu czynności egzekucyjnej w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone z uwagi na fakt, iż zobowiązanie w podatku od nieruchomości w stosunku do Spółki nie istniało, zaś postępowanie egzekucyjne jest prowadzone w stosunku do niewłaściwego podmiotu - Spółki - która w związku z tym, iż nie była posiadaczem samoistnym nieruchomości nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. 3) art. 151 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do oddalenia skargi Skarżącej, podczas gdy zarzuty skargi są w pełni uzasadnione. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od Skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 z poźn. zm.), sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne w dniu 1 czerwca 2022 r., w celu rozpoznania skargi kasacyjnej. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwione uznaje zarzuty naruszenia przez WSA przepisów art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, jak również za niezasadne uznaje naruszenie przepisów art. 59 § 1 pkt 2, 4 i 7 u.p.e.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l., polegające na ich niezastosowaniu, nieumorzeniu postępowania i dokonaniu czynności egzekucyjnej w stosunku do Spółki. Zgodnie z postanowieniami art. 59 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się miedzy innymi w przypadkach: - jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał (pkt 2); - gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego (pkt 4); - jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu (pkt 7). W rozpatrywanej sprawie nie zaistniała żadna z wyżej opisanych przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 pkt 2, 4 i 7 u.p.e.a. Nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do Skarżącej. Właściwie przyjął WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ ten nie może weryfikować tytułu wykonawczego w kontekście art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 3 ust. 3 u.p.o.l. prowadząc ustalenia, czy Skarżąca jako właściciel nieruchomości jest podatnikiem podatku od nieruchomości, czy podatnikiem w tym zakresie powinna być wskazywana jako posiadacz samoistny nieruchomości C. S.A. Okoliczności, na które powołuje się Skarżąca, powinny stanowić uzasadnienie do złożenia korekty deklaracji na podatek od nieruchomości. Ponieważ Spółka nie złożyła takiej korekty, pozostaje podatnikiem podatku od nieruchomości i jest zobowiązana do zapłaty kwoty objętej tytułem wykonawczym wystawionym na podstawie złożonej deklaracji. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez WSA prawa procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego (określonego w pkt I zarzutów), a w konsekwencji nieprawidłowe oddalenie skargi Skarżącej przez WSA. Nie uchybiono także przepisom art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie nie uchybiono przepisom postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy. W trakcie postępowania egzekucyjnego nie doszło do naruszeń przepisów art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. Na podstawie art. 151 p.p.s.a., właściwe WSA uznał, że w rozpatrywanej sprawie zaszły przesłanki do oddalenia skargi Skarżącej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Jacek Pruszyński Sławomir Presnarowicz Tomasz Zborzyński